ماه شعبان به پایان میرسد و رمضان، ماه رحمت و مغفرت، از راه میرسد. در این لحظات ناب، دعای منقول از امام صادق(ع) نقشه راهی برای ورود پاک و آگاهانه به ماه قرآن است؛ دعایی لبریز از توبه، خشوع و امید.
حضرت آیتالله محمدعلی مظاهری درباره اهمیت نماز اول وقت و نقش توسل به اهل بیت(ع) در گرفتن کمک الهی سخن میگویند. توصیهای عملی و معنوی برای تقویت ارتباط با خدا و بهرهمندی از برکات نماز در زمان مقرر.
آیتالله بهجت میفرمود: زیاد از روی اعتقاد کامل بگویید: «أستغفر الله»، هیچ چیز شما را منصرف نکند غیر از ضروریات و واجبات تا کلیه ابتلائات رفع شود.
ماه رمضان فرصتی منحصربهفرد برای تزکیه نفس، ارتقای معنویت و تقویت همبستگی اجتماعی مسلمانان است. آمادگی برای ورود به این ماه، از سطح فردی فراتر رفته و نیازمند برنامهریزی جامع در مساجد است.
ماه شعبان دارد آرامآرام چمدانش را میبندد و خداحافظی میکند. از آن خداحافظیهای یواشکی که آدم میفهمد یک مهمان عزیز دارد میرود و تو تازه یادت میافتد هنوز حرفهای نزده داری.
امام رضا(ع) در آخرین جمعه شعبان فرمودند: تقصیر گذشته را جبران کنید. بسیار دعا، استغفار و تلاوت قرآن نمایید و توبه کنید تا ماه رمضان را در حال اخلاص دریابید. این ذکر را زیاد بگویید: «اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا فِی مَا مَضَی مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِیَ مِنْهُ»
امام علی(ع) در نامه ۶۹ نهجالبلاغه با تأکید بر جایگاه والای نماز جمعه، مسلمانان را از سفر در روز جمعه پیش از اقامه این فریضه نهی میکنند و تنها جهاد در راه خدا یا ضرورتهای اجتنابناپذیر را استثنا میدانند؛ توصیهای که نشاندهنده نقش عبادی و اجتماعی نماز جمعه در تقویت وحدت و همبستگی مسلمانان است.
با نزدیک شدن به روزهای پایانی ماه شعبان، در واقع در حال عبور از «دالان ورودی» ماه مبارک رمضان هستیم. بر اساس روایات معصومین (ع)، این ایام فرصتی طلایی برای جبران مافات و پاکسازی روح است.
نماز حضرت رسول(ص) یکی از نمازهای مستحبی پرفضیلت است که در منابعی چون مفاتیحالجنان نقل شده و بزرگان دین بر آثار معنوی آن تأکید کردهاند. در روایتی از امام رضا آمده است که با خواندن این نماز، گناهان آمرزیده و حاجات روا میشود.
همسران شهدا نشان دادند مهریه، بیش از عدد و مال، نشانه پایبندی به ارزشها و معنویت است. بسیاری مهریه را قرآن، کتابهای مذهبی یا صلوات انتخاب کردند و حتی آن را میبخشیدند، تأکید بر صبر، هدایت و تکامل داشتند و اهمیت مالی را برتر از تربیت اخلاقی و معنوی نمیدانستند.
چطور میشود زیر بار تنشها فرسوده نشد؟ چرا بعضیها در بحرانها میشکنند، اما بعضی دیگر خودشان، رابطههایشان و کارشان را سرپا نگه میدارند، و حتی در همان شرایط بحرانی مشابه رشد میکنند؟ تفاوت این دو دسته در «مهارت تابآوری» است؛ یعنی در میانهٔ فشارهای روانی فرساینده چگونه تاب بیاوریم.
روزه با تمرین خویشتنداری، اراده را تقویت، اضطراب را کاهش و صبر را نهادینه میکند و با ایجاد تقوا، به تعادل روانی فردی و سلامت روان جمعی کمک میکند.
راز نجات حضرت یونس(ع) تسبیح و ذکر بود: «لا إله إلاّ أنت سبحانک إنّی کنت من الظالمین». این ذکر، دعای عام و از باب «فاذکرونی أذکرکم» است. اگر بنده فقط به یاد خدا باشد، خدا نیاز او را برمیآورد و هر مؤمنی با این ذکر از اندوه نجات مییابد.
نماز اول وقت، شاهکلید رضایت خداوند و برکت در زندگی است. معصومین(ع) و علما بارها بر اهمیت اقامه این نماز در وقت فضیلت تأکید کردهاند.
با نزدیک شدن به پایان ماه شعبان ۱۴۴۷ هجری قمری، کشورهای اسلامی در مناطق مختلف جهان خود را برای استهلال هلال ماه رمضان آماده میکنند. بر اساس دادههای نجومی، امکان رؤیت هلال در شامگاه چهارشنبه ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ میلادی وجود دارد و در صورت تأیید رسمی، پنجشنبه سی ام بهمن و ۱۹ فوریه نخستین روز روزهداری خواهد بود.
در واپسین روزهای ماه شعبان، امام رضا(ع) با توصیههایی عمیق و کاربردی، مسیر خودسازی و آمادگی برای ورود به ماه ضیافت الهی را ترسیم کردند؛ سفارشهایی که نهتنها راهنمای عموم مؤمنان، بلکه نقشه راهی الهامبخش برای مبلغین در جهت تهذیب نفس، اصلاح رابطه با مردم و آمادهسازی معنوی پیش از ماه مبارک رمضان است.
چندهمسری در اسلام حکمی شرعی و عمومی است که پیش از نزول آیه سوم سوره نساء نیز مشروع بوده و ارتباطی به وضعیت خاص دختران یتیم ندارد.
با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان، پیامبر اکرم (ص) در خطبه شعبانیه مسلمانان را به آمادهسازی دل و عمل دعوت کردهاند تا بیشترین بهره را از این ضیافت الهی ببرند. از کنترل نفس و گرسنگیداری با یاد قیامت تا مهربانی با نیازمندان، این توصیهها راهنمایی معنوی برای ورود قدرتمند به ماه رحمت، مغفرت و عبادت است.
آیتالله مصباح یزدی سفارش کرد که همت خود را بالا ببریم و در هنگام دعا و عبادت، به آرزوی دستیابی به نعمتهای دنیایی قانع نشویم و دعای خود را محدود به خانه و همسر و دنیا نکنیم. بلکه نعمتهای ابدی فناناپذیر و از همه مهمتر شنیدن کلام الهی و تماشای جلوه الهی را بخواهیم.
تصمیم بگیریم هر روز با خواندن دعای عهد، بیعت خود با امام زمان(عج) را تجدید کنیم. آماده شهادت باشیم و آرزو کنیم حتی پس از مرگ، برای یاری او از گور برخاسته، شمشیر به دست، به ندایش لبیک گوییم. این ویژگی یک نوکر واقعی است.
پس از انجام مقدمات نماز، نخستین مرحله یا سرآغاز نماز، قیام است. نمازگزار باید به یاد داشته باشد که در حضور پروردگار یکتایی ایستاده است که بر ظاهر و باطن و اعمال و کردارش آگاه است، پس لازم است ادب را به جای آورد و با فروتنی تمام چون بندهای گریزپا در محضر حق بایستد.
رنگ مشکی، به عنوان یکی از رنگ های خنثی و پراستفاده در جوامع مختلف، نمادهای متنوعی را در فرهنگ های گوناگون به خود اختصاص داده است.
انسان رضامند، با فهم حکمتِ الهیِ کار و تجربه شیرینی زحمت، هم آسایش دنیوی دارد و هم آرامش اخروی؛ زیرا کار، عبادتِ بیکلام است.
یک جامعهشناس، با اشاره به تغییرات گسترده اجتماعی و اقتصادی، ترس از شکست، مشکلات معیشتی و دگرگونی نگرشهای فرهنگی را از مهمترین عوامل افزایش سن ازدواج در میان جوانان عنوان کرد. به گفته او، شرایط اقتصادی دشوار، فشارهای اجتماعی و تغییر ساختار خانوادهها موجب شده نسل امروز با احتیاط و تردید بیشتری به ازدواج نگاه کند؛ موضوعی که به یکی از دغدغههای مهم جمعیتی کشور تبدیل شده است.
امام رضا(ع) در آخرین جمعه شعبان فرمودند: کوتاهی گذشته را با دعا، استغفار و تلاوت قرآن جبران کنید. از گناه توبه کرده، امانتها را ادا و کینهها را دور کنید تا با خلوص وارد رمضان شوید. این دعا را زیاد بخوانید: «اللّهم إن لم تکن غفرت لنا فی ما مضی من شعبان، فاغفر لنا فی ما بقی منه»
کارشناسان دینی و متون اسلامی تأکید دارند که استغفار (طلب آمرزش از خدا) نه تنها سبب پاکی از گناه میشود، بلکه میتواند راه حل مشکلات، افزایش روزی و برکت، آرامش قلب و نزدیکی بیشتر به خداوند را هم فراهم آورد. قرآن کریم در آیات متعدد، از جمله آیات سوره نّوح، این ذکر الهی را کلیدی برای نزول نعمتها، افزایش رزق و برکت و رفع گرفتاریها معرفی کرده است، و پیامبر اسلام ﷺ نیز سیر در این دعا را به مداومت در یاد خدا توصیه فرمودهاند.
صله رحم دامنه وسیعی دارد و از مهربانی، لطف، ترحم و دلسوزی به بستگان گرفته تا انواع رسیدگی به آنان اعم از مالی و غیرآن را شامل می شود.
امام جواد(ع) در میان شیعیان به «بابالحوائج» شهرت دارند و توسل به ایشان برای رفع گرفتاریها بسیار سفارش شده است. در این نوشتار، سه شیوه خواندن نماز امام جواد(ع)، همراه با اذکار و آداب آن، بر اساس نقلهای معتبر دینی ارائه میشود.
آیتالله محمدتقی مصباح یزدی در شرح فرازی از مناجات شعبانیه با تأکید بر مفهوم «کمال انقطاع الیالله» گفت: بندهای که وظیفه خود را انجام دهد و دل به اسباب نبندد، شیرینی بندهنوازی خدا را میچشد. وی با اشاره به توحید افعالی و الگوی حضرت ابراهیم(ع)، وابستگی حقیقی همه امور به اراده الهی را تبیین کرد.
روایات زیادی از تأثیر منفی مال حرام بر روح و روان انسان خبر داده است. هر چند مخاطب این روایات کودک است و عام است. اما زمانی که مال حرام بر روی بزرگسالان میتواند اثر منفی داشته باشد، بر روی کودکان در دوران کودکی نیز میتواند همان اثر را داشته باشد.