تلویزیون سر سفره؛ این عادت چه بلایی سر خانواده می‌آورد؟

غذا خوردن جلوی تلویزیون شاید در نگاه اول عادتی ساده و بی‌ضرر به نظر برسد، تداوم این رفتار می‌تواند فرصت گفت‌وگو و تعامل میان اعضای خانواده را از بین ببرد. تلویزیون در برخی خانواده‌ها حتی می‌تواند به پناهگاهی برای فرار از تعارض‌های خاموش تبدیل شود و به‌تدریج صمیمیت میان زوج‌ها و دیگر اعضای خانواده را فرسوده کند.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، رواج روزافزون عادت غذا خوردن مقابل تلویزیون، این رفتار را نشانه‌ای از تغییر اساسی در سبک زندگی خانواده‌ها است که در برخی خانواده‌ها، تماشای تلویزیون می‌تواند به مکانیسمی برای دوری از تعارض‌های پنهان تبدیل شود و به‌تدریج صمیمیت میان اعضای خانواده را کاهش دهد.

بنابر روایت ایسنا، نرگس حسینی‌نیا در گفت‌وگویی، با اشاره به گسترش عادت غذا خوردن جلوی تلویزیون در سال‌های اخیر، اظهار کرد: این رفتار را نمی‌توان تنها یک عادت ساده هنگام غذا خوردن تلقی کرد؛ بلکه باید آن را بازتابی از تغییرات بنیادین در سبک زندگی خانواده‌ها دانست. در زندگی پرمشغله امروز، اعضای خانواده فرصت کمتری برای گذراندن زمان در کنار یکدیگر دارند و تلویزیون نیز به یکی از بخش‌های ثابت اوقات فراغت و استراحت روزانه تبدیل شده است؛ در نتیجه، زمان صرف غذا نیز با تماشای برنامه‌های تلویزیونی درهم می‌آمیزد.

وی ادامه داد: تلویزیون به دلیل برخورداری از محرک‌های جذاب و مستمر، می‌تواند توجه افراد را به خود معطوف کند و همین مسئله باعث می‌شود فرد احساس کند تماشای تلویزیون در زمان غذا خوردن، این تجربه را لذت‌بخش‌تر و آسان‌تر می‌کند.

 زمانی که این رفتار از یک انتخاب مقطعی فراتر رفته و به الگویی ثابت تبدیل شود، مسئله جدی‌تر خواهد شد؛ به این معنا که اعضای خانواده همواره و بدون استثنا، صرف غذا را در کنار روشن بودن تلویزیون تجربه کنند.

 تلویزیون؛ پناهگاهی برای فرار از تعارض‌های خانوادگی؟

حسینی‌نیا با اشاره به اینکه روشن بودن تلویزیون هنگام صرف غذا در برخی شرایط می‌تواند نوعی «مکانیسم فرار» از تعارض‌های خاموش خانوادگی باشد، اظهار کرد: البته نمی‌توان این موضوع را درباره تمام خانواده‌ها صادق دانست؛ اما در خانواده‌هایی که برقراری گفت‌وگو دشوار است، تعارض‌های حل‌نشده وجود دارد یا اعضای خانواده از روبه‌رو شدن با یکدیگر پرهیز می‌کنند، تلویزیون می‌تواند به یک راهکار یا مکانیسم برای فرار از این وضعیت تبدیل شود.

 هنگامی که اعضای خانواده آگاهانه از برقراری ارتباط با یکدیگر فاصله می‌گیرند، فرصت برای حل مشکلات و ترمیم روابط نیز کمتر می‌شود. بنابراین، برای اینکه مشخص شود تلویزیون صرفاً یک عادت است یا نقش یک مکانیسم فرار را ایفا می‌کند، باید الگوی کلی ارتباط میان اعضای خانواده را بررسی کرد و نمی‌توان تنها روشن بودن تلویزیون را ملاک قرار داد.

آسیب‌های پنهان تماشای تلویزیون هنگام صرف غذا

وی در پاسخ به این پرسش که معطوف شدن توجه اعضای خانواده از یکدیگر به صفحه‌نمایش چه آسیب‌های عاطفی بلندمدتی ایجاد می‌کند؟ گفت: اگر تماشای تلویزیون به صورت مستمر جای تعامل میان اعضای خانواده را بگیرد، مهم‌ترین آسیب، از دست رفتن فرصت‌های ارزشمند برای برقراری ارتباط‌های روزمره است. شکل‌گیری رابطه خانوادگی فقط به گفت‌وگوهای جدی محدود نمی‌شود؛ بخش قابل توجهی از صمیمیت در تعاملات ساده روزانه شکل می‌گیرد؛ از صحبت درباره اتفاقات روزمره گرفته تا شوخی کردن و توجه به حال و هوای یکدیگر.

 زمانی که تمرکز اعضای خانواده به طور مداوم روی تلویزیون باشد، این تبادل‌های ظریف و روزمره به تدریج کمرنگ می‌شوند و در نهایت ممکن است اعضای خانواده با وجود اینکه از نظر فیزیکی در کنار یکدیگر حضور دارند، از نظر ارتباطی و عاطفی در دسترس هم نباشند.

فرسایش پیوند عاطفی زوج‌ها در سایه تلویزیون

این روانشناس درباره اینکه غذا خوردن مقابل تلویزیون چگونه می‌تواند موجب کاهش صمیمیت کلامی و تضعیف پیوند عاطفی میان همسران شود، بیان کرد: صمیمیت در روابط زوجین تا حد زیادی از تعاملات کوچک و روزمره شکل می‌گیرد. وعده‌های غذایی یکی از مناسب‌ترین زمان‌ها برای اطلاع پیدا کردن از وضعیت روحی و حال یکدیگر و تجربه حضور در کنار همسر است. اگر این زمان به صورت مداوم با تماشای تلویزیون جایگزین شود، کیفیت ارتباط میان زوج‌ها کاهش پیدا می‌کند؛ به‌ویژه زمانی که همسران در طول روز فرصت دیگری برای گفت‌وگو و تعامل با یکدیگر نداشته باشند.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، زوج‌ها ممکن است به مرور زمان فاصله عاطفی بیشتری را تجربه کنند. بنابراین، لازم است افراد به شکل آگاهانه برای ایجاد و حفظ فرصت‌هایی جهت گفت‌وگو، تعامل و تجربه حضور واقعی در کنار یکدیگر تلاش کنند.