معارف
فراتر از بایدها و نبایدهای سرد؛ راز کسانی که با تکالیف دینی زندگی میکنند
نگاه مکانیکی به شریعت موجب فاصله افتادن میان احکام و معنویت شده است؛ رویکردی که مرز باریک میان انجام خشک تکالیف و جوشش عاشقانه در ساحت دینداری را بازتعریف میکند.
فراتر از نیتهای قشنگ؛ راز پیوند ناگسستنی قلب و قدم
نگاه تکبعدی به دینداری با شعار دل پاک، بستری برای توجیه بیمسئولیتی است؛ رویکردی که پیوند ناگسستنی میان باور قلبی و تعهد عملی را بازخوانی میکند.
راز تأکید ائمه(ع) بر زیارت امام حسین(ع) در شب جمعه چیست؟
شب جمعه در فرهنگ روایی شیعه تنها شبی برای عبادت نیست؛ روایات از حضور پیامبران و فرشتگان در کربلا و همراهی حضرت زهرا(س) با زائران امام حسین(ع) در این زمان حکایت دارند.
اگر این دو کلید را بشناسید، مسیر خداشناسی برایتان روشن میشود
چرا بعضی آدمها در مسیر معنوی زندگی گرفتار غفلت میشوند؟ آیتاللهالعظمی جوادی آملی با استناد به روایات، «تفکر» و «شبزندهداری» را دو کلید بیداری دل و حرکت انسان به سوی خدا معرفی میکند.
احکام شرعی | نماز آیات هنگام زلزله چه زمانی واجب میشود؟
زلزله که میآید، یک سؤال شرعی هم مطرح میشود: نماز آیات بر چه کسانی واجب است و اگر فردی هنگام وقوع زلزله متوجه آن نشود، تکلیفش چیست؟ پاسخ آیتالله شهید سیدعلی خامنهای را بخوانید.
کاسبی جدید با باورهای دینی مردم در فضای مجازی؛ از دعاهای میلیونی تا وعده رفع مشکلات
«بازشدن بخت»، «رفع مشکلات مالی» و «افزایش رزق»؛ وعدههایی که حالا در فضای مجازی برایشان قیمتهای عجیب تعیین میشود و حتی افراد مرفه را هم گرفتار میکند. یک کارشناس دینی هشدار میدهد پشت این بازار فقط یک کلاهبرداری مالی نیست؛ نسخههای ساختگی به نام دین میتوانند اعتقادات مردم را هم هدف بگیرند.
وقتی دستهای ناتوان ما کنار میروند؛ راز تسلیم سازنده و تکیه بر تدبیر الهی
در دنیای پرشتاب امروز که بشر مدرن برای هر لحظه از زندگی خود برنامهای دقیق چیده است، بسیاری از اضطرابها محصول تلاش نافرجام برای کنترل آینده است؛ حال آنکه آرامش واقعی نه در سیطره بر امور، بلکه در واگذاری حکیمانه آنها به دست قدرت لایزال الهی نهفته است.
توفیق الهی؛ جایگزین اراده انسان نیست
توفیق خداوند در مقابل اراده و تلاش انسان قرار ندارد؛ بلکه در امتداد اختیار اوست. انسان باید با اراده خود مقدمات انجام کار خیر را فراهم کند و وظیفهاش را تا حد توان انجام دهد، اما نتیجه و تحقق نهایی آن را از خداوند بخواهد.
خط قرمزهای نامرئی در کسب و کار
اموال شبههناک مانند مه غلیظی در فضای اقتصادی مدرن عمل میکنند که مرز میان سود پاک و زیان معنوی را میپوشانند و بیتوجهی به آنها بنای تربیت و معنویت خانواده را فرو میریزد.
نامهای ۶۰ ساله که راز آبادانی مسجد جمکران را فاش میکند
نامهای مربوط به سال ۱۳۴۵ نشان میدهد آیتالله مرعشی نجفی(ره) برای تعمیر و توسعه مسجد جمکران، از ظرفیت منبر مرحوم محمدتقی فلسفی و مشارکت مالی مردم بهره گرفت؛ سندی که گوشهای کمتر دیدهشده از تاریخ آبادانی این مکان مقدس را روایت میکند.
برای وضو چقدر آب لازم است؟ یک توصیه مهم درباره اسراف که شاید ندانید
وضو بهعنوان مقدمه نماز، علاوه بر رعایت ترتیب صحیح شستن اعضا، نیازمند توجه به میزان مصرف آب است؛ بهگونهای که دقت در انجام وضو نباید به اسراف یا وسواس منجر شود.
چرا انسانها در بهشت و جهنم جاودانه میشوند؟ پاسخ امام صادق(ع)
چرا برخی انسانها در بهشت و برخی در جهنم جاودانه میشوند؟ امام صادق(ع) در روایتی، پاسخ این پرسش مهم را در «نیت» انسان میدانند و با استناد به آیهای از قرآن کریم توضیح میدهند که اگر انسان میتوانست برای همیشه در دنیا باقی بماند، نیت و جهتگیری او نسبت به اطاعت یا نافرمانی خداوند، معیار مهمی در سرنوشت ابدی او خواهد بود.
پرسشهای قرآن درباره وجود خدا؛ پاسخ به شبههای درباره آیه ۳۰ سوره انبیاء
یکی از ویژگیهای برجسته قرآن کریم، تنوع شگفتانگیز در شیوه بیان است. خداوند حکیم برای انتقال مفاهیم و تبیین آموزههای خود، از روشهای گوناگونی بهره گرفته است؛ از بیم و بشارت گرفته تا استدلال عقلی و فطری، موعظه، جدال به احسن، قصهگویی، تهدید، تشویق، تنبیه، تحریک و تلطیف.
آیا حذف ربا به معنای تحقق بانکداری اسلامی است؟ تفاوتی مهم که باید بدانیم
بانکداری اسلامی تنها به حذف ربا از معاملات بانکی خلاصه نمیشود؛ این نظام مالی، عدالت اقتصادی، شفافیت، اخلاق در معاملات، مشارکت در سود و زیان و پرهیز از فعالیتهای نامشروع را نیز دنبال میکند. اما «بانکداری بدون ربا» دقیقاً چه تفاوتی با بانکداری اسلامی دارد و تجربه ایران در اجرای این الگو چه چالشهایی را نشان میدهد؟
رازی که پیامبر(ص) با آن دل دشمنان را هم به دست آورد
پیامبر(ص) فقط با سخن و معجزه دلها را فتح نکرد؛ اخلاق و رفتارش چنان بود که حتی در برابر دشمنان نیز راه انتقام را کنار میگذاشت. قرآن راز این اثرگذاری را در یک تعبیر تکاندهنده خلاصه کرده است: «إِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ».
استوریموشن | امیرالمؤمنین(ع)؛ بلندمرتبه در پیشگاه خدا
در میان شخصیتهای بزرگ تاریخ اسلام، نام امیرالمؤمنین امام علی(ع) همواره با فضیلت، ایمان، عدالت و وفاداری به عهد الهی همراه بوده است؛ شخصیتی که عظمت او تنها در یک بُعد خلاصه نمیشود و در روایتهای گوناگون، ابعاد مختلفی از جایگاه والای ایشان بیان شده است.
پیامبر اسلام(ص) از نگاه اندیشمندان جهان؛ از «مصلح بزرگ» تا «بنیانگذار تمدن»
چه چیزی باعث شده است شخصیت پیامبر اسلام(ص) چهارده قرن پس از ظهور اسلام همچنان مورد توجه مورخان، فیلسوفان، نویسندگان و دینپژوهان غیرمسلمان باشد؟ نگاهی به دیدگاه چهرههایی چون ویل دورانت، تولستوی، کارلایل، گاندی، گوته و کارن آرمسترانگ نشان میدهد که هر یک از زاویهای متفاوت، بر مؤلفههایی همچون توحید، اخلاق، صلح، عدالت، وحدت اجتماعی و نقش تمدنی پیامبر اسلام(ص) تأکید کردهاند.
احکام شرعی | خمس به پول رهن خانه تعلق میگیرد؟
حضرت آیتالله سیستانی در پاسخ به استفتائی درباره حکم خمسِ پولی که برای رهن خانه اختصاص داده میشود، پاسخ گفتند.
امام صادق(ع) برای آشتی مردم چه کرد؟ / ماجرای صندوقی که برای پایان دادن به اختلافها راه افتاد
آیتالله العظمی جوادی آملی: گفتار حکیمانه و رفتار صادقانه امام جعفر صادق(ع)، تنها به زمانه آن حضرت محدود نمیشود و همچنان میتواند برای مسلمانان در عرصههای فردی و اجتماعی راهگشا باشد. سیره آن امام بزرگوار نشان میدهد که تربیت انسان و اصلاح جامعه، در کنار یکدیگر قرار دارند و برای رسیدن به جامعهای متحد، باید هم اخلاق فردی و هم روابط اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
چرا شیعه و اهلسنت درباره تاریخ میلاد پیامبر(ص) اختلاف دارند؟
اختلاف درباره روز ولادت پیامبر اکرم(ص) در حالی میان شیعه و اهلسنت وجود دارد که اصل تولد آن حضرت در ماه ربیعالاول و در سال عامالفیل مورد اتفاق است؛ اما بررسی منابع تاریخی نشان میدهد که تفاوت در نقل روز ولادت، با شرایط فرهنگی و تاریخی جامعه عرب در آن دوران ارتباط دارد.
امام صادق(ع) چه میراث مکتوبی برای مسلمانان به جا گذاشت؟
میراث علمی امام صادق(ع) تنها به روایات نقلشده از آن حضرت محدود نمیشود؛ از آثار منسوب به امام و املاهای ایشان برای شاگردان تا هزاران کتابی که اصحاب و دانشآموختگان مکتب جعفری تدوین کردند، گنجینهای شکل گرفته که قرنهاست موضوع پژوهش و بازخوانی قرار دارد.
پیامبر(ص) فرمودند: این ۳ گروه در قیامت از دیدار من محروماند
دیدار پیامبر اعظم(ص) در قیامت آرزوی مؤمنان است؛ اما بر اساس روایتی که حجتالاسلام فرحزاد نقل کرده، سه گروه به دلیل برخی رفتارها از این دیدار محروم میشوند؛ از دائمالخمرها و عاق والدین تا کسانی که با شنیدن نام پیامبر(ص) صلوات نمیفرستند.
احکام شرعی | آیا سقط جنین در هفتههای نخست بارداری جایز است؟
حجتالاسلام علیاننژاد، کارشناس احکام، در پاسخ به پرسشی درباره حکم شرعی سقط جنین در مراحل مختلف بارداری، با استناد به فتوای آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی تأکید کرد که سقط جنین بهطور کلی حرام است و حتی در هفتههای ابتدایی بارداری نیز مجوز شرعی ندارد؛ مگر در موارد استثنایی و بسیار محدود.
پاسخ امام صادق(ع) به پرسشی که هنوز ذهن انسان را درگیر میکند: جهان از چه آفریده شد؟
خداوند خالق جهان است، جهان را از چه چیزی آفریده است؟ این پرسش را یک زندیق در مناظرهای با امام صادق(ع) مطرح کرد؛ اما پاسخ امام(ع) نهتنها پیشفرض او درباره «ماده اولیه آفرینش» را به چالش کشید، بلکه استدلالی تأملبرانگیز درباره آغاز جهان و نیازمندی مخلوقات به خالق ارائه کرد.
اختلاف بر سر ولادت پیامبر چگونه به همگرایی شیعه و اهلسنت تبدیل شد؟ / احمدی: وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن اختلافات اعتقادی و تاریخی نیست!
حجت الاسلام مهدی احمدی پژوهشگر تاریخ اسلام در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: ملت مسلمان، شیعه و سنی، با هم مشکلی ندارند. اینها سالهای سال کنار هم زندگی کردند. این اختلافات خلق شده، آفریده شده و روی آن تمرکز شده است که خوب این شکاف را ایجاد کرد. انقلاب اسلامی سالهاست که بر علیه این شکاف فعالیت میکند و کار میکند.
ببینید| وقتی یک عالم فهمید برای پول، دینش را فروخته است
روایتی تأملبرانگیز از عالمی که ابتدا دعوت متوکل عباسی را برای آموزش فرزندانش نپذیرفت، اما در ادامه با وسوسه اطرافیان وارد این مسیر شد و سرانجام در برابر افزایش حقوق، اعترافی تلخ بر زبان آورد: «من دینم را فروختهام.»
راز محبوبیت اهلبیت(ع) میان مسلمانان چه بود؟
سیره اهلبیت(ع) نشان میدهد که مسیر جذب مردم به مکتب آنان از اختلافافکنی نمیگذشت؛ علم، اخلاق، گفتوگوی منطقی و رفتار نیک، ابزار اصلی ائمه(ع) برای جلب محبت مسلمانان و حفظ وحدت جامعه اسلامی بود.
«صراط مستقیم» بدون قافلهسالار معنا ندارد؛ امام زمان(عج) راهبر این مسیر است
آیتالله جوادی آملی با تکیه بر آیه «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ» توضیح میدهد که عقیده، اخلاق و عمل صالح برای پیمودن صراط مستقیم، نیازمند هدایت و پیشوایی معصوم است و حضرت ولیعصر(عج) قافلهسالار این مسیر نورانی به شمار میآید.
احکام صلوات از نگاه آیتالله سیستانی؛ چه زمانی صلوات فرستادن مستحب است؟
آیتالله سیستانی در بیان احکام صلوات، مواردی مانند تکرار صلوات با تکرار نام پیامبر(ص)، فاصله نینداختن میان نام حضرت و صلوات و لزوم توجه به صلوات بر آل پیامبر(ص) را توضیح دادهاند.
چرا همه شیفته پیامبر(ص) میشدند؟ روایت استاد مطهری از اخلاقی که دلها را تسخیر کرد
استاد مطهری در توصیف شخصیت پیامبر اکرم(ص)، از مجموعهای شگفتانگیز از ویژگیها سخن میگوید؛ پیامبری که هم متواضع و مهربان بود و هم در برابر اصول و دشمنان صلابت داشت، هم با فرودستان مینشست و هم فرماندهی مقتدر بود؛ «جمع اضدادی» که شاید راز ماندگاری سیره او و تسخیر دلها باشد.
