رسانه
رسانهای که از ترس مینویسد، دیگر روایتگر حقیقت نیست
خبرنگار گاهی پیش از آنکه جملهای را روی کاغذ بیاورد، آن را در ذهن خود حذف کرده است. نه به این دلیل که اطلاعاتش نادرست است، نه به این دلیل که منبعش قابل اعتماد نیست و نه لزوما به این دلیل که انتشار آن خلاف قانون است؛ بلکه چون نمیداند ممکن است چه پیامدی داشته باشد.
اقتصاد توجه و محتوای دینی؛ چرا روایتهای دقیق و کوتاه مخاطب را جذب میکنند؟
در دنیایی که ثانیهها تعیینکننده بقای یک محتوا در حافظه مخاطب هستند، پیامهای طولانی دینی در بسیاری از موارد اثرگذاری خود را از دست میدهند؛ چرا که اقتصاد توجه، منطق تازهای را بر فضای مجازی حاکم کرده است.
آیتالله حائری شیرازی: تا محکمات خود را حل نکردهاید، سراغ متشابهات نروید
آیتالله حائری شیرازی با تأکید بر ضرورت توجه انسان به «محکمات» و پرهیز از درگیر شدن با «متشابهات» گفت: انسان نباید پیش از آنکه اصول و مبانی روشن خود را سامان دهد، خود را درگیر مسائل مبهم و قابل تفسیر کند. به گفته وی، اگر محکمات انسان درست و استوار شوند، بسیاری از متشابهات نیز بهتدریج در جایگاه واقعی خود قرار خواهند گرفت.
چرا هوش مصنوعی نمیتواند جای خبرنگار را بگیرد؟
در روزگاری که الگوریتمها در کسری از ثانیه هزاران خبر تولید میکنند، این پرسش جدیتر از همیشه مطرح است: آیا روزی میرسد که هوش مصنوعی جای خبرنگار را بگیرد؟
خبرنگار و سبک زندگی ایثارگرانه؛ نگاهی به دشواریهای این حرفه
خبرنگاری در ظاهر با خبر، دوربین و تیتر شناخته میشود، اما در پشتصحنه، با بیخوابی، فشار روانی، نادیده ماندنِ نیازهای خانواده و فرسایش آرام همراه است. این حرفه در بسیاری از مواقع، نوعی سبک زندگی ایثارگرانه را بر صاحبان قلم و روایت تحمیل میکند.
قلم در خدمت حقیقت، دل در گرو فرزند؛ زندگی حرفهای مادران خبرنگار
خبرنگاری که مادر است، هر روز دو جهان متفاوت را در آغوش میگیرد؛ دنیایی که در آن باید به دنبال حقیقتهای پنهان جامعه باشد و دنیایی که در آن باید چراغ مهر خانه را روشن نگه دارد. این زیست دوگانه، یک تمرین دائمی برای معنا کردن عشق و مسئولیت در عصر دیجیتال است.
استفاده درست از هوشمصنوعی میتواند خلاقیت را تقویت کند
بخش زیادی از مسائل محیط کار با اتکا به تجربه حل میشوند، اما در موقعیتهایی که هیچ شباهتی به تجربههای گذشته ندارد، تکیه بر تجربه دیگر کارآمد نیست و خلاقیت اهمیت پیدا میکند. در چنین شرایطی، مدلهای زبانی بزرگ میتوانند بهجای ارائه پاسخ آماده، به افراد کمک کنند مسئله را از زاویهای تازه ببینند و در نهایت راهحلهای خلاقانهتری ارائه دهند.
روایت رسانه هندی از راز ماندگاری اربعین
یک رسانه هندی نوشته است: برای میلیونها زائری که هر سال در اربعین به کربلا میرسند، پیام این مراسم، همزمان تاریخی و امروزی است، یعنی رفتن به سمت مزار مردی که ۱۴ قرن پیش به شهادت رسید و تأکید بر این حقیقت که ایستادگی او در برابر ظلم و بیعدالتی، همچنان برای جهان امروز معنا و اهمیت دارد.
حقالناس دیجیتال و آبروی مومن؛ چرا نباید هر خبر تاییدنشدهای را در گروهها به اشتراک بگذاریم؟
در دنیای شتابزده پیامرسانها، یک کلیک ساده بر روی دکمه فوروارد میتواند آبرویی را که در طول دهها سال ساخته شده، در چند ثانیه به تاراج ببرد و حقالناسی سنگین بر دوش ما بگذارد.
آبروی مردم، ارزانترین کالایِ فضای مجازی
در عصر سرعت و شبکههای اجتماعی، آبرو تنها با یک اشاره انگشت و فشردن دکمه بازنشر فرو میریزد؛ نوشتار حاضر به واکاوی مسئولیت اخلاقی ما در برابر حیثیت دیگران در دنیای بیرحمِ فضای مجازی میپردازد.
وقتی دروغ، تیترِ اول شد؛ معاویه چگونه افکارِ عمومی را علیهِ امامِ حسن (ع) چرخاند؟
در عصرِ امام حسن مجتبی (ع)، میدانِ نبرد فقط میدانِ شمشیر نبود؛ منبر، نامه، شایعه، تطمیع و ترساندنِ افکارِ عمومی، ابزارهای اصلیِ جنگی بودند که معاویه با مهارت به کار گرفت. او با ساختنِ روایتی وارونه از حقیقت، امامِ حق را در چشمِ بخشی از جامعه، از رهبرِ مشروع به عاملِ اختلاف و از مدافعِ عدالت به مانعِ صلح و ثبات تبدیل کرد؛ پروژهای که امروز میتوان آن را یکی از روشنترین نمونههای «جنگِ روایتها» در تاریخ دانست.
پشت به ضریح، رو به دوربین؛ چگونه سلفی، روح زیارت را میگیرد؟
حرم مطهر ، جغرافیایِ بیزمانی است که در آن، ساحتِ قدس و حضورِ انسانی به هم گره میخورند. با این حال، نفوذ فرهنگِ سلفیگرفتن و نمایشگریهایِ مجازی به این فضایِ خلوت، تعادلِ روانیِ زائران را برهم زده است. این گزارش به بررسی چراییِ تغییرِ نگاهِ ما از زائرِ عاشق به ناظرِ لنز دوربین در صحنهایِ نورانیِ مشهد میپردازد.
ببینید| رسانههای فلسطینی برای آقای شهید ایران پوسترهایی منتشر کردند
پوسترهایی که رسانههای فلسطینی برای آقای شهید ایران منتشر کردهاند جالب توجه است.
پشت قابهای غبارآلود؛ فریبهای تصویری رسانههای غربی در بازنمایی سبک زندگی زن مسلمان
سینمای غرب با استفاده از تکنیکهای ظریف فیلمسازی، از نورپردازیهای تیره گرفته تا فضاسازیهای دلگیر، تصویری تحریفشده و خفقانآور از زندگی زنان مسلمان ترسیم میکند تا آنها را در تله قربانی بودن و نبودِ آزادی گرفتار کند.
آیا واقعیت همان چیزی است که رسانهها میگویند؟
«صرف وقوع یک حادثه حتی اگر بزرگ باشد، تضمینکننده دیده شدن آن نیست. چهبسا رویدادی با آثار گسترده انسانی، فرهنگی یا سیاسی، همچون تشییع دهها میلیونی رهبر شهید انقلاب در سایه سیاستهای خبری رسانههای پرنفوذ جهان و یا حتی برخی رسانههای زرد داخل، کمتر دیده شود یا به گونهای روایت گردد که اهمیت واقعی آن در ذهن مخاطب کاهش یابد.»
خانواده در عصر اسکرول؛ وقتی میز شام زیر نور موبایلهاست
رسانههای نو، خانه را ساکتتر و در عین حال شلوغتر کردهاند. حالا در بسیاری از خانوادهها، گفتوگو جای خود را به اسکرول داده و میز شام بیش از آنکه محل دیدار باشد، به صفی از صفحههای روشن تبدیل شده است.
از انیمیشن تا مستند؛ رسانه چگونه در جنگ تحمیلی سوم به میدان آمد؟
جنگ تحمیلی سوم تنها در میدان نبرد جریان نداشت؛ رسانه نیز به یکی از ارکان اصلی این رویارویی تبدیل شد. از تولید انیمیشنها و ویدئوهای مبتنی بر هوش مصنوعی گرفته تا نماهنگهای حماسی، برنامههای گفتوگومحور و مستندهای روایتگر جنگ، هر یک تلاش کردند سهم خود را در روایت وقایع، پاسخ به افکار عمومی و انتقال پیام ایفا کنند.
ببینید | هجرت به مرو؛ معمای بزرگ سیاست در تاریخ تشیع
چهاردهم محرم، یادآور حرکت اجباری امام رضا (ع) از مدینه به مرو است؛ سفری که در ظاهر تبعیدی امنیتی برای مهارِ نفوذِ اجتماعی امام بود، اما در باطن، آغازی برای شکستن حصار روایتهای حکومتی و تثبیت گفتمان امامت در قلب جغرافیای سیاسی آن روزگار شد.
چگونه خبر جعلی را از تحلیل معتبر تشخیص دهیم؟
از کانالهای ناشناس تلگرامی تا استوریهای اینستاگرامی و ویدئوهای کوتاه، هر روز با سیلی از اطلاعات مواجهیم. اما چگونه میتوان فهمید کدام خبر واقعی است و کدام روایت، فقط یک شایعه خوشساخت؟
ببینید | ترور هفتم تیر و عاشورا؛ از حذف چهرههای محوری تا شکست پروژه خاموش کردن حقیقت
هفتم تیر فقط یک انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی نبود؛ صحنهای بود که در آن دشمن یک بار دیگر نشان داد وقتی از شکست در میدان فکر و افکار عمومی میترسد، به حذف فیزیکی رو میآورد. همین منطق، سالها پیش در کربلا نیز خود را نشان داده بود.
روحانی در استودیو یا مسجد؛ تبلیغ دینی در عصر یوتیوب و اینستاگرام
تبلیغ دینی زمانی بیشتر با مسجد، حسینیه و منبر شناخته میشد، اما امروز بخش مهمی از آن در گوشیهای تلفن همراه جریان دارد. روحانیانی که زمانی فقط در مسجد سخن میگفتند، حالا در استودیوهای کوچک خانگی روبهروی دوربین مینشینند و مخاطبانشان را در یوتیوب و اینستاگرام پیدا میکنند.
جنگ روایتها از کربلا تا شبکههای اجتماعی
عاشورا فقط یک نبرد نظامی نبود؛ صحنهای از جنگ روایتها و عملیات روانی نیز بود. حکومت اموی تلاش کرد با شایعه، تحریف و فشار افکار عمومی، حقیقت قیام امام حسین را وارونه نشان دهد؛ روشی که امروز در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی نیز به شکلهای تازه تکرار میشود.
نجمالدین شریعتی: امسال رزق روضهمان را از امام رضا (ع) گرفتیم/ «حسینیه معلی» از آمریکا و اروپا مخاطب دارد
مجری «حسینیه معلی» گفت: ما امسال رزق اشک و روضهمان را از امام رضا (ع) داریم و این خیمه در حرم امام رضا (ع) برپا شد.
مجمعالجزایر خانگی
خانه دیگر آن پناهگاه یکپارچه سابق نیست؛ گویی هر اتاق به جزیرهای جداگانه تبدیل شده که ساکنانش با ریسمانهای نامرئی فیبر نوری به دنیایی دوردست وصل شدهاند و از همسفره کنار خود غافل ماندهاند.
فوتبال یا فریضه؟ وقتی سرمربی سنگالی از اولویتهای فراموششده سخن گفت
در روزگاری که ورزش حرفهای بیش از هر زمان دیگری به صنعت سرگرمی و تجارت جهانی نزدیک شده است گاه یک جمله کوتاه میتواند بحثی فراتر از زمین مسابقه بیافریند.
حقیقت زیر آوار فیکنیوز
با پیشرفت هوش مصنوعی، تولید تصویر و ویدئوی جعلی تنها چند دقیقه زمان میبرد. در جهانی که هر کاربر یک رسانه است، پرسش اساسی این است که حقیقت را چگونه باید از زیر آوار اخبار ساختگی بیرون کشید؟
اشکهایی که وایرال میشوند
زمانی نهچندان دور، صدای روضه تنها در کوچههای اطراف یک هیئت شنیده میشد. اما امروز یک مجلس کوچک میتواند با یک ویدئو در فضای مجازی، به گوش میلیونها نفر در شهرها و حتی کشورهای دیگر برسد و به یکی از پربازدیدترین محتواهای مذهبی اینترنت تبدیل شود.
چگونه داستانها افکار عمومی را شکل میدهند؟
در دنیای امروز، نبردها تنها در میدانهای نظامی رخ نمیدهند. بخش مهمی از رقابتها در عرصه روایتها جریان دارد؛ جایی که رسانهها و داستانهایی که درباره رویدادها گفته میشود، میتوانند برداشت میلیونها نفر از واقعیت را تغییر دهند.
اگر مباهله در عصر شبکههای اجتماعی رخ میداد
تصور اینکه واقعه مباهله در زمانه ما و در میان موجی از خبرهای فوری، تحلیلهای هیجانی و رقابت رسانهای رخ دهد، دریچهای تازه برای فهم پیام این رویداد تاریخی میگشاید؛ رویدادی که در اصل بر منطق، گفتوگو و صداقت استوار بود و امروز میتواند معیار سنجش رفتار رسانهها و کاربران در مواجهه با اختلافها باشد.
بازگشت اینترنت؛ فرصتی برای تغییر عادتهای دیجیتال
دانشیار ارتباطات دانشگاه تهران با توصیف بازگشت اینترنت به عنوان لحظه طلایی، بر ضرورت بازنگری در الگوهای مصرف رسانهای و پرهیز از بازتولید عادتهای پیشین تاکید میکند.
