در هیاهوی زندگی، گاهی انسان از مهمترین حقیقت یعنی خودش غافل میشود؛ فرازی ناب از مناجات شعبانیه، دعوتی است برای مکث، بازگشت به خویشتن و دوباره پیدا کردن راه خدا.
گاهی انسان در برابر لطف و نعمتی که خداوند به او عطا میکند، نمیداند چگونه باید شکر این لطف الهی را به جا آورد و بهترین شیوه برای قدردانی از پروردگار چیست.
در میان هیاهوی زندگی، گاهی کافی است لحظهای مکث کنیم و از خود بپرسیم: در انتخابهای بزرگ و کوچک زندگی، راه راستی را برگزیدهایم؟ در فرازی از نیایشهای پیامبر(ص)، دعایی دلنشین برای برگزیدن راستی و پناه بردن به خداوند پیش روی ماست؛ نجواهایی که میتواند در شتاب روزمره، دل را آرام و مسیر زندگی را روشنتر کند.
گاهی میان شلوغی و خستگی روزگار، فقط چند واژه کافی است تا دل دوباره آرام بگیرد؛ مناجات، همان نجوا با خداست که آدمی را از هیاهوی جهان به سایه امن توکل میرساند.
روایات اهلبیت(ع) پاسخ قابل تأملی دارند: عبادتِ بیتفکر میتواند از هدف اصلی خود فاصله بگیرد. از همین رو، اندیشیدن در کار خدا و عاقبت اعمال، جایگاهی ویژه در معارف اسلامی دارد.
اگر فردی به خدا، پیامبران، قرآن، معاد و دیگر اصول اعتقادی ایمان داشته باشد اما نماز نخواند یا برخی واجبات را انجام ندهد، آیا همچنان مسلمان است؟ پاسخ این پرسش به یک تفاوت مهم بستگی دارد: «انکار وجوب» با «ترک عمل از روی سستی» یکسان نیست. از سوی دیگر، عبادت در قرآن تنها به نماز محدود نمیشود و هر عمل همراه با خضوع و اطاعت از فرمان الهی میتواند در گستره مفهوم عبادت قرار گیرد.
عبادت برای امام رضا(ع) تنها مجموعهای از اعمال فردی نبود؛ سیره آن حضرت، تصویری از بندگی عمیق و پیوسته در برابر خداوند را به نمایش میگذاشت. از نماز شب و سجدههای طولانی تا تلاوت قرآن، روزه، دعا و ذکر، روایتهای تاریخی از عبادتهای امام هشتم(ع) نشان میدهد که خلوت با پروردگار بخش جداییناپذیر زندگی ایشان بود؛ چنانکه حتی مأموران مأمون نیز از کثرت عبادت و ذکر آن حضرت شگفتزده شدهاند.
مرحوم آیتالله قاضی، به توصیه مرحوم میرزای شیرازی، قرار بود شب و روزی یک ساعت به خود بپردازد؛ اما آن یک ساعت، چنان در جان او اثر کرد که به ۲۴ ساعت رسید. او همواره در مراقبت، حضور و عزلت بود؛ در میان جمع، اما دلش جای دیگر بود.
علاقهمند کردن کودک به نماز و عبادت با اجبار و سختگیری آغاز نمیشود؛ کودکان بیش از آنکه از توصیههای مستقیم تأثیر بگیرند، رفتار والدین و دوستان خود را میبینند و از آنها الگو میگیرند. کارشناسان تربیتی بر آشنایی تدریجی کودکان با عبادت، فراهم کردن فرصت تقلید، حضور در محیطهای عبادی و پرهیز از ایجاد نگاه منفی به نماز تأکید دارند و معتقدند والدین باید میان آموزش و فشار، مرز روشنی قائل شوند.
تضرع و ارتباط با خداوند، نرم شدن دل و رهایی از قساوت قلب، زمینهساز نورانیت انسان و دریافت هدایت الهی است. بر اساس این نگاه، دعا و تضرع تنها برای درخواست حاجت نیست، بلکه راهی برای اصلاح درون، افزایش امید و حرکت در مسیر درست زندگی به شمار میآید.
پاسخی برگرفته از روایات معصومان(ع) نشان میدهد که ذکر خدا تنها به گفتن الفاظ محدود نمیشود؛ بلکه طهارت، حضور قلب، اخلاص، تعظیم خداوند و نشاط در عبادت، از مهمترین آدابی هستند که ذکر را از یک تکرار زبانی به حضوری عمیق و اثرگذار در زندگی انسان تبدیل میکنند.
دعاهای قرآنی، اسلامی و شیعی از بار فرهنگی قوی، مؤثر و سازندهای برای انسانشناسی، خداشناسی و انسانسازی برخوردارند و با برانگیختن حس خیرخواهی و نیکوکاری، مسئولیت مدنی و شهروندی دعاورزان در برابر دیگری را تقویت میکنند.
در این نگاه، پایان یافتن عالم اسباب به معنای نفی اصل علت و معلول نیست، بلکه اشاره به مرتبهای از وجود دارد که در آن، انسان از وابستگی به اسباب ظاهری عبور میکند و به حقیقت بینیازی و عبودیت میرسد؛ مقامی که در آن، «هیچبودنِ خود» را درمییابد و همه چیز را از آنِ مولا میبیند.
مناجات، گفتوگوی صمیمانه بنده با پروردگار و فرصتی برای آرامش، خودسازی و بازگشت به خویشتن است.فرازی تأثیرگذار از مناجات ابوحمزه ثمالی زمزمهای که دل را به یاد خدا نزدیکتر میکند و در هیاهوی زندگی، لحظهای برای تأمل و امید میآفریند.
در هیاهویِ زیستِ دیجیتال که مغزِ ما به پرشهایِ مداوم از یک سوژه به سوژهیِ دیگر عادت کرده است، سجاده گاهی به جایِ میعادگاهِ حضور، به ایستگاهِ مرورِ چکلیستهایِ روزانه تبدیل میشود. بازخوانیِ مفهومِ حضورِ قلب، راهکاری است برایِ نجاتِ نماز از تبدیل شدن به یک عادتِ مکانیکی و بازیابیِ حلاوتِ گفتگو با خداوند.
نذر شنبههای امالبنین، سفرهای رنگارنگ و پربرکت است که در روزهای شنبه در شهر کربلا و اخیراً در ایران برپا میشود. این سنت، ریشه در ارادت عراقیها به حضرت عباس دارد و به پاس احترام به مادر ایشان، امالبنین، انجام میشود.
شب جمعه شب خدا و امام حسین(ع) است و خود پروردگار در شب جمعه به اهل زمین میگوید: گرفتاری هست که کسی نمیتواند گرفتاریاش را حل کند، بیاید تا من حل کنم!
فرازی از مناجات شهید مصطفی چمران با عنوان «نجاتم ده از بلای غرور و خودخواهی» منتشر شد؛ مجموعهای که با هدف بازخوانی گنجینه دعاها و مناجاتهای ماندگار، مخاطبان را به تأمل، آرامش و گفتوگوی بیواسطه با خداوند دعوت میکند.
عدد چهل در متون دینی نماد کمال و پختگی است، اما «چلههای مرسوم» دستور شرعی نیستند و به عنوان تمرینات معنویِ تجربی، جایگاه «فضیلت» دارند نه «حکم تعبدی».
روز عرفه فرصتی است برای برنامهریزیِ کلان برایِ آینده. پس از اینکه انسان در این روزِ عظیم، روحِ خود را صیقل داد، باید برایِ حفظِ این دستاوردها برنامه داشته باشد. اعمالِ روز عرفه، تنها برایِ همان یک روز نیست، بلکه یک “نقطه عطف” برایِ تغییر است. انسان باید تصمیم بگیرد که پس از عرفه، چگونه با گناهانِ گذشته مقابله کند، چگونه روابطِ خود با خانواده و جامعه را بهبود بخشد و چگونه برنامهیِ روزانهیِ خود را به سمتِ تعالی تغییر دهد.
دحو الارض یکی از روزهای پربرکت سال است. طبق برخی روایات، زمین کعبه و حرم الهی در این روز ظاهر گشته و گسترش یافته و نخستین رحمت الهی در این روز از آسمان نازل شده است.
نمایشگاه «معراج بیعت» در جوار مزار شهید گمنام دانشگاه ملی مهارت مشهد در حال برگزاری است.
چلهنشینی، راهی ناب برای درخشش حکمت الهی؛ آنگاه که قلب، چهل روز خالص شد، چشمه حکمت بر زبان جاری گشته و سخنان و نوشتار، بازتابی از زلالی دل خواهد بود.
نماز استغاثه به حضرت زهرا(س) راهکاری عبور از بحرانها در روزهای جنگ تحمیلی سوم است.
آیت الله سبحانی در سلسله جلسات اخلاق خود در قم با تأکید بر اینکه دعا «مغز عبادت» است، گفت: انسان با وجود پیشرفتهای علمی و صنعتی، همچنان نیازمند دعاست، اما نباید تنها به دعا بسنده کند و لازم است تلاش و کوشش را در کنار آن قرار دهد.
یک استاد حوزه و دانشگاه گفت: تاب آوری مقولهای است که در روانشناسی به عنوان قدرتی ذهنی یا احساسی که به انسان توان مقابله با بحرانها را میدهد و او را قادر میسازد سریع به وضعیت پیش از بحران بازگردد، مطرح شده است.
برای آمادهسازی پسران جهت انجام فرائض در سن تکلیف، از آیات و روایات برای تبیین شیرین و انگیزهبخش احکام و حکمت آنها استفاده کنید و سیره معصومین (ع) را به عنوان الگویی عملی و جذاب معرفی نمایید. این کار باید با زبانی ساده، متناسب با سن و بدون هرگونه تحمیل، برای ایجاد عشق و درک عمیق دینی صورت پذیرد.
فیض کاشانی با زبانی عارفانه یادآور میشود که ارزش عبادت به اخلاص است؛ دلی که از ریا تهی شود، به نور ولایت روشن میگردد.
شیخ بهایی، فقیه و عارف بزرگ دوران صفوی، در اشعار خود بارها بر پیوند عبادت و خدمت به خلق تأکید کرده و میفرماید که هیچ عبادتی بالاتر از گرهگشایی از کار مردم نیست. در حالی که بسیاری بر انجام عبادات فردی تأکید دارند، شیخ بهایی معتقد است که باز کردن درهای بسته بر روی ناامیدان، ثمرهای به مراتب بیشتر از هزار حج و اعتکاف خواهد داشت.
این ماه که به «بهار عبادت» و «ماه نزول قرآن» شهرت دارد، با مجموعهای از اعمال واجب و مستحب همراه است که انجام آنها بنا بر آموزههای دینی، آثار معنوی عمیق و پاداشی چند برابر نسبت به سایر ایام سال دارد.