عرفان و معنویت اسلامی
توفیق الهی؛ جایگزین اراده انسان نیست
توفیق خداوند در مقابل اراده و تلاش انسان قرار ندارد؛ بلکه در امتداد اختیار اوست. انسان باید با اراده خود مقدمات انجام کار خیر را فراهم کند و وظیفهاش را تا حد توان انجام دهد، اما نتیجه و تحقق نهایی آن را از خداوند بخواهد.
استوریموشن | امیرالمؤمنین(ع)؛ بلندمرتبه در پیشگاه خدا
در میان شخصیتهای بزرگ تاریخ اسلام، نام امیرالمؤمنین امام علی(ع) همواره با فضیلت، ایمان، عدالت و وفاداری به عهد الهی همراه بوده است؛ شخصیتی که عظمت او تنها در یک بُعد خلاصه نمیشود و در روایتهای گوناگون، ابعاد مختلفی از جایگاه والای ایشان بیان شده است.
امام صادق(ع) چه میراث مکتوبی برای مسلمانان به جا گذاشت؟
میراث علمی امام صادق(ع) تنها به روایات نقلشده از آن حضرت محدود نمیشود؛ از آثار منسوب به امام و املاهای ایشان برای شاگردان تا هزاران کتابی که اصحاب و دانشآموختگان مکتب جعفری تدوین کردند، گنجینهای شکل گرفته که قرنهاست موضوع پژوهش و بازخوانی قرار دارد.
اختلاف بر سر ولادت پیامبر چگونه به همگرایی شیعه و اهلسنت تبدیل شد؟ / احمدی: وحدت اسلامی به معنای کنار گذاشتن اختلافات اعتقادی و تاریخی نیست!
حجت الاسلام مهدی احمدی پژوهشگر تاریخ اسلام در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: ملت مسلمان، شیعه و سنی، با هم مشکلی ندارند. اینها سالهای سال کنار هم زندگی کردند. این اختلافات خلق شده، آفریده شده و روی آن تمرکز شده است که خوب این شکاف را ایجاد کرد. انقلاب اسلامی سالهاست که بر علیه این شکاف فعالیت میکند و کار میکند.
مهدویت در سخنان امام صادق(ع)؛ روایت قرآن از ظهور، غیبت و شناخت امام زمان(عج)
مهدویت در آموزههای امام صادق(ع) جایگاهی ویژه دارد و بخش قابل توجهی از روایات آن حضرت به این موضوع اختصاص یافته است. در میان روایات مربوط به مهدویت، بیشترین احادیث به امام صادق(ع) و پدر بزرگوارشان بازمیگردد. همچنین بر اساس روایات تفسیری موجود از امام صادق(ع)، ۲۰۴ آیه از قرآن کریم درباره موضوعات مرتبط با مهدویت مورد توجه قرار گرفته است.
چهره واقعی انسانها در برزخ چگونه آشکار میشود؟ پاسخ تأملبرانگیز علامه حسنزاده آملی
علامه حسنزاده آملی با تکیه بر آموزههای فلسفه اسلامی، از حقیقتی تأملبرانگیز درباره انسان در برزخ و قیامت سخن گفتهاند؛ اینکه ملکات و صفات درونی انسان میتوانند صورت واقعی او را در جهان آخرت آشکار کنند.
راز غیبت امام زمان(عج) چیست؟
چرا امام زمان(عج) تاکنون در غیبت به سر میبرند؟ روایات، دلایل مختلفی را برای این غیبت بیان کردهاند؛ از حفظ جان حضرت و آزمون مردم تا آشکار شدن «ودیعههای الهی»، اما بخشی از این حکمت همچنان فراتر از فهم انسان دانسته شده است.
توقیع امام زمان(عج) به شیخ مفید؛ اگر امام شیعیان را فراموش میکرد چه اتفاقی میافتاد؟
در اندیشه شیعه، یکی از مهمترین جلوههای ارتباط امام زمان(عج) با مؤمنان در دوران غیبت، توجه و عنایت آن حضرت نسبت به شیعیان و حمایت معنوی از آنان است. بر اساس این باور، وجود مقدس امام عصر(عج) در تمام دوران غیبت، نسبت به وضعیت شیعیان بیتفاوت نیست و در مسیر هدایت و حمایت از آنان نقش دارد.
بهشت بر این سه گروه حرام است؛ وقتی گناه به عادت تبدیل میشود
گناهان همیشه با یک لغزش بزرگ آغاز نمیشوند؛ گاهی رفتاری تکرارشونده، آرامآرام به عادت و سپس به بخشی از شخصیت انسان تبدیل میشود. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره سه گروه هشدار داده شده است: کسانی که پیوسته منت میگذارند، بسیار غیبت میکنند و میگساری را به عادت تبدیل کردهاند؛ سه رفتاری که هر کدام بهگونهای عزت، آبرو و عقل انسان را هدف میگیرد.
اهل سنت درباره امام صادق(ع) چه گفتند؟
سخنان شماری از دانشمندان اهل سنت درباره امام صادق(ع) نشان میدهد که جایگاه علمی و فضایل اخلاقی آن حضرت، فراتر از مرزهای مذهبی مورد توجه قرار گرفته است؛ از تعبیر «داناترین فرد زمان خود» تا تأکید بر گستردگی دانش امام ششم شیعیان.
توبه؛ از زنجیره اضطراب تا مسیر بازسازی اعتمادبهنفس| روانشناسی معنوی چگونه گناه را به فرصتی برای رشد تبدیل میکند؟
پژوهشگر قرآنی با تأکید بر تفاوت «احساس گناهِ مسموم» و «توبه سازنده» میگوید: توبه در روانشناسی معنوی نه ابزاری برای تحقیر انسان، بلکه فرآیندی برای پذیرش مسئولیت، بازسازی اعتمادبهنفس و آغاز دوباره است؛ بهگونهای که اگر گناه به رشد اخلاقی منجر شود، بهجای آسیب روانی میتواند نقش «سمزدایی» داشته باشد. به گفته زهرا عاصمی، فهم رابطه دین و روان نیز زمانی دقیقتر خواهد بود که باورهای معنوی بدون تقلیلدادن آنها به صرفاً پدیدههای روانشناختی، در بستر فرهنگی و دینی هر جامعه بررسی شوند.
استوریموشن | وقتی دل، بیواسطه با خدا حرف میزند
در میان شتاب و هیاهوی زندگی، گاهی فقط چند لحظه خلوت کافی است تا دوباره خودمان را پیدا کنیم؛ جایی که دعا، از مرز واژهها میگذرد و به نجواهای عمیق دل با خدا میرسد.
مسلمان بودن بدون «ظاهر مذهبی» شدنی است؟ / معممی مقدم: اسلام هم باطن را میخواهد و هم ظاهر را / مذهبی بودن را نباید صرفاً با ظاهر و حضور در مراسم سنجید
رضا معممی مقدم، کارشناس مسائل دینی در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: اگر کسی اسلام را قبول دارد، خدا و پیامبر(ص) را قبول دارد و وجوب نماز و روزه را نیز انکار نمیکند، اما به دلیل ضعف، غفلت، سستی یا گناه آنها را انجام نمیدهد، نباید بهسادگی حکم به خروج او از اسلام کرد.
قلهی صبر؛ روایتی از بردباری آیتالله سید ابوالحسن اصفهانی
بخشیدنِ قاتل، آن هم کسی که عزیزترین فردِ زندگیات را به بیرحمانهترین شکل ممکن کشته است، دشوارترین آزمونِ انسانی است. آیتالله ابوالحسن اصفهانی در آن لحظهی جانکاه، نه تنها نماز را با استقامت به پایان برد، بلکه کینهتوزی را نیز با بخشش معاوضه کرد.
سیری در القاب امام زمان (عج)؛ منتظر واقعی کنشگر است یا منزوی؟
«خلیفهالرحمن» یعنی نماینده خدا بر روی زمین، نه برای اعمال قدرت، بلکه برای جاری کردن «رحمت واسعه».
یک ویژگی دوران غیبت در حدیث امام حسن عسکری (ع)
امام حسن عسکری علیهالسلام درباره یکی از ویژگیهای دوران غیبت فرمود بر مردم زمانی خواهد آمد که چهرههایشان خندان و شاد است، ولی دلهایشان تاریک و گرفته است.
از ولادت تا آغاز امامت؛ چگونه جانشینی امام زمان(عج) اثبات شد؟
پیامبر گرامی اسلام فرموده اند: «افضل اعمال أمّتی انتظار الفرج»: یعنی بهترین اعمال امت من انتظار فرج امام زمان است.
ببینید | «قافله عشق»؛ آنجا که کشتی عاشقان به ساحل رسید
کربلا فقط یک سرزمین نیست؛ روایتِ رسیدن قافلهای است که از مدینه و مکه گذشت تا در نینوا، معنای حقیقی عشق و وفا را به تصویر بکشد. «قافله عشق» روایت لحظهای است که امام حسین(ع) در آستانه کربلا فرمان میدهد: «بار بگشایید، که منزل رسید»؛ منزلی که در آن، عشق به اوج رسید، وفا جاودانه شد و خاک، تربت شفا گشت.
رمز عبور از روزهای سخت؛ ۵ راهکار قرآنی برای سربلند شدن در امتحان الهی
همه انسانها، حتی بهترین بندگان خدا، در مسیر زندگی با آزمونهایی مانند ترس، فقدان، مشکلات مالی و سختیهای گوناگون روبهرو میشوند؛ اما از نگاه قرآن، قرار نیست این آزمونها انسان را شکست دهند. صبر، امید به خدا، توجه به گذرا بودن دنیا و عبرت گرفتن از سرگذشت پیشینیان، همان کلیدهایی هستند که میتوانند ما را از سختترین امتحانهای زندگی سربلند بیرون بیاورند.
ظهور امام زمان(عج) فقط پایان غیبت نیست؛ معنای پنهان «ظهور» در دعای عهد
«ظهور» امام زمان(عج) را نباید تنها به معنای آشکار شدن حضرت پس از دوران غیبت دانست؛ در دعای عهد، این واژه معنای عمیقتری دارد: پیروزی جبهه حق، درهمشکستن باطل و تحقق عدالت در جامعه. اما چرا یک واژه هم «آشکار شدن» و هم «غلبه یافتن» را در خود جای داده است؟
چگونه سرمایه معنوی محرم و صفر را حفظ کنیم؟
آیتالله مصباح یزدی با تأکید بر ضرورت حفظ نورانیتِ حاصل از محرم و اربعین، گناه را آفتِ این دستاوردها دانسته و توسل به اهلبیت(ع) را واسطهای ضروری برای بهرهمندی از انوار الهی و استقامت در مسیر حق معرفی میکنند.
میانبر شاد زیستن؛ نسخهای که قرآن برای آرامش دل پیشنهاد میدهد
شادی واقعی فقط در خوشگذرانی و لذتهای زودگذر خلاصه نمیشود؛ آموزههای دینی، ایمان به خدا و یاد او را راهی برای رسیدن به آرامش قلبی و شادی پایدار میدانند؛ شادیای که نه با گناه همراه است و نه با آزار دیگران.
ببینید| چه جامعهای میتواند پذیرای مهدی موعود ارواحنافداه باشد؟
پاسخ رهبر شهید انقلاب رضواناللهعلیه را درباره جامعه مهدوی ببینید و بشنوید.
وقتی اسلام جهان را متحول کرد؛ روایت شگفتانگیز دانشمندان از تمدن اسلامی
تمدن اسلامی چگونه در چند قرن به یکی از کانونهای بزرگ علم، فرهنگ و تمدن جهان تبدیل شد؟ از ریاضیات و پزشکی و شیمی تا فلسفه و هنر، دانشمندان و پژوهشگران بسیاری بر تأثیر گسترده مسلمانان بر تمدن بشری و انتقال دانش به اروپا تأکید کردهاند؛ روایتی از روزگار شکوفایی اسلام که هنوز یکی از فصلهای مهم تاریخ علم و تمدن به شمار میرود.
حضور قلب یا فقط انجام تکلیف؛ معنای واقعی نماز خواندن در روزهای پرشتاب
در عصر بمباران اطلاعات و اضطرابهای بیپایان، نماز نه یک بار اضافی بر دوش زندگی، بلکه تنها پناهگاه برای بازگشت به خویشتن و اتصال به مبدأ هستی است؛ اما چگونه میتوان در میان هیاهوی این جهان، دلی حاضر داشت؟
دستخط مرحوم آیتالله العظمی گلپایگانی: بدون وجود حضرت ولیعصر(عج)، طول عمر ارزشی ندارد
در خاطرهای به دستخط شیخ علی افتخاری گلپایگانی، از شاگردان و ملازمان آیتالله سید محمدرضا گلپایگانی، آمده است که این مرجع فقید در پاسخ به دعای مردم برای طول عمرش گفت: اگر ظهور حضرت ولیعصر(عج) نزدیک باشد، طول عمر ارزشمند است؛ وگرنه مطلوب نیست.
بشنوید| اگر عصر غیبت را درک کردیم، چه دعایی بخوانیم؟
در روزگار غیبت امام عصر(عج)، انتظار تنها به چشمدوختن به آینده خلاصه نمیشود؛ بلکه دعا و توجه به حضرت ولیعصر(عج) بخشی از وظیفه منتظران است.
انیس النفوس؛ تحلیل تجربه شهود معنوی در رواقهای حرم
انیس النفوس لقبی است که قرنهاست بر سر زبان زائران جاری است؛ اما این عنوان تنها یک تعارف شاعرانه نیست، بلکه واقعیتی روانشناختی و معنوی است که در مواجهه جانهای بیقرار با حریم رضوی، به تجربهای شهودی تبدیل میشود.
امام رضا(ع) درباره «ظهور خدا در اشیاء» چه میفرمایند؟/ خدا در جهان است یا نشانههایش؟
سخن از ظهور خدا در عالم به معنای مشاهده آثار، نشانهها، صنع و تدبیر الهی است نه ظهور و تجلی ذات خدا در اشیاء.
ملحدی که با استدلال امام رضا علیه السلام مسلمان شد
عصر امام رضا علیهالسلام اوج نفوذ اندیشههای فلسفی و کلامی در فضای جامعهی اسلامی بود.
