حجة الوداع در ظاهر، انجام مناسک حج بود؛ اما در حقیقت، صحنه جمعبندی رسالت اجتماعی پیامبر(ص) و ترسیم خطوط اصلی عدالت، کرامت انسانی، وحدت امت و مسئله رهبری دینی به شمار میآمد. خروج پیامبر(ص) از مکه به سمت مدینه پس از پایان حج، پایان یک سفر عبادی نبود؛ آغاز مرحلهای بود که با خطبهها، مسیر غدیر و آینده جامعه اسلامی پیوند خورد.
همزمان با آخرین شب حضور حجاج در منا، برخی حجاج پس از پایان دومین روز از رمی جمرات برای ساعاتی راهی مسجدالحرام شدند و با نوای «لبیک اللهم لبیک» گرد خانه خدا طواف کردند.
نسلهای قدیم نقل میکنند که سفر حج فقط انتقال به مکه نبود، بلکه فصلی اجتماعی و روحانی بود؛ جایی که صداهای تکبیر در قلب بیابان طنین میانداخت و موج احساسات ترس، شادی و دعا و نيايش در هم میآمیخت تا این سفرها در حافظه عمومی به عنوان یکی از شاخصهای برجسته زندگی ساده آن زمان باقی بماند.
حج، به عنوان یکی از ارکان بنیادین آیین اسلام، فراتر از یک فریضه عبادی ساده، منظومهای جامع از آموزههای الهی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی است که در کالبد یک سفر معنوی دمیده شده است.
رهبر شهید ایران با تأکید بر اینکه مسئله فلسطین و غزه شاخصهای مهمی است که راه را به آینده بشریت نشان خواهد داد، تصریح داشتند که: همه دنیای اسلام باید جمع بشوند و این اجتماع(حج)، پیغامی داشته باشد علیه رژیم صهیونیستی.
در آستانه عید قربان رسانههای معاند شبهه افکنی درباره مناسک حج ابراهیمی را آغاز کردهاند که جای رفتن به حج پولتان را به فقرا بدهید.
روز عرفه همزمان با نهمین روز از ماه ذیالحجه است که برای شب و روز عرفه اعمال مخصوص در نظر گرفته شده است، گفتهاند کسانی که از شبهای قدر جا ماندهاند منتظر شب و روز عرفه باشند.
منا یکی از برجستهترین اماکن مقدس مرتبط با مناسک حج است و به دلیل اهمیت تاریخی و معنویاش، جایگاه والایی در قلب مسلمانان دارد؛ اهمیتی که آن را به شاهدی زنده بر توالی زمانها و گسترش مناسک از زمان حضرت ابراهیم(ع) تا به امروز تبدیل کرده است.
حاجیِ حقیقی کسی است که از «بیت» به «صاحب بیت» و از شعائر ظاهری به حقیقت ولایت برسد.
روز نهم ذیحجه روز عرفه است. روزی که زائران سپیده دم صبح راهی عرفات میشوند تا در جوی مملو از ایمان، خشوع و خضوع استغفار کرده و ارکان اصلی حج را به جا آورند.
پیوند بحث امامت و ولایت با مقوله حج تا جایی است که خداوند هر ساله برنامهای جهت یادآوری این امر مهم نظام الهی قرار داده است تا در پرتو آن بتوانیم با اهل عترت(ع) تجدید عهد و میثاق داشته باشیم.
جاده «ابوزرائب» یکی از کهنترین مسیرهای تاریخی حج میان الحجر و قرح در منطقه العلا عربستان بهشمار میرود که در صدر اسلام، محل عبور حجاج و کاروانها از شمال شبهجزیره عربستان بهسوی سرزمینهای مقدس بوده است.
سنت طواف خانه خدا از آسمان آغاز شد؛ از طواف فرشتگان تا تثبیت آن توسط پیامبر اسلام. در ادامه، تاریخ و اسرار این عبادت محوری را میخوانیم.
در یک پدیده استثنایی، امسال در روز عید قربان، خورشید به صورت مستقیم بر بالای سر کعبه قرار میگیرد.
مجموعه دوجلدی «نور ملکوت حج» با عناوین «مقدمات و مبانی» و «اسرار و احکام» برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی منتشر شد.
زائران ایرانی در حج امسال سفیرانی هستند که عزت یک ملت را در قلب تاریخ اسلام به ثبت رساندهاند. آنها با افتخار میگویند: «ما ایرانی هستیم»، از ایران مقتدر، از توان دفاعیاش، از شهدایش و از رهبر شهیدش و این افتخار با کرامت و احترام مسئولان سعودی، در تمام سرزمین وحی رقم خورده است.
رهبر شهید انقلاب با تأکید بر اینکه حجاج باید با ابعاد و اسرار گسترده حج آشنا شوند تصریح فرمودهاند که ساکن نماندن و «ذکر» از اسرار قابل تأمل حج است که زائران باید به آنها توجه کنند.
پژوهشگر دینی گفت: یکی از ابعاد مهم حج بعد توحیدی _ عبادی آن است، چرا که فرد از همان ابتدای رفتن به سفر حج از خانواده و تعلقاتش جدا میشود، سپس در حج به مرحله میقات میرسد، از اینرو حج صرفاً یک حرکت ظاهری نیست، بلکه حقیقت حج در ترک تعلقات دنیوی است.
زائران خانه خدا با حضور در مسجد النبی و عرض سلام به حضرت محمد، نابترین لحظات معنوی سفر حج را تجربه میکنند؛ لحظاتی آمیخته با اشک شوق، صلوات و زمزمه ابیات عاشقانهای که قرنها در وصف پیامبر (ص) رحمت سروده شده است.
مسجد قبا که قرآن آن را «بنیاننهاده بر تقوا از نخستین روز» معرفی کرده، هماکنون در آستانه حج تمتع مقصد زائران ایرانی است. مسجدی که هر نماز در آن پاداش یک عمره دارد و سلمان فارسی در آن ایمان آورد.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی با اشاره به محدودیت های ایجادشده برای حجاج گفتند: باید با دولت عربستان مذاکره کافی به عمل آید تا مسائل جنگ را با فریضه حج ارتباط ندهد. حج موضوعی مستقل است.
همزمان با حضور کاروانهای زائران در مدینه، جمعی از زائران ایرانی با دلهایی لبریز از اندوه و ارادت، راهی قبرستان بقیع شدند؛ جایی که سکوتش، روایتگر تاریخ مظلومیت و صبر است.
یک پژوهشگر دینی گفت: با تبیین ابعاد مختلف فریضه حج، این آیین الهی را فراتر از یک عبادت فردی دانست و گفت: حج، بزرگترین اجتماع مسلمانان جهان و صحنهای برای نمایش وحدت، قدرت و تعامل فرهنگی امت اسلامی است.
زائران ایرانی این روزها در فضایی پر از شور و احساس در کنار بارگاه ملکوتی نبی مکرم اسلام(ص) و ائمه مظلوم بقیع به امید شفاعت پیامبر خاتم(ص) دست نیاز و طلب عفو به سوی پروردگار متعال بلند می کنند.
شرایط موجود و پیچیدگیهای منطقهای، پرسشهایی را درباره برگزاری مناسک حج امسال ایجاد کرده است. با این حال، بررسیها نشان میدهد این فریضه عظیم به عنوان «مایه قوام امت اسلامی»، تحت هیچ شرایطی توقفپذیر نیست. خانه خدا «بلد امن» است و کشور میزبان برای حفظ اعتبار خود امنیت آن را تأمین میکند؛ همانگونه که حجاج یمنی در اوج جنگ، مناسک خود را به جا آوردند. تصمیم نهادهای عالی حاکمیتی از جمله شورای عالی امنیت ملی نیز بر تداوم این مسیر با حفظ کامل امنیت و کرامت زائران استوار است.
حضرت آیت الله العظمی سیستانی به پرسشی درباره حج امسال (۱۴۰۵) به صورت زمینی پاسخ دادند.
آیت الله ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید، حسب استفتای مقلدین درباره تشرف به بیتالله الحرام و سفر حج در سال جاری با شرایط کنونی، حکم آن را بیان کرد.
در دورههای گذشته همه زائران عمره ابتدا به مدینه میرفتند و پس از ۵ روز، آماده احرام میشدند اما حالا زائران مدینهبعد، پس از رسیدن به جده و ساعتها انتظار مستقیم احرام میبندند.
حج یکی از ارکان اسلام و عظیمترین کنگرهٔ سراسری جهان اسلام است. آداب سفر حج سراسر حکمت است. برای دریافت فلسفه اعمال حج باید به حقیقت و باطن آن توجه داشت. چراکه در هر عمل آن اسراری نهفته است که با کشف آن حاجی از خود بیرون آمده و به قرب خدا میرسد.