• تاریخ : چهارشنبه, ۱۸ شهریور , ۱۴۰۵
  • از توزیع تا تعهد؛ عدالت را چه کسی باید بسازد؟
    بازخوانی تطبیقی عدالت در فلسفه سیاسی غرب و فقه اسلامی

    از توزیع تا تعهد؛ عدالت را چه کسی باید بسازد؟

    8 سپتامبر 2026

    تصور کنیم جامعه‌ای داریم که نظام مالیاتی عادلانه‌ای دارد و درآمدها نیز تا حد قابل قبولی بازتوزیع می‌شوند. آیا مسئله عدالت تمام شده است؟ در نگاه وقف، پاسخ منفی است؛ زیرا عدالت فقط درباره مقدار سهم افراد از منابع نیست، بلکه درباره نسبت انسان با مال خود نیز هست.

    شهرِ عادلانه برای چه کسی؟ از محله‌های مهربان تا تله‌های مدرن توسعه
    عدالت فضایی و مسئله محرومیت‌زدایی در شهر ایرانی

    شهرِ عادلانه برای چه کسی؟ از محله‌های مهربان تا تله‌های مدرن توسعه

    شهر، فراتر از مجموعه‌ی بناها و زیرساخت‌ها، «بسترِ زیستن» ماست؛ فضایی که در آن، فرصت‌ها توزیع می‌شوند و هویت‌ها شکل می‌گیرند. اما وقتی دسترسی به نور خورشید، آب پاکیزه، یا حتی یک پارک ساده، به امری لوکس و گران بدل می‌شود، آنگاه باید پرسید: «شهری با این مشخصات، آیا واقعاً «شهر» است؟» این مقاله در پی بازخوانی مفهوم عدالت در شهر، از منظرِ تجربه زیسته و تاریخیِ ایرانی است.

    سبک زندگی

    تلویزیون سر سفره؛ این عادت چه بلایی سر خانواده می‌آورد؟
    9 سپتامبر 2026

    تلویزیون سر سفره؛ این عادت چه بلایی سر خانواده می‌آورد؟

    غذا خوردن جلوی تلویزیون شاید در نگاه اول عادتی ساده و بی‌ضرر به نظر برسد، تداوم این رفتار می‌تواند فرصت گفت‌وگو و تعامل میان اعضای خانواده را از بین ببرد. تلویزیون در برخی خانواده‌ها حتی می‌تواند به پناهگاهی برای فرار از تعارض‌های خاموش تبدیل شود و به‌تدریج صمیمیت میان زوج‌ها و دیگر اعضای خانواده را فرسوده کند.

    یوگا؛ ورزش آرامش‌بخش یا سنتی که در غرب تغییر کرد؟
    8 سپتامبر 2026

    یوگا؛ ورزش آرامش‌بخش یا سنتی که در غرب تغییر کرد؟

    یوگا که زمانی در سنت‌های کهن هند مسیری برای خودشناسی، مراقبه و رهایی معنوی بود، امروز در بسیاری از نقاط جهان بیشتر به عنوان ورزشی برای تناسب اندام و کاهش استرس شناخته می‌شود. اما این پرسش همچنان باقی است که در مسیر عبور یوگا از شرق به غرب، چه چیزی از ماهیت سنتی آن باقی مانده و چگونه یک آیین معنوی به بخشی از صنعت جهانی سبک زندگی تبدیل شد؟

    چرا دیگر از چیزهایی که دوست داشتید لذت نمی‌برید؟ نشانه‌ای که باید جدی بگیرید
    7 سپتامبر 2026

    چرا دیگر از چیزهایی که دوست داشتید لذت نمی‌برید؟ نشانه‌ای که باید جدی بگیرید

    صبح‌ها با بی‌میلی از خواب بیدار می‌شوید، تمرکز کردن برایتان سخت شده و حتی کارهایی که قبلاً دوست داشتید دیگر جذاب نیستند؛ اما آیا این نشانه‌ها به معنای افسردگی است؟ گاهی آنچه تجربه می‌کنیم «خستگی روانی» ناشی از فشارهای مداوم زندگی است و شناخت تفاوت آن با افسردگی خفیف می‌تواند مسیر درست برای بازیابی انرژی و سلامت روان را مشخص کند.

    نشخوار فکری با خواب چه می‌کند؟؛ هشدار درباره چرخه‌ای که می‌تواند افسردگی را تشدید کند
    6 سپتامبر 2026

    نشخوار فکری با خواب چه می‌کند؟؛ هشدار درباره چرخه‌ای که می‌تواند افسردگی را تشدید کند

    فکرهایی که نیمه‌شب رهایتان نمی‌کنند، فقط خواب را خراب نمی‌کنند؛ نشخوار فکری می‌تواند چرخه‌ای بسازد که استرس و اضطراب را بیشتر کرده و حتی خطر افسردگی را افزایش دهد.

    چرا فکر می‌کنیم درباره همه‌چیز باید نظر بدهیم؟؛ ویروسی که در مهمانی و اینستاگرام پخش شده است

    چرا فکر می‌کنیم درباره همه‌چیز باید نظر بدهیم؟؛ ویروسی که در مهمانی و اینستاگرام پخش شده است

    این روزها از فروشنده لباس تا کاربر شبکه‌های اجتماعی، خیلی‌ها درباره موضوعاتی فراتر از تخصص خود اظهارنظر می‌کنند؛ اما چرا «نمی‌دانم» گفتن برایمان سخت شده است؟ پشت این میل دائمی به نظر دادن، چه چیزی پنهان است؟

    آیت‌الله حاج شیخ مهدی معزالدوله‌ای تهرانی؛ روحانی‌ای که تربیت را از مسجد آغاز کرد
    4 سپتامبر 2026
    روایت زندگی عالمی که منبر را سنگر روشنگری می‌دانست

    آیت‌الله حاج شیخ مهدی معزالدوله‌ای تهرانی؛ روحانی‌ای که تربیت را از مسجد آغاز کرد

    آیت‌الله حاج شیخ مهدی معزالدوله‌ای تهرانی، از علمای معاصر شیعه بود که بخش مهمی از زندگی خود را به تحصیل، تبلیغ و تربیت دینی اختصاص داد؛ عالمی که با وجود فشارهای دوران رضاخان، مسجد معزالدوله را ترک نکرد و منبر و نماز جماعت را به پایگاهی برای روشنگری و تربیت نسل‌ها تبدیل کرد.

    جامعه

    شهرِ عادلانه برای چه کسی؟ از محله‌های مهربان تا تله‌های مدرن توسعه
    7 سپتامبر 2026
    عدالت فضایی و مسئله محرومیت‌زدایی در شهر ایرانی

    شهرِ عادلانه برای چه کسی؟ از محله‌های مهربان تا تله‌های مدرن توسعه

    شهر، فراتر از مجموعه‌ی بناها و زیرساخت‌ها، «بسترِ زیستن» ماست؛ فضایی که در آن، فرصت‌ها توزیع می‌شوند و هویت‌ها شکل می‌گیرند. اما وقتی دسترسی به نور خورشید، آب پاکیزه، یا حتی یک پارک ساده، به امری لوکس و گران بدل می‌شود، آنگاه باید پرسید: «شهری با این مشخصات، آیا واقعاً «شهر» است؟» این مقاله در پی بازخوانی مفهوم عدالت در شهر، از منظرِ تجربه زیسته و تاریخیِ ایرانی است.

    جامعه‌ای که مدرن مصرف می‌کند، اما مدرن فکر نمی‌کند
    6 سپتامبر 2026
    از نظریه تغییر ارزش‌های اینگلهارت تا تناقض سبک زندگی در ایران

    جامعه‌ای که مدرن مصرف می‌کند، اما مدرن فکر نمی‌کند

    وقتی فناوری و کالاهای مدرن با سرعت به زندگی وارد می‌شوند، اما الگوهای ذهنی و ارزش‌های اجتماعی در جای خود باقی می‌مانند، جامعه دچار یک شکاف عمیق می‌شود. این مقاله با تکیه بر نظریات جامعه‌شناس آمریکایی، رونالد اینگلهارت، به تحلیل پدیده توسعه نامتوازن در ایران می‌پردازد؛ وضعیتی که در آن مصرف‌گرایی جایگزین تحول فرهنگی شده و ابزارهای مدرن، در خدمت مناسبات قدیمی قرار گرفته‌اند.

    موقوفه، ملک بی‌صاحب نیست؛ دستگاه‌های لشکری و کشوری حقوق وقف را ادا کنند/ معممی مقدم: می‌خواهیم مردم را به حافظان میراث وقف تبدیل کنیم
    5 سپتامبر 2026
    مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه: مسئله اصلی ما تقابل با دستگاه‌ها نیست؛ اجرای قانون و احیای حق وقف است

    موقوفه، ملک بی‌صاحب نیست؛ دستگاه‌های لشکری و کشوری حقوق وقف را ادا کنند/ معممی مقدم: می‌خواهیم مردم را به حافظان میراث وقف تبدیل کنیم

    رضا معممی‌مقدم، مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه و دبیر ستاد بزرگداشت هفته وقف ۱۴۰۵، با تأکید بر ضرورت صیانت از حقوق موقوفات گفت: دستگاه‌های لشکری و کشوری که املاک موقوفه در اختیار دارند باید نسبت به تعیین تکلیف قانونی این املاک و پرداخت حقوق وقف اقدام کنند؛ چراکه وقف، امانت الهی و حق موقوف‌علیهم است.

    عبور از برج عاج دانشگاه؛ چرا احتکار دانایی بزرگ‌ترین خیانت به جامعه است؟
    2 سپتامبر 2026
    نقدی بر انزوای نخبگانی و ضرورت پیوند دانش با نیازهای عمومی مردم

    عبور از برج عاج دانشگاه؛ چرا احتکار دانایی بزرگ‌ترین خیانت به جامعه است؟

    محبوس ماندن پژوهش‌ها در کتابخانه‌ها و مقالات بی‌اثر، دانش را از رسالت اصلی خود تهی کرده است؛ رویکردی که ضرورت تبدیل تخصص به راهکاری برای حل رنج‌های عینی جامعه را یادآوری می‌کند.

    با سفره کوچک، اخلاق هم زیر فشار می‌رود
    1 سپتامبر 2026
    فقر فقط مساله پول نیست؛ مساله کرامت، خانواده و اخلاق اجتماعی است

    با سفره کوچک، اخلاق هم زیر فشار می‌رود

    وقتی دخل یک خانواده دیگر به خرجش نمی‌رسد، نخستین چیزی که کوچک می‌شود لزوما سفره نیست. گاهی آستانه صبر آدم‌ها کوچک می‌شود؛ گفت‌ و گوهای خانوادگی کمتر می‌شود، اختلاف‌ها زودتر بالا می‌گیرد و تصمیم‌هایی که در شرایط عادی غیرقابل قبول به نظر می‌رسیدند، کم‌کم قابل توجیه می‌شوند.

    معارف

    چرا امام حسن(ع) با معاویه صلح کرد؟ راز تصمیمی که خیلی‌ها آن را شکست می‌دانند
    9 سپتامبر 2026

    چرا امام حسن(ع) با معاویه صلح کرد؟ راز تصمیمی که خیلی‌ها آن را شکست می‌دانند

    صلح امام حسن مجتبی(ع) با معاویه یکی از بحث‌برانگیزترین تصمیم‌های تاریخ اسلام است؛ اما پشت این انتخاب، شرایطی از خیانت و بی‌وفایی یاران، تفرقه و قدرت‌گیری معاویه قرار داشت؛ تصمیمی که امام برای حفظ جبهه حق و جلوگیری از خسارتی بزرگ‌تر گرفت.

    نسخه آیت‌الله بروجردی(ره) برای مقابله با تکدی‌گری؛ «صبح زود به دنبال عزت خود بروید»
    8 سپتامبر 2026

    نسخه آیت‌الله بروجردی(ره) برای مقابله با تکدی‌گری؛ «صبح زود به دنبال عزت خود بروید»

    آیت‌الله‌العظمی بروجردی(ره) در مواجهه با متکدی‌ای که توانایی کار و کسب داشت، به جای تقویت روحیه تکدی‌گری، او را به تلاش برای تأمین معاش دعوت کرد و با استناد به سخن امیرالمؤمنین(ع) یادآور شد که عزت انسان در گرو کار و تلاش اوست.

    اُمّی بودن پیامبر(ص) چه معنایی دارد؟ ماجرای کاروان تجاری حضرت خدیجه(س)

    اُمّی بودن پیامبر(ص) چه معنایی دارد؟ ماجرای کاروان تجاری حضرت خدیجه(س)

    «اُمّی بودن» پیامبر اکرم(ص) چگونه با مدیریت کاروان تجاری حضرت خدیجه(س) سازگار است؟ این پرسش از دیرباز مطرح بوده، اما بررسی معنای دقیق واژه «اُمّی» و تفاوت میان «نخواندن و ننوشتن» با «ناتوانی از خواندن و نوشتن»، پاسخ تازه‌ای به این شبهه می‌دهد؛ به‌ویژه آنکه اعتماد حضرت خدیجه(س) به پیامبر(ص) بر پایه امانتداری، درایت و شایستگی ایشان شکل گرفته بود.

    توصیه مهم آیت‌الله جوادی آملی درباره یک آسیب فرهنگی؛ بدون تحقیق نه چیزی را بپذیرید، نه رد کنید

    توصیه مهم آیت‌الله جوادی آملی درباره یک آسیب فرهنگی؛ بدون تحقیق نه چیزی را بپذیرید، نه رد کنید

    آیت‌الله جوادی آملی با استناد به روایتی از امام صادق(ع)، یکی از پایه‌های رشد فرهنگی جامعه را پرهیز از اظهارنظر و داوری بدون علم و تحقیق دانستند و تأکید کردند که انسان نباید مطلبی را بدون آگاهی تصدیق یا تکذیب کند.

    هشدار درباره یک خطر پنهان؛ اختلافات مذهبی چگونه قدرت جهان اسلام را تضعیف می‌کند؟

    هشدار درباره یک خطر پنهان؛ اختلافات مذهبی چگونه قدرت جهان اسلام را تضعیف می‌کند؟

    تأکید افراطی بر تفاوت‌های فقهی و تبدیل اختلافات مذهبی به شکاف میان مسلمانان، می‌تواند یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های جهان اسلام یعنی قدرت و انسجام جمعی را تضعیف کند. یک عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تأکید بر اینکه وحدت به معنای حذف تفاوت‌های شیعه و سنی نیست، معتقد است مسلمانان باید بر محور توحید، نبوت و اصول مشترک دین گرد هم آیند و اجازه ندهند اختلافات مذهبی به ابزار تفرقه و نفوذ دشمن تبدیل شود.

    از توزیع تا تعهد؛ عدالت را چه کسی باید بسازد؟
    بازخوانی تطبیقی عدالت در فلسفه سیاسی غرب و فقه اسلامی

    از توزیع تا تعهد؛ عدالت را چه کسی باید بسازد؟

    تصور کنیم جامعه‌ای داریم که نظام مالیاتی عادلانه‌ای دارد و درآمدها نیز تا حد قابل قبولی بازتوزیع می‌شوند. آیا مسئله عدالت تمام شده است؟ در نگاه وقف، پاسخ منفی است؛ زیرا عدالت فقط درباره مقدار سهم افراد از منابع نیست، بلکه درباره نسبت انسان با مال خود نیز هست.

    هنر و فرهنگ

    نوجوان امروز با نسل ما فرق دارد؛ اشتباهی که بسیاری از والدین هنوز تکرار می‌کنند
    9 سپتامبر 2026

    نوجوان امروز با نسل ما فرق دارد؛ اشتباهی که بسیاری از والدین هنوز تکرار می‌کنند

    نوجوان امروز در جهانی متفاوت از نسل والدینش رشد می‌کند؛ جهانی که فناوری، شبکه‌های اجتماعی و دسترسی گسترده به اطلاعات، سبک زندگی و نگاه او را تغییر داده است. تکرار جمله «زمان ما این‌طور نبود» نه‌تنها راه تربیت نسل جدید نیست، بلکه می‌تواند فاصله میان والدین و نوجوانان را بیشتر کند.

    کاش در آن زمان زندگی می‌کردم! چرا نسل Z عاشق گذشته‌ای شده که مال او نیست؟
    8 سپتامبر 2026

    کاش در آن زمان زندگی می‌کردم! چرا نسل Z عاشق گذشته‌ای شده که مال او نیست؟

    نسل Z برای روزهایی دلتنگ می‌شود که هیچ خاطره‌ای از آن‌ها ندارد؛ از موسیقی و دوربین‌های آنالوگ گرفته تا خیابان‌ها و سبک زندگی دهه‌های گذشته. اما چرا نسلی که از کودکی با اینترنت و تلفن هوشمند بزرگ شده، ناگهان شیفته گذشته‌ای شده که هرگز در آن زندگی نکرده است؟

    ببینید| قرآن منسوب به خط امیرالمؤمنین(ع) در نمایشگاه بغداد؛ اثری که توجه بازدیدکنندگان را جلب کرد

    ببینید| قرآن منسوب به خط امیرالمؤمنین(ع) در نمایشگاه بغداد؛ اثری که توجه بازدیدکنندگان را جلب کرد

    غرفه آستان مقدس علوی در بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب بغداد، با نمایش نسخه‌ای از قرآن کریم منسوب به خط امیرالمؤمنین حضرت علی(ع)، مورد توجه بازدیدکنندگان قرار گرفت.

    وقتی رنج، ابزار دیده‌شدن می‌شود؛ نمایش مداوم درد در فضای مجازی چه بلایی سر اعتماد مردم می‌آورد؟

    وقتی رنج، ابزار دیده‌شدن می‌شود؛ نمایش مداوم درد در فضای مجازی چه بلایی سر اعتماد مردم می‌آورد؟

    گریه، دعوا، مشکلات شخصی و روایت‌های تلخ گاهی در فضای مجازی بیشتر از محتوای مفید دیده می‌شوند؛ اما تکرار این نمایش‌ها فقط به خستگی عاطفی مخاطب ختم نمی‌شود و می‌تواند اعتماد مردم را نیز فرسوده کند. وقتی احساسات کاربران بارها دستمایه جذب مخاطب و درآمدزایی قرار بگیرد، حتی روایت‌های واقعی و نیازهای انسان‌های گرفتار نیز ممکن است با تردید و بی‌اعتمادی روبه‌رو شوند.

    این شاعر با فقر شوخی می‌کرد؛ «اجنه» چگونه درد مردم را به شعر ماندگار تبدیل کرد؟

    این شاعر با فقر شوخی می‌کرد؛ «اجنه» چگونه درد مردم را به شعر ماندگار تبدیل کرد؟

    سید غلامرضا روحانی، مشهور به «اجنه»، از چهره‌های ماندگار طنز و فکاهی معاصر ایران بود؛ شاعری که با زبان ساده و آشنای مردم، از فقر، گرانی، تجمل‌گرایی، فاصله طبقاتی و گرفتاری‌های روزمره جامعه گفت و بسیاری از سروده‌هایش به ترانه و ضرب‌المثل‌های ماندگار تبدیل شد. او که محمدعلی جمال‌زاده لقب «رئیس طایفه فکاهی‌سرایان» را برایش برگزیده بود، توانست دردهای اجتماعی زمانه خود را چنان با طنز درآمیزد که پس از دهه‌ها، هنوز «ماشین مشدی ممدلی» و دیگر اشعارش برای مخاطب امروز آشنا و شنیدنی باشد.

    برو بالا