انتخاب همسر مهمترین تصمیم زندگی است که در هیاهوی معیارهای ظاهری و اقتصادی امروز گم شده است، در حالی که تکیه بر معیارهای دینی و اخلاقی، تضمینکننده آرامش و پایداری در طوفانهای زندگی مشترک است.
بازخوانی زندگی حضرت خدیجه (س) نشان میدهد که چگونه یک زن میتواند در اوج اقتدار مالی و مدیریتی، خانه را به پناهگاهی امن برای ایمان تبدیل کند و ثروت را نه ابزار تفاخر، بلکه بالی برای پرواز خانواده بسازد.
دعا برای شفا قرار نیست جای پزشک، دارو و مراقبت را بگیرد. صحیفه سجادیه به ما یاد میدهد که توکل واقعی، در کنار درخواست عافیت، با شناخت وظیفه و اقدام درست برای حفظ سلامت معنا پیدا میکند.
استقلال سیاسی تنها به معنای داشتن پرچم و مرزهای جغرافیایی نیست، بلکه به این معناست که مرکز تصمیمگیریهای کلان یک ملت در داخل همان کشور باشد. وابستگی به قدرتهای خارجی میتواند حکمرانی را از مسئولیتی اخلاقی در برابر مردم، به طرحی برای جلب رضایت بیگانگان تبدیل کند.
انتخاب همسر مهمترین تصمیم زندگی است که در هیاهوی معیارهای ظاهری و اقتصادی امروز گم شده است، در حالی که تکیه بر معیارهای دینی و اخلاقی، تضمینکننده آرامش و پایداری در طوفانهای زندگی مشترک است.
استقلال سیاسی تنها به معنای داشتن پرچم و مرزهای جغرافیایی نیست، بلکه به این معناست که مرکز تصمیمگیریهای کلان یک ملت در داخل همان کشور باشد. وابستگی به قدرتهای خارجی میتواند حکمرانی را از مسئولیتی اخلاقی در برابر مردم، به طرحی برای جلب رضایت بیگانگان تبدیل کند.
ماه ربیعالاول، سومین ماه از تقویم قمری است. ربیعالاول پس از ماههای محرم و صفر که با ایام شهادت ائمه، وفات پیامبر، سوگواری و ... همراه است فرامیرسد و به دلیل مناسبتهایی مانند ولادت پیامبر (ص) و ... در باورهای عامه به عنوان ماه خروج از غمها و ایامی خوشیمن و پر برکت شناخته میشود.
دعا برای شفا قرار نیست جای پزشک، دارو و مراقبت را بگیرد. صحیفه سجادیه به ما یاد میدهد که توکل واقعی، در کنار درخواست عافیت، با شناخت وظیفه و اقدام درست برای حفظ سلامت معنا پیدا میکند.
اسلام عسل را تنها یک ماده غذایی شیرین و مقوی نمیداند؛بلکه آن را آیتی بزرگ از نشانههای الهی در جهان آفرینش، مظهر شفای جسمی و روحی، و نمادی از نظم، هدایت و خدمت در نظام طبیعت قلمداد میکند.
خانواده، نخستین و مهمترین بستر تربیت است؛ اما اضطرابها و فشارهای زندگی میتوانند سلامت روان، روابط و حتی شیوه تربیت فرزندان را تحت تأثیر قرار دهند.
در عصر رسانه، نبرد بر سر خانواده دیگر تنها در عرصه فرهنگ و اجتماع رخ نمیدهد؛ بلکه بخش مهمی از آن در ذهن و سبک زندگی افراد جریان دارد. از تغییر الگوهای پوشش و بازتعریف مفهوم آزادی تا تصویرسازیهای رسانهای از زن، حجاب و غیرت، خانواده با مجموعهای از چالشهای شناختی و فرهنگی روبهروست. در چنین شرایطی، تقویت نقش خانواده، بازنگری در شیوه انتقال مفاهیم دینی به نسل جوان و بهرهگیری از الگوهای بومی و اسلامی میتواند راهی برای حفظ هویت و تحکیم این نهاد بنیادین جامعه باشد.
رضا معممی مقدم، کارشناس مسائل دینی در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: اگر کسی اسلام را قبول دارد، خدا و پیامبر(ص) را قبول دارد و وجوب نماز و روزه را نیز انکار نمیکند، اما به دلیل ضعف، غفلت، سستی یا گناه آنها را انجام نمیدهد، نباید بهسادگی حکم به خروج او از اسلام کرد.
امام حسن عسکری(ع)، یازدهمین پیشوای شیعیان، در سال ۲۳۲ق چشم به جهان گشود و به دستور خلیفه عباسی در سامرا و محله «عسکر» سکونت اجباری داشت. ایشان پس از شهادت پدر، شش سال امامت کرد و در سال ۲۶۰ق، در ۲۸سالگی، در سامرا به شهادت رسید؛ دورهای همراه با ستم خلفای عباسی.
محسن میرطالبی، روانشناس مذهبی و استاد دانشگاه در گفتگو با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ اظهار داشت: انسان همیشه در درون و خلوت خودش یک رابطه عمیق با خالقش داشته است و تنها چیزی که در همه حال میتواند باعث آرامش دل انسان شود، ارتباط با ذات لایتناهی خداوند است. بنابراین من به هیچوجه معتقد نیستم که میان جوان امروز و خداوند قهر و گسست واقعی ایجاد شده باشد.
ناصر مهدوی، پژوهشگر حوزه فلسفه و دین در گفتگو با مبلغ اظهار داشت: اصل این است که قرآن و مخاطب آن، انسان است و هیچ واسطهای میان انسان و خداوند وجود ندارد. اگر انسانها با مشکلی مواجه شدند، در آن صورت به یک متخصص مراجعه کنند؛ اگر او واقعاً متخصص باشد و بتواند به پرسشها پاسخ دهد.
در روزگاری که دیوارهای بلند آپارتمانها، آسانسورهای بیسلام و گروههای مجازی ساختمان جای کوچههای قدیمی را گرفتهاند، فاصله میان آدمها بیشتر از گذشته شده است. حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین پاشیر، پژوهشگر معارف اسلامی و مهدویت، معتقد است این فاصله فقط یک تغییر سبک زندگی نیست، بلکه اگر به بیخبری از حال همسایه منجر شود، با حقیقت قرآنی امت اسلامی در تعارض قرار میگیرد.
چرا اربعین تنها به نام امام حسین(ع) شناخته میشود و برای دیگر ائمه اطهار(ع) چنین مراسمی وجود ندارد؟ حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی در پاسخ به این پرسش، با اشاره به نقش بیبدیل قیام عاشورا در حفظ اسلام، تأکید میکنند که تأثیر سرنوشتساز شهادت سیدالشهدا(ع) و عظمت مصائب آن حضرت، اربعین حسینی را به مناسبتی منحصربهفرد در تاریخ اسلام تبدیل کرده است.
تقریبا در همه سنتهای دینی جهان، از اسلام و مسیحیت گرفته تا یهودیت و حتی برخی آیینهای شرقی، سخن از آیندهای روشن و ظهور منجی به میان آمده است. اما چرا این ایده تا این اندازه فراگیر است و چه نقشی در زندگی انسان امروز دارد؟
یزید در مدّت کوتاه خلافتش، جنایاتی را مرتکب شد که هر یک از آن ها به تنهایی برای رسوایی و ننگ وی و خاندانش کافی است. شهادت امام حسین(ع) و اصحابش و اسارت حریم نبوی(ص)، مهمترین جنایتی است که به دستور یزید انجام گرفت. پس از آن، واقعه حره، به دستور یزید شکل گرفت، که در این جنایت، لشگریان یزید سه روز، به کشتار و غارت مردم مدینه پرداختند. لشکریان یزید پس از آن، برای نبرد با عبداللّه بن زبیر به سوی مکّه حرکت کردند و حرم الهی را با منجنیق آتش باران کردند که در نتیجه پرده ها و سقف کعبه سوخت.
قرآن هشدار میدهد که خطرناکترین خطای محاسباتی آن نیست که انسان اشتباه میکند، بلکه آن است که اشتباه را «درست» میبیند و تا پایان راه به اشتباه خود ادامه میدهد. ریشه این خطای عمیق در پنج دام بزرگ نهفته است که نشانههای هر یک را از نگاه قرآن مرور میکنیم.
بسیاری تصور میکنند آرامش و رضایت در داشتن بیشتر است، اما تجربههای انسانی، آموزههای دینی و حتی پژوهشهای روانشناسی نشان میدهد که بخشیدن و کمک به دیگران میتواند احساس عمیقتری از آرامش و رضایت درونی ایجاد کند.
گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی باعث شده کودکان و نوجوانان زودتر از گذشته وارد جهان دیجیتال شوند. در گفتوگوی مبلغ با دکتر مسعودی، به راهکارهای تربیتی خانوادهها برای محافظت از فرزندان در برابر آسیبهای فضای مجازی پرداخته شده است.
در اسلام، فریبِ دشمن در چارچوب جنگ مجاز است، اما شایعهسازیِ ظالمانه و آسیبزننده به حقیقت و بیگناهان جایز نیست.
در حالی که امکانات زندگی نسبت به گذشته افزایش یافته، بسیاری از افراد از کاهش احساس رضایت و آرامش سخن میگویند. برای بررسی این پدیده با خانوم دکتر محبی، پژوهشگر حوزه دین و جامعه، گفتوگو کردهایم.
حجتالاسلام محمدی تأکید کرد که تهمت از گناهان بزرگ است و فرد تهمتزننده باید هم در دنیا جبران کند و هم در آخرت پاسخگو باشد.
بسیاری از والدین از این موضوع گلایه دارند که فرزند نوجوانشان کمتر از گذشته صحبت می کند و مسائل خود را در خانه مطرح نمی کند. دکتر مخدومی در گفت وگو با مبلغ از دلایل روانشناختی این سکوت و راه های ترمیم ارتباط عاطفی در خانواده می گوید.
داستان طوفان نوح یکی از شناخته شده ترین روایت های دینی در جهان است، اما همواره این پرسش مطرح بوده که آیا چنین طوفانی از نظر علمی و زمین شناسی نیز امکان وقوع داشته است یا نه. بررسی دیدگاه های علمی و تفسیری نشان می دهد پاسخ این پرسش پیچیده تر از یک بله یا خیر ساده است.
در حالی که بحرانهای معیشتی و اجتماعی، بنیان برخی خانوادهها را سست میکند، خانوادههای برخوردار از ایمان عمیق، تهدیدها را به فرصتی برای رشد و همدلی تبدیل میکنند.
بررسی آموزههای فقهی نشان میدهد که قربانی کردن نه یک عمل خشونتآمیز، بلکه آیینی قدسی با رعایت دقیقترین اصول اخلاقی و انسانی در قبال حیوانات برای تامین نیاز محرومان است.
اگر حضرت علی(ع) امروز بودند، با نسل زد «پدرانه و مهربانانه» برخورد میکردند، بدون هیچ دستکاری، حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) را به نسل زد معرفی کنیم، آغاز زندگی زناشویی را با گناه کبیره «اسراف» رقم نزنیم، حیف است که دختران به «تجرد مطلق» برسند.
سوالی که ذهن خیلی از خداجویان مسلمان را مشغول نموده است؛ دانستن میزان رضایت خداوند از آنهاست. می دانیم که یکی از القاب امام هشتم " رضا " است، زیرا مورد خشنودی خدا در آسمان، و مورد خوشنودی رسول گرامی و ائمه معصومین(علیهم السلام) در زمین قرار گرفته است.
برخی نقوش در معماری مسجد سلیمیه ترکیه، رد پای اعتقادات باستانی این منطقه را نشان میدهد.
«محفل ستارهها» با اجرای پویشی فرایند حفظ قرآن را وارد فضای بازی و رقابت کرده است؛ شرکتکنندگان در ۸۸ گام، آیات جزء ۳۰ را میآموزند، آزمون میدهند و محفوظات خود را مرور میکنند.
پنجمین جلد مجموعه «قصههای کرمیلو» به سراغ رابطه کودکان با تبلت و تلفن همراه رفته و در قالب ماجرای یک مهمانی، تأثیر حضور این ابزارها بر ارتباط و سبک زندگی خانوادهها را روایت میکند.
ترس از تاریکی و تنهایی یکی از چالشهای رایج در سنین کودکی است که میتوان آن را با زبانی شیرین و آموزش مفهوم ذکر الهی به فرصتی طلایی برای ساختن باورهای توحیدی فرزندان تبدیل کرد.
سواد مالی از وقتی شروع میشود که کودک برای خرجکردن یک اسکناس کوچک تصمیم میگیرد. پولتوجیبی میتواند فرصتی باشد تا بچهها از همان سالهای نخست، لذت خرجکردن، ضرورت پسانداز، ارزش بخشش و مهمتر از همه، مهارت برنامهریزی برای پول محدود را تجربه کنند؛ مهارتی که میتواند سالها بعد، آنها را از دستخالی ماندن در میانه ماه نجات دهد.
آنچه این کشورها را به هم نزدیک میکند، لزوماً تولید «انیمه» به معنای ژاپنی آن نیست؛ بلکه استفاده از زبان تصویریای است که انیمه و مانگا در جهان محبوب کردهاند. قابهای پویا، شخصیتهای اغراقشده، روایتهای چندقسمتی، ترکیب متن و تصویر و توجه ویژه به جهانسازی، اکنون دیگر مختص یک کشور نیستند.
دنیای پرزرق و برق اسباب بازی ها و تبلیغات رنگارنگ، کودکان را به سمت مصرف گرایی سوق می دهد. بازی صندوق انتخاب یک راهکار ساده و خلاقانه برای آموزش هنر انتظار و اولویت بندی است که با آموزه های اخلاقی و تربیت دینی همخوانی دارد.
پیامبر اکرم (ص) تاکید ویژه ای بر خاک بازی کودکان داشت، کاری که امروزه نیز روانشناسی آن را عامل رشد شناختی کودک می داند.
لحظاتِ «خاموشی»، بهترین فرصت برای اتصالِ دوباره به دنیای کودکانه است.
در عصر رقابت گسترده رسانهها برای جذب مخاطب کودک و نوجوان، برنامههای مذهبی دیگر نمیتوانند تنها بر آموزش مستقیم مفاهیم دینی تکیه کنند؛ تجربههای موفق داخلی و خارجی نشان میدهد قصه، بازی، رقابت، شخصیتپردازی و روایت تجربههای واقعی، راهی مؤثر برای پیوند دادن مفاهیم دینی با دنیای ذهنی نسل جدید است؛ رویکردی که در نمونه ایرانی «محفل ستارهها» نیز مورد توجه قرار گرفته است.
رهبر شهید حضرت آیت الله سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «خواندن نماز قبل از وقت» پاسخ گفتهاند.
یک بسمالله کوچک میتواند سفره را پربرکتتر و دل بچهها را مهربانتر کند. این داستان کوتاه، راز این سلامِ کوچک قبل از غذا را برای کودکها روشن میکند.
تجربه پویشهای کتابخوانی نشان میدهد ترویج کتابخوانی دیگر تنها با توصیه به مطالعه یا معرفی یک کتاب پیش نمیرود؛ بلکه نیازمند طراحی تجربهای است که کودک در آن نقش فعال داشته باشد.
«چرا سلام نمیکنی؟» شاید برای بسیاری از والدین جملهای ساده باشد، اما برای کودکی که خجالتی یا مضطرب است، میتواند فشار و اضطراب بیشتری ایجاد کند.
پرسشهای کودکان گاهی آنقدر عمیق و بنیادین هستند که حتی بزرگسالان را به فکر وامیدارند. وقتی کودک با دیدن تصویر یک شهید بر روی دیوار کوچه یا در قاب تلویزیون از ما میپرسد که این آقا کجا رفته و چرا دیگر برنگشته است، ما با یک لحظه حساس تربیتی روبرو هستیم. پاسخ به این سوالات، دریچهای است که میتواند مفاهیم بلند شهادت و ایثار را به زبان قلبهای کوچک، اما تشنه حقیقت ترجمه کند.
بازی «کودکان اربعین» تلاش کرده در کنار سرگرمی، مخاطب را با بخشی از تاریخ و فرهنگ دینی، از جمله روایت شهادت امام علی(ع) در مسجد کوفه و ماجرای خونخواهی مختار ثقفی برای شهدای کربلا، آشنا کند.
کودک زمانی با کتاب آشتی میکند که بداند قرار نیست امتحان پس بدهد، مقایسه یا تحقیر شود یا سلیقه بزرگترها به او تحمیل شود؛ هدف این است که کتاب در ذهن او با امنیت، توانمندی و لذت پیوند بخورد.
حضور در مجالس سوگواری از جمله در ایام محرم و اربعین حسینی، همواره به عنوان یکی از مولفههای تاثیرگذار در شکلگیری هویت فرهنگی و اجتماعی نسلهای مختلف مطرح بوده است. با این حال، همراهی کودکان در این مراسم، معمولا با چالشهایی برای خانوادهها همراه میشود. بیقراری و خستگی کودک و جوّ رسمی هیئتها در بسیاری از موارد، خانوادهها را میان دوراهیِ ترک مجلس یا کنترل مداوم فرزند مردد میکند.
یک نویسنده گفت: از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همانطور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانههای کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار میدادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاهها به این موضوع از همان سالهای کودکی تغییر کند.
یک روانشناس با تشریح عوامل متعدد و موثر در شکلگیری رفتارهای طبیعی و چالشبرانگیز کودکان در سنین مختلف، بر نقش کلیدی سبک فرزندپروری آگاهانه، مدیریت تعادل در استفاده از تکنولوژی و تاثیر تنبیه و تشویق بر رفتار کودکان تأکید کرد.
همراه کردن کودک با پیادهروی اربعین، فقط یک تصمیم زیارتی نیست؛ یک آزمون مهم تربیتی برای والدینی است که میخواهند میان شور معنوی، نیازهای جسمی کودک و سختی گرمای عراق تعادل برقرار کنند.
پیامبر اکرم(ص) در پاسخ به پرسشی درباره گریههای فراوان خود فرمود: «آیا بندهای شکرگزار نباشم؟»؛ سخنی که به تعبیر مرحوم علامه مصباح یزدی، نشان میدهد توجه به نعمتهای الهی میتواند فطرت شکرگزاری و عشق به خدا را در انسان بیدار کند.
پژوهشگر قرآنی با تأکید بر تفاوت «احساس گناهِ مسموم» و «توبه سازنده» میگوید: توبه در روانشناسی معنوی نه ابزاری برای تحقیر انسان، بلکه فرآیندی برای پذیرش مسئولیت، بازسازی اعتمادبهنفس و آغاز دوباره است؛ بهگونهای که اگر گناه به رشد اخلاقی منجر شود، بهجای آسیب روانی میتواند نقش «سمزدایی» داشته باشد. به گفته زهرا عاصمی، فهم رابطه دین و روان نیز زمانی دقیقتر خواهد بود که باورهای معنوی بدون تقلیلدادن آنها به صرفاً پدیدههای روانشناختی، در بستر فرهنگی و دینی هر جامعه بررسی شوند.
مرحوم آیتالله محمدتقی بهجت در توصیهای اخلاقی، با هشدار نسبت به فریب و دروغ، بر ضرورت حفظ پیوند با قرآن و عترت تأکید کرد و گفت: نباید دروغ را از مردم دنیا خرید و پذیرفت.
