توقیع امام زمان(عج) به شیخ مفید؛ اگر امام شیعیان را فراموش می‌کرد چه اتفاقی می‌افتاد؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، کیفیت بهره‌مندی از وجود امام عصر(عج) و نقش آن حضرت در تدبیر و مدیریت عالم در دوران غیبت، از آموزه‌های مهم مکتب تشیع است که ریشه در آیات قرآن و روایات دارد. این نگاه از یک سو نشان می‌دهد که چراغ هدایت الهی در هیچ دوره‌ای خاموش نمی‌شود و از سوی دیگر، برای انسان‌ها و به‌ویژه مؤمنان، امیدی برای عبور از دشواری‌های دوران آخرالزمان ایجاد می‌کند.

روایتی از نقش امام زمان(عج) در دفع بلا و حمایت از شیعیان

بنابر روایت تسنیم، بر اساس این دیدگاه، رابطه امام با مردم در عصر غیبت، رابطه‌ای معنوی و دوسویه است. شیعه معتقد است امام عصر(عج) همچنان هدایت‌کننده عالم و انسان‌ها به سوی ارزش‌های الهی است و اهداف و برنامه‌های الهی را در پهنه جهان دنبال می‌کند.

امام زمان(عج)؛ پشتیبان معنوی مؤمنان
در این نگاه، فرمانده اصلی جبهه حق در برابر باطل و پشتیبان حقیقی و معنوی مؤمنان و مستضعفان جهان، امام عصر(عج) است.

یکی از مهم‌ترین مستندات این باور، توقیع مشهور امام زمان(عج) خطاب به شیخ مفید است. آن حضرت در این نامه می‌فرمایند:

«إِنَّا غَیْرُ مُهْمِلِینَ‏ لِمُرَاعَاتِکُمْ‏ وَ لَا نَاسِینَ لِذِکْرِکُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَنَزَلَ بِکُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَکُمُ الْأَعْدَاء»

یعنی: «ما در رعایت حال شما کوتاهی نمی‌کنیم و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم؛ و اگر جز این بود، گرفتاری‌ها بر شما فرود می‌آمد و دشمنان شما را ریشه‌کن می‌کردند.»

این فراز از توقیع، در نگاه شیعی، بیانگر توجه و عنایت امام عصر(عج) نسبت به شیعیان و نقش آن حضرت در حمایت از آنان در برابر مشکلات و تهدیدهاست.

امام عصر(عج) شیعیان را فراموش نمی‌کند
یکی از نکات مهم این توقیع، تأکید امام زمان(عج) بر این است که نسبت به امور شیعیان کوتاهی نمی‌کنند و آنان را از یاد نمی‌برند.

این عبارت می‌تواند نشان‌دهنده توجه مستمر آن حضرت به وضعیت شیعیان در ابعاد فردی و اجتماعی باشد. از سوی دیگر، تعبیر «در رعایت حال شما کوتاهی نمی‌کنیم» در این برداشت، بیانگر آن است که امام عصر(عج) نسبت به مأموریت الهی خود و امور عالم بی‌تفاوت نیست.

از همین منظر، یکی از جلوه‌های بهره‌مندی از وجود مقدس امام عصر(عج) در دوران غیبت را می‌توان در همین توجه و عنایت آن حضرت نسبت به شیعیان جست‌وجو کرد.

اگر امام را فراموش نکنیم، چه اتفاقی می‌افتد؟
در فراز دیگری از این نگاه، بر یک نکته اخلاقی نیز تأکید شده است: همان‌گونه که امام زمان(عج) می‌فرمایند شیعیان را فراموش نمی‌کنند، شایسته است مؤمنان نیز امام خود را از یاد نبرند.

وقتی امام عصر(عج) نسبت به وضعیت شیعیان توجه دارد، انسان مؤمن نیز باید تلاش کند ارتباط معنوی خود را با امام حفظ کند و در زندگی، یاد و انتظار آن حضرت را فراموش نکند.

این ارتباط متقابل، می‌تواند در نگاه شیعی به عنوان یکی از جلوه‌های مهم رابطه امام و امت در دوران غیبت مورد توجه قرار گیرد.

چرا انسان به حمایت امام عصر(عج) نیاز دارد؟
در آموزه‌های دینی، دشمنی شیطان و پیروان او با انسان موضوعی جدی تلقی شده است. قرآن کریم در بخشی از آیه ۲۷ سوره اعراف درباره ابلیس و قبیله او می‌فرماید:

«إِنَّهُ یَراکُمْ هُوَ وَ قَبیلُهُ مِنْ حَیْثُ لا تَرَوْنَهُم»

یعنی: «او و قبیله‌اش شما را از آنجا که آنها را نمی‌بینید، مشاهده می‌کنند.»

این آیه به نادیده بودن بخشی از دشمنی‌های شیطان و نیروهای او اشاره دارد. بر اساس این برداشت، انسان به تنهایی از همه ابعاد این رویارویی آگاهی ندارد و از همین رو، در اندیشه شیعی نیاز به هدایت و عنایت الهی و وساطت حجت خداوند اهمیت پیدا می‌کند.

نقش امام عصر(عج) در دفع دشمنی‌ها و بلاها
در توقیع امام زمان(عج) به شیخ مفید، پس از تأکید بر اینکه آن حضرت شیعیان را فراموش نمی‌کنند، آمده است که اگر چنین توجهی وجود نداشت، گرفتاری‌ها بر آنان فرود می‌آمد و دشمنان آنان را از میان می‌بردند.

بر اساس این روایت، یکی از جلوه‌های عنایت امام عصر(عج) می‌تواند حمایت از مؤمنان در برابر برخی گرفتاری‌ها و دشمنی‌ها باشد. در این نگاه، وجود امام و عنایت او عاملی برای حفظ و پشتیبانی معنوی جامعه مؤمنان به شمار می‌رود.

البته مدیریت دشمنی‌ها و حوادث نیز بر اساس حکمت الهی صورت می‌گیرد و هر اقدامی در زمان و شرایطی انجام می‌شود که خداوند اذن آن را داده باشد.

انتقام از دشمنان به دست امام عصر(عج)
در حدیث لوح جابر که به حضرت زهرا(س) منسوب شده و از جانب خداوند نقل شده است، درباره امام عصر(عج) آمده است:

«وَ بِهِ أَنْتَقِمُ مِنْ أَعْدَائِی»

یعنی: «به وسیله او از دشمنانم انتقام می‌گیرم.»

این عبارت در ادبیات روایی شیعه، بیانگر جایگاه ویژه امام مهدی(عج) در تحقق وعده الهی و مقابله با جبهه باطل است.

بر این اساس، امام عصر(عج) دشمنی‌ها را در چارچوب حکمت الهی مدیریت می‌کند و هنگامی که خداوند اذن دهد، زمینه انتقام از دشمنان حق فراهم خواهد شد.

شکر نعمت حضور امام در دوران غیبت
بر اساس آموزه‌های شیعی، غیبت به معنای بی‌توجهی امام به جامعه مؤمنان نیست. امام زمان(عج) اگرچه از دیدگان مردم پنهان است، اما طبق این باور، نسبت به وضعیت شیعیان و مسیر هدایت آنان توجه دارد.

از همین رو، توجه به امام عصر(عج)، حفظ ارتباط معنوی با آن حضرت و فراموش نکردن جایگاه حجت الهی، از وظایفی است که در فرهنگ مهدوی مورد تأکید قرار گرفته است.

در نهایت، این نگاه انسان مؤمن را به شکرگزاری برای نعمت هدایت و حمایت معنوی امام عصر(عج) دعوت می‌کند؛ امامی که بر اساس این روایات، در دوران غیبت نیز شیعیان خود را فراموش نکرده و نسبت به آنان بی‌تفاوت نیست.