استضعاف فرهنگی تنها به تقلید از الگوهای بیگانه محدود نمیشود، بلکه میتواند با تضعیف خودباوری، کمرنگ کردن نقش دین در زندگی و عادیسازی تحقیر مستضعفان، جامعه را از ارزشهای اصیل خود دور کند؛ روندی که موانع معنوی و اجتماعی ارتباط با امام زمان (عج) و آمادگی برای ظهور پیوند دارد.
انتظار فرج، روایتی از پیوندی دیرینه میان نسلهاست؛ عهدی از جنس محبت، ایمان و امید که از زمزمههای مادران برای فرزندانشان تا دعاهای شبانه منتظران امتداد یافته است. این میراث معنوی، با گذشت قرنها همچنان زنده مانده و امروز، پاسداری از آن بر عهده نسلی است که خود را وارثان انتظار میداند.
حضرت مهدی(عج) تنها در مسئله ظهور و قیام، موضوع روایات امام صادق(ع) نیست؛ در سخنان آن حضرت، زندگی و دوران غیبت امام مهدی(عج) با سرگذشت پیامبرانی چون موسی، یوسف، عیسی، خضر، نوح و صالح(ع) و همچنین رسول اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) پیوند خورده است. از ولادت پنهانی و ناشناخته ماندن در میان مردم تا طولانی شدن غیبت و حتی شیوه مواجهه با مخالفان؛ شباهتهایی که به گفته این روایات، بخشی از رازهای مهدویت و استمرار سنت الهی در مسیر هدایت بشر را آشکار میکند.
گاهی درهای زندگی به روی انسان بسته میشود و راهی برای عبور از مشکلات باقی نمیماند؛ در چنین لحظاتی، توسل به حضرت ولیعصر (عج) یکی از راههای طلب یاری و امید به گشایش است. در روایتی از منابع دعایی، ذکری ویژه برای رفع دشواریهای دنیوی و اخروی نقل شده که توصیه میکند مؤمن گرفتار، با خواندن ۷۰ مرتبه «یا فارس الحجاز ادرکنی»، دست نیاز به سوی حضرت بقیةالله (عج) دراز کند.
بهائیت چه نگاهی به قرآن، پیامبر اسلام(ص)، اهلبیت(ع) و امام مهدی(عج) دارد؟ بررسی مبانی اعتقادی این آیین نشان میدهد که هرچند بهائیان قرآن و اهلبیت(ع) را بهطور مطلق انکار نمیکنند، اما درباره خاتمیت پیامبر(ص)، جایگاه اهلبیت(ع) و مسئله مهدویت، دیدگاههایی متفاوت با اعتقادات اسلامی و بهویژه باورهای شیعه دارند؛ تفاوتی که در تفسیر آنان از ظهور باب و بهاءالله نیز خود را نشان میدهد.
ظهور حضرت مهدی(عج) تنها به حضور یاران شناختهشده ایشان محدود نمیشود؛ بر اساس برخی روایات، شماری از پیامبران الهی، چهرههای برجسته تاریخ اسلام و حتی گروهی از زنان در عصر ظهور یا دوران حکومت حضرت حضور خواهند یافت؛ از حضرت عیسی(ع) که پشت سر امام مهدی(عج) نماز میگزارد تا شخصیتهایی که در روایات، از بازگشت آنان به دنیا و همراهی با حکومت مهدوی سخن گفته شده است.
دوران امامت امام حسن عسکری(ع) کوتاه بود، اما در همین شش سال یکی از سرنوشتسازترین مراحل تاریخ تشیع رقم خورد. در شرایطی که حکومت عباسی ارتباط مستقیم امام با پیروانش را محدود کرده بود، آن حضرت با تقویت شبکه وکالت، ارسال مکاتبات، معرفی نیروهای مورد اعتماد و تأکید بر مهدویت، جامعه شیعه را برای دورهای آماده کرد که دیگر دسترسی عمومی به امام امکانپذیر نبود.
چگونه میتوان آغاز هر روز را با یاد خدا و توسل به اهلبیت(ع) همراه کرد؟ آیتاللهالعظمی وحید خراسانی در توصیههایی معنوی، بر نماز اول وقت، قرائت دعای عهد پس از نماز صبح، توسل همیشگی به اهلبیت(ع) و خواندن پنج مرتبه آیتالکرسی در ابتدای روز تأکید کردهاند؛ سفارشهایی که بر تقویت ارتباط روزانه مؤمن با خداوند و حضرت ولیعصر(عج) تمرکز دارد.
امام زمان عجلاللهتعالیفرجهالشریف در روایتی، استغفار مؤمنان برای یکدیگر را امری با آثار گسترده دانسته و در کنار آن، از ویژگی مهم شیعیان خاص سخن گفتهاند؛ کسانی که میان آنچه بر زبان میآورند و آنچه در عمل انجام میدهند، فاصلهای نیست.
آیا گسترش فساد در جهان فقط یک بحران اجتماعی است یا میتواند نشانهای از تغییر سرنوشت جوامع باشد؟ روایتی از امام صادق(ع) و آیهای از قرآن، رابطه میان افزایش گناهان، از دست رفتن برخی نعمتها و ضرورت بازگشت انسان به مسیر اصلاح را یادآوری میکنند.
انتظار حقیقی، فقط آرزوی دیدار امام نیست؛ گاهی باید پیش از آنکه در جستوجوی حضور او باشیم، پردههای غفلت را از دل کنار بزنیم و خود را برای همراهی با امام آماده کنیم.
یک پژوهشگر قرآن با اشاره به تکرار ۱۰۰ مرتبه عبارت «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» در نماز منسوب به حضرت ولیعصر(عج) اظهار کرد: این تکرار را نباید صرفاً یک ذکر زبانی دانست؛ بلکه میتوان آن را تمرینی برای رسیدن به عبودیت ناب و فراهمکردن زمینه شکلگیری جامعهای توحیدی دانست؛ جامعهای که میتواند در مسیر ظهور قرار گیرد.
در اندیشه شیعه، یکی از مهمترین جلوههای ارتباط امام زمان(عج) با مؤمنان در دوران غیبت، توجه و عنایت آن حضرت نسبت به شیعیان و حمایت معنوی از آنان است. بر اساس این باور، وجود مقدس امام عصر(عج) در تمام دوران غیبت، نسبت به وضعیت شیعیان بیتفاوت نیست و در مسیر هدایت و حمایت از آنان نقش دارد.
در روزهایی که امام زمان(عج) تنها پنج سال داشت و عباسیان در جستوجوی او بودند، بانویی از خاندان اهلبیت(ع) مسئولیتی حساس بر دوش گرفت؛ «جده» با تدبیر و شجاعت، در حفظ جریان امامت و ساماندهی امور شیعیان نقشی فراموشنشدنی ایفا کرد.
پاسخ رهبر شهید انقلاب رضواناللهعلیه را درباره جامعه مهدوی ببینید و بشنوید.
در خاطرهای به دستخط شیخ علی افتخاری گلپایگانی، از شاگردان و ملازمان آیتالله سید محمدرضا گلپایگانی، آمده است که این مرجع فقید در پاسخ به دعای مردم برای طول عمرش گفت: اگر ظهور حضرت ولیعصر(عج) نزدیک باشد، طول عمر ارزشمند است؛ وگرنه مطلوب نیست.
شبی در سرداب حرم سامرا، گداییِ عاشقانه در خانهٔ سه امام، دیداری را رقم زد که هدیه ای جز علم نداشت؛ علمی که منبری را تا ابد متبرک کرد و هر شنونده ای را از مرجع تا عامی، بهره مند ساخت.
تولی و تبری در فقه شیعه، صرفاً توصیهای اخلاقی نیست، بلکه تکلیفی همپای نماز و روزه است که جزئیترین رفتارهای مؤمنان ــ از شرط تشیع برای مراجع تقلید گرفته تا آداب سفر و طهارت در زیارت ائمه اطهار(ع) را جهتدهی میکند.
آیتالله کشمیری در پاسخ به پرسش امکان تشرف خدمت امام زمان (عج)، راهکار اصلی را دستیابی به «طهارت» و پاکی باطن از گناهان و آلودگیها بیان کردند.
در جنگ تبوک، برخی مسلمانان بهدلیل دلبستگیهای دنیوی از همراهی با پیامبر(ص) بهانه آوردند و قرآن این روحیه را نکوهش کرد. پیام این آیات آن است که یاری ولیّ خدا، با سبکبالی، دلکندن از تعلقات دنیا و آمادگی همیشگی برای انجام وظیفه الهی ممکن میشود.
در مفاتیحالجنان از امام صادق(ع) نقل شده است که هر کس چهل صباح دعای عهد را بخواند، در شمار یاوران حضرت مهدی(عج) قرار خواهد گرفت. این دعا نماد تعهد، بیعت و اعلام وفاداری به امام زمان(عج) است.
انتظار سازنده بهجای انتظار ویرانگر، بر محور عقلانیت و مسئولیتپذیری استوار است تا جامعه اسلامی را برای ظهور منجی و تحقق تمدن نوین آماده سازد.
آیتالله مجتبی تهرانی، منشأ بسیاری از توفیقات علمی و معنوی خود را تبرک به نباتی میدانست که از سوی امام عصر(عج) به سید عبدالکریم کفاش عطا شده بود. این روایت، جلوهای از برکت، عنایت و تأثیر معنوی ارتباط با اولیای الهی را بیان میکند.
دعای عبرات از دعاهای مشهور و پرفضیلت شیعه است که بنا بر روایتی منقول در منابعی همچون صحیفه مهدیه و مهج الدعوات، امام عصر (عج) خواندن آن را برای نجات از ظلم و گرفتاری سفارش کردهاند. این دعا که با نقلهایی از علامه حلی و سید بن طاووس همراه است، به عنوان مناجاتی برای استمداد از خداوند در برابر ستمگران، رفع اندوه و گشایش سختیها شناخته میشود.
حجت الاسلام علوی تهرانی گفت: این بد است که نمی دانیم امام از ما چه میخواهد و ناشی از عدم کم کاری است.
امام مهدی (عج) در فرازی از زیارت ناحیه مقدسه، عمق اندوه و دلدادگی خود به امام حسین (ع) را با عبارتی تأثیرگذار بیان میکنند: «هر صبح و شام بر تو میگریم و در مصیبتت به جای اشک، خون میگریم.» این روایت که در بحارالأنوار نقل شده، جلوهای از پیوند همیشگی با حماسه عاشورا و مظلومیت سیدالشهدا(ع) را به تصویر میکشد.
یکسال آیتالله آقامجتبی تهرانی همان ابتدای سخنرانی شب تاسوعایش گفت: «امشب میخواهم برای یک نفر روضه بخوانم». چند بار این جمله را در اواسط سخنرانی تکرار کرد. وقتی به ذکر مصیبت رسید گفت: «حالا میخواهم برای امام زمان روضه عباس(ع) بخوانم»
زیارت ناحیه مقدسه، یکی از زیارات مشهور امام حسین (ع) است که در روز عاشورا و غیر آن خوانده میشود.
میان مرحله ظهور و مرحله قیام مسلحانه تفاوت وجود دارد. در مرحله نخست، حضرت همگان را با معجزه و استدلال به اسلام دعوت میکند و باب توبه باز است؛ اما کسانی که تا پایان این مرحله ایمان نیاورده و بر گناه اصرار ورزند، هنگام رویارویی با شمشیر حضرت، دیگر توبه اضطراریشان پذیرفته نمیشود.
«محمد غلوم»، مداح شاخص بحرینی که رژیم آلخلیفه تابعیتش را سلب کرد، به ایران، شیعهخانه امیرالمؤمنین(ع) پناه آورد. او در میان استقبال پرشور مردم تهران، بار دیگر نوای حماسی «سلام یا مهدی» را در میدان انقلاب که این روزها میعادگاه قیام یاران مهدوی است، طنینانداز کرد.