شب جمعه در فرهنگ روایی شیعه تنها شبی برای عبادت نیست؛ روایات از حضور پیامبران و فرشتگان در کربلا و همراهی حضرت زهرا(س) با زائران امام حسین(ع) در این زمان حکایت دارند.
دعای توسل یکی از دعاهای شناختهشده و پرکاربرد در میان شیعیان است؛ دعایی که در فرازهای مختلف آن، پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) به عنوان وسیلهای برای تقرب به خداوند و طلب حاجت از درگاه الهی مورد توسل قرار میگیرند.
هفته وحدت فقط فرصتی برای یادآوری مشترکات مسلمانان نیست؛ میتواند بستری برای بازخوانی ارزشهایی باشد که شیعه و سنی را کنار هم قرار میدهد. حجاب، به عنوان یکی از آموزههای مشترک قرآن، میتواند یکی از همین نمادهای وحدتآفرین باشد.
در اندیشه شیعه، یکی از مهمترین جلوههای ارتباط امام زمان(عج) با مؤمنان در دوران غیبت، توجه و عنایت آن حضرت نسبت به شیعیان و حمایت معنوی از آنان است. بر اساس این باور، وجود مقدس امام عصر(عج) در تمام دوران غیبت، نسبت به وضعیت شیعیان بیتفاوت نیست و در مسیر هدایت و حمایت از آنان نقش دارد.
باور به ظهور قائم از خاندان پیامبر(ص)، یکی از مشترکات مهم مسلمانان است؛ هرچند درباره هویت، زمان ولادت و وضعیت کنونی این موعود، میان مذاهب اسلامی اختلاف دیدگاه وجود دارد.
در روزهایی که امام زمان(عج) تنها پنج سال داشت و عباسیان در جستوجوی او بودند، بانویی از خاندان اهلبیت(ع) مسئولیتی حساس بر دوش گرفت؛ «جده» با تدبیر و شجاعت، در حفظ جریان امامت و ساماندهی امور شیعیان نقشی فراموشنشدنی ایفا کرد.
ماه ربیعالاول، سومین ماه از تقویم قمری است. ربیعالاول پس از ماههای محرم و صفر که با ایام شهادت ائمه، وفات پیامبر، سوگواری و ... همراه است فرامیرسد و به دلیل مناسبتهایی مانند ولادت پیامبر (ص) و ... در باورهای عامه به عنوان ماه خروج از غمها و ایامی خوشیمن و پر برکت شناخته میشود.
مدیر مسئول موسسه فرهنگی هنری موعود عصر(عج) ضمن تاکید بر ضرورت تامل بر فرازهای عاشورا یادآور شد: برای هریک از فرازهای زیارت عاشورا می توان یک کتاب نوشت. در میانِ انبوهِ مناسک و ادعیه، گاهی یک فرازِ کوتاه، چنان پرده از رویِ حقیقت برمیدارد که انسان را در برابرِ هویتِ خویش میایستاند. فرازِ «اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد» از زیارتِ عاشورا، نه یک طلسمِ لفظی، که منشورِ بصیرت افزایی است که وجدانِ تاریخیِ شیعه را به داوری میطلبد.
تولد پنهان، وکلای سری، ۴۰ عقیقه و یک عمهی شاهد؛ این موارد راهحلهای امام عسکری (ع) برای گفتن یک حقیقت بزرگ بود: امام هست ولی دیده نمیشود.
نهم ربیعالاول از مناسبتهایی است که درباره آن، سخنان و دیدگاههای متفاوتی مطرح شده است؛ آیتالله بهجت(ره) نیز در بیاناتی، با نگاهی قابل تأمل به این روز و نحوه مواجهه با آن پرداختهاند.
امام حسن عسکری(ع) از جمله امامانی است که حتی مخالفان نیز به بزرگی، علم و شجاعت او اعتراف کردهاند. حضرت آیتالله شهید خامنهای در بیاناتی، بر این نکته تأکید میکنند که شهادت این امام بزرگوار در ۲۸سالگی، خود نشانهای از عظمت شخصیت او و ظرفیتهای شگفتانگیز یک الگوی الهی برای نسل جوان است.
امام حسن عسکری(ع)، یازدهمین پیشوای شیعیان، در سال ۲۳۲ق چشم به جهان گشود و به دستور خلیفه عباسی در سامرا و محله «عسکر» سکونت اجباری داشت. ایشان پس از شهادت پدر، شش سال امامت کرد و در سال ۲۶۰ق، در ۲۸سالگی، در سامرا به شهادت رسید؛ دورهای همراه با ستم خلفای عباسی.
پیامبر گرامی اسلام فرموده اند: «افضل اعمال أمّتی انتظار الفرج»: یعنی بهترین اعمال امت من انتظار فرج امام زمان است.
تحلیل همه جانبه ای از کارنامه درخشان دوره امامت امام حسن عسکری(ع) و نیز مواضع دقیق و سنجیده آن حضرت در برابر تحولات سیاسی و توطئه بسیار خطرناک و پیچیده دشمنان اهل بیت علیهم السلام در یادداشتی تبلیغی تببین شد.
امام رضا(ع) در سیره و سبک زندگی خود، مهرورزی را تنها به خانواده و نزدیکان محدود نمیکرد؛ بلکه یاری فقرا، احترام به بردگان، دلجویی از دوستان و همسایگان و حتی برخورد کریمانه با مخالفان و پیروان دیگر ادیان، جلوههایی از مکتب «امام مهربانیها» بود؛ سیرهای که در آن، انساندوستی، مدارا، بخشش و احترام به کرامت انسان جایگاهی ویژه داشت.
کارشناس مسائل دینی گفت: همه ائمه (ع) در حفظ، نهادینه کردن و تبیین و تفسیر اسلام ناب بیشترین نقش را داشته اند، اما امام رضا(ع) بخاطر فرصت هایی که به دست آوردند از این حیث ممتاز هستند و به همین جهت ایشان به عالم آل محمد(ص) معروف شدند.
تقلیل مسئله خلافت پیامبر صلی الله علیه وآله به یک انتخاب سیاسی عادی سبب وهن رسالت نبوی است.
عصمت امامان شیعه از باورهای بنیادین مکتب امامیه است؛ اما این باور بر چه اساسی شکل گرفته است؟ عالمان شیعه برای اثبات عصمت اهلبیت(ع) به مجموعهای از دلایل عقلی و نقلی استناد کردهاند؛ از ضرورت مصونیت راهنمایان الهی از خطا و گناه تا حدیث ثقلین و آیه تطهیر که جایگاه ویژه اهلبیت(ع) را تبیین میکنند.
گاهی یک ذکر کوتاه، دریچهای به رحمت بیپایان الهی میشود. امام صادق(ع) در روایتی ارزشمند، ذکر «ما شاء الله لا حول و لا قوة الا بالله» را از اذکاری معرفی میکنند که پس از دعا، زمینهساز اجابت حاجت است و در روایتی دیگر میفرمایند تکرار هفتادباره آن، هفتاد نوع بلا را از انسان دور میکند؛ ذکری که یادآور توکل کامل بر خداوند و سپردن همه امور به اراده اوست.
بسیاری از خبرگزاریها و آژانسهای عکس جهان، اربعین را نه فقط بهعنوان یک مراسم دینی، بلکه به عنوان رویدادی انسانی با ابعاد گسترده اجتماعی پوشش میدهند. گزارشهای تصویری این رسانهها، از حرکت سیل زائران در جادههای منتهی به کربلا تا خدماترسانی هزاران موکب و حضور زائرانی از ملیتهای مختلف، تصویری از یکی از بزرگترین اجتماعات سالانه جهان را به مخاطبان خود ارائه میکند.
یک رسانه هندی نوشته است: برای میلیونها زائری که هر سال در اربعین به کربلا میرسند، پیام این مراسم، همزمان تاریخی و امروزی است، یعنی رفتن به سمت مزار مردی که ۱۴ قرن پیش به شهادت رسید و تأکید بر این حقیقت که ایستادگی او در برابر ظلم و بیعدالتی، همچنان برای جهان امروز معنا و اهمیت دارد.
پس از برآورده شدن حاجت یا رسیدن نعمتی بزرگ، بهترین راه شکرگزاری چیست؟ در آموزههای اسلامی، علاوه بر سجده شکر و ذکر «الحمدلله»، نماز مستحبی ویژهای به نام «نماز شکر» توصیه شده است. این نماز دو رکعتی چگونه خوانده میشود و امام صادق(ع) چه ذکرها و دعاهایی برای آن سفارش کردهاند؟
دعاهای قرآنی، اسلامی و شیعی از بار فرهنگی قوی، مؤثر و سازندهای برای انسانشناسی، خداشناسی و انسانسازی برخوردارند و با برانگیختن حس خیرخواهی و نیکوکاری، مسئولیت مدنی و شهروندی دعاورزان در برابر دیگری را تقویت میکنند.
دعا برای تعجیل فرج، سجده شکر، زیارت عاشورا و مداومت بر برخی اعمال عبادی، از مهمترین سفارشهایی است که در روایات به عنوان وظایف شیعیان در عصر غیبت بیان شده است. این توصیهها نشان میدهد یاری امام عصر(عج) تنها به آرزو و انتظار محدود نمیشود، بلکه با عمل به دستورهایی آغاز میشود که انجام بسیاری از آنها برای همه مؤمنان ممکن است.
کارشناسان حوزه فرهنگ دینی معتقدند اهدای قرآن کریم، علاوه بر تقویت پیوندهای عاطفی، اقدامی فرهنگی و معنوی برای تشویق افراد به مطالعه و تدبر در کلام الهی به شمار میرود.
روز جمعه در فرهنگ شیعه به نام حضرت ولیعصر(عج) شناخته میشود و در روایات، روز امید به ظهور آن حضرت معرفی شده است. به همین مناسبت، زیارت مخصوص امام زمان(عج) با مضامینی همچون تجدید بیعت، درخواست تعجیل در فرج، یاری حضرت و پناه بردن به ساحت ایشان، قرار گرفته است.
تولی و تبری در فقه شیعه، صرفاً توصیهای اخلاقی نیست، بلکه تکلیفی همپای نماز و روزه است که جزئیترین رفتارهای مؤمنان ــ از شرط تشیع برای مراجع تقلید گرفته تا آداب سفر و طهارت در زیارت ائمه اطهار(ع) را جهتدهی میکند.
در وجود حضرت امام محمدبن علی الباقر(ع)، دو خاندان بزرگ حسنی و حسینی(ع) به هم پیوند خوردند.
شهادت حضرت رقیه(س) از تأثیرگذارترین روایتهای عاشوراست؛ روایتی که در کنار خطبههای حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، به نمادی از مظلومیت اهلبیت(ع) تبدیل شد.
امام باقر(ع) سرآمد همه بنی هاشم در علم و زهد و تقوا در زمانه خود بود و دوست و دشمن به مقام علمی و اخلاقی او گواهی می دادند. ایشان با موقعیت شناسی از ضعف خلفای اموی وقت نهایت استفاده را برد و به نشر علوم و معارف الهی پرداخت و بن بست های علمی را گشود و زمینه را برای شکوفایی دانش در زمان امام صادق(ع) مهیا کرد. رجال و شخصیت های علمی آن روز- حتی بزرگان اهل تسنن و تنی چند صحابه رسول خدا که هنوز در قید حیات بودند – همه از محضر علمی ایشان استفاده می کردند.