تولی و تبری در فقه شیعه، صرفاً توصیهای اخلاقی نیست، بلکه تکلیفی همپای نماز و روزه است که جزئیترین رفتارهای مؤمنان ــ از شرط تشیع برای مراجع تقلید گرفته تا آداب سفر و طهارت در زیارت ائمه اطهار(ع) را جهتدهی میکند.
در وجود حضرت امام محمدبن علی الباقر(ع)، دو خاندان بزرگ حسنی و حسینی(ع) به هم پیوند خوردند.
شهادت حضرت رقیه(س) از تأثیرگذارترین روایتهای عاشوراست؛ روایتی که در کنار خطبههای حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، به نمادی از مظلومیت اهلبیت(ع) تبدیل شد.
امام باقر(ع) سرآمد همه بنی هاشم در علم و زهد و تقوا در زمانه خود بود و دوست و دشمن به مقام علمی و اخلاقی او گواهی می دادند. ایشان با موقعیت شناسی از ضعف خلفای اموی وقت نهایت استفاده را برد و به نشر علوم و معارف الهی پرداخت و بن بست های علمی را گشود و زمینه را برای شکوفایی دانش در زمان امام صادق(ع) مهیا کرد. رجال و شخصیت های علمی آن روز- حتی بزرگان اهل تسنن و تنی چند صحابه رسول خدا که هنوز در قید حیات بودند – همه از محضر علمی ایشان استفاده می کردند.
مدینه در روزگار امام محمدباقر(ع)، فقط شهر خاطرههای نبوی نبود؛ میدان برخورد قرائتها، ادعاها و مرجعیتهای رقیب هم بود. در چنین فضایی، دیدار و گفتوگوی امام باقر(ع) با قتادة بن دعامة، فقیه نامدار بصره، تنها یک بحث علمی ساده نیست؛ روایتی است از اینکه چگونه میتوان بیهیاهو، اما قاطع، طرف مقابل را از جایگاه ادعا به جایگاه تأمل کشاند.
آیتالله کشمیری در پاسخ به پرسش امکان تشرف خدمت امام زمان (عج)، راهکار اصلی را دستیابی به «طهارت» و پاکی باطن از گناهان و آلودگیها بیان کردند.
در اعتقاد عموم شیعیان، ماه صفر معروف به نحوست است و در روایات متعددی تاکید شده که مسلمانان در این ماه از انجام کارهای مهم پرهیز کنند و نسبت به صدقه دادن توجه بیشتری داشته باشند.
امروز اول ماه صفر است که در کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی دعای ویژهای برای دور ماندن از بلایا در این ماه بیان شده است.
در برخی روایات نقلشده از پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، برای پیروان واقعی قرآن و عترت، فضیلتها و جایگاههایی در قیامت بیان شده است. این روایات بر تمسک به اهلبیت(ع)، پایبندی به ولایت و همراهی شیعیان با امامان در مسیر هدایت تأکید دارند و از پاداشهایی مانند ورود به بهشت و بهرهمندی از شفاعت سخن میگویند.
استاد حوزه و پژوهشگر دینی گفت: زیارت عاشورا دارای سلسله سندهای مشخصی است که در آن برخی مضامین از جمله لعن افرادی چون یزید، شمر و بنیامیه بهصورت صریح بیان شده است که البته دلایلی دارد؛ این موضوع ریشه در معارف قرآنی دارد، چرا که در قرآن کریم علاوه بر دعوت به ایمان، مفاهیمی همچون برائت و لعن نیز مطرح شده است.
شهادت شانزده تن از اهل بیت پیامبر(ص) زخمی عمیق بر قلب شیعه نهاد. توابین نخستین گروهی بودند که تحت تأثیر این بُعد عاطفی قیام کردند. به مرور عزاداری سالانه شکل گرفت و ادبیات شیعی به ادبیاتی مرثیهمحور تبدیل شد.
سجده بر مهر یکی از تفاوتهای ظاهری نماز شیعیان با اهل سنت است؛ تفاوتی که گاه با پرسشها و ابهامهایی همراه میشود. بر اساس دیدگاه فقه شیعه، مهر موضوع پرستش نیست، بلکه وسیلهای برای سجده بر خاک یا دیگر اجزای طبیعی زمین است؛ حکمی که ریشه در روایات و سیره پیامبر اسلام(ص) دارد و هدف آن، تحقق کاملتر خضوع و بندگی در برابر خداوند عنوان میشود.
استخاره در لغت به معنای طلب خیر کردن از خداوند است. در اصطلاح دینی، استخاره به معنای درخواست راهنمایی از خداوند برای انتخاب بهترین گزینه در مواقع تردید و سرگردانی است.
در مفاتیحالجنان از امام صادق(ع) نقل شده است که هر کس چهل صباح دعای عهد را بخواند، در شمار یاوران حضرت مهدی(عج) قرار خواهد گرفت. این دعا نماد تعهد، بیعت و اعلام وفاداری به امام زمان(عج) است.
چهاردهم محرم، یادآور حرکت اجباری امام رضا (ع) از مدینه به مرو است؛ سفری که در ظاهر تبعیدی امنیتی برای مهارِ نفوذِ اجتماعی امام بود، اما در باطن، آغازی برای شکستن حصار روایتهای حکومتی و تثبیت گفتمان امامت در قلب جغرافیای سیاسی آن روزگار شد.
دعای عبرات از دعاهای مشهور و پرفضیلت شیعه است که بنا بر روایتی منقول در منابعی همچون صحیفه مهدیه و مهج الدعوات، امام عصر (عج) خواندن آن را برای نجات از ظلم و گرفتاری سفارش کردهاند. این دعا که با نقلهایی از علامه حلی و سید بن طاووس همراه است، به عنوان مناجاتی برای استمداد از خداوند در برابر ستمگران، رفع اندوه و گشایش سختیها شناخته میشود.
آیینهای دینی در عین آن که ریشه در باورهای معنوی دارند، تصویری زنده از فرهنگ، حافظه جمعی و شیوه زیست جوامع را نیز به نمایش میگذارند.
بخش اصلی بهره انسان از دنیا، همان مقداری است که صرف اصلاحِ آخرت و انفاق در راه حق میشود و باقیمانده آن، تنها اندوختهای برای دیگران است.
حضرت آیتالله شهید خامنهای در تبیین سیره امام سجاد(ع) تأکید میکنند که آن حضرت در تمام ۳۵ سال امامت خود، پیوسته در حال مبارزهای عمیق، هوشمندانه و چندلایه با دستگاه اموی بودند.
فقدان رهبر شهیدمان باعث شده است محرم امسال ماتم و عزای شیعیان دو برابر شود.
نماز امام حسین علیهالسلام یکی از نمازهای مستحبی و توسلمحور در منابع دعا و زیارت شیعه است که با هدف تقرب به خداوند، طلب حاجت و آرامش قلب خوانده میشود. این نماز در برخی کتابهای معتبر دعا مانند «بحارالانوار» و «جمالالاسبوع» نقل شده و به صورت چهار رکعت (دو نماز دو رکعتی) انجام میگیرد. در هر رکعت اذکار و تلاوتهای خاصی مانند تکرار سوره حمد و سوره توحید ذکر شده و پس از پایان نماز نیز دعاهای توسل و درخواست حاجت خوانده میشود.
شیخ حسین انصاریان با اشاره به حقیقت نوری اهلبیت (ع) و جایگاه والای امام حسین (ع)، گفت: پیامبر اکرم (ص) تضمین فرمودند چشمی که در دنیا بر حسین (ع) گریه کند، در قیامت گریان نخواهد شد.
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ، تمسک به امام حق و ولیالله الاعظم در دنیاست که انسان را از مرگ باطنی نجات داده و تحت حمایت اهلبیت(ع) قرار میدهد.
براساس آیات قرآن، همه موجودات هستی، از گیاه گرفته تا جانور و جماد در برابر خداوند سجده میکنند، ولی درباره چگونگی و کیفیت سجده این گروه از موجودات، دیدگاههای مختلفی وجود دارد و درک آن از توان عموم مردم بیرون است؛ سجدهای حقیقی و همراه با ادراک به تناسب ظرفیت وجودی گیاه و دیگر موجودات.
زيارت عاشورا یکی از معروفترين و رايجترين زيارت نامههایی است كه در فرهنگ شیعه، جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. این زیارت نامه، که از زبان پيشوايان دينی روایت شده است، در تمام ایام سال و به ویژه در روز عاشورا خوانده میشود و بر طبق روایات و سیره بزرگان دین، مداومت بر خواندن آن، آثار و بركات فراوانی دارد.
شیعیان عزاداری را از اول محرم آغاز میکنند نه از روز عاشورا؛ نخست به تأسی از امام کاظم (ع) که با ورود محرم، غم بر چهرهاش چیره میشد، و دوم اینکه اخبار ناگوار از همان روزهای اول محرم بر اهلبیت (ع) وارد میشد. از اینرو، سزاوار است شیعیان در تمام دهه اول محرم، حزین باشند.
باب الحوائج به معنای «دروازهای برای برآوردن حاجات» است. این لقب برای شخصی به کار میرود که توانایی برآوردن حاجات و نیازهای مردم را داشته باشد.
«محمد غلوم»، مداح شاخص بحرینی که رژیم آلخلیفه تابعیتش را سلب کرد، به ایران، شیعهخانه امیرالمؤمنین(ع) پناه آورد. او در میان استقبال پرشور مردم تهران، بار دیگر نوای حماسی «سلام یا مهدی» را در میدان انقلاب که این روزها میعادگاه قیام یاران مهدوی است، طنینانداز کرد.
یک کارشناس علوم قرآنی گفت: چهارشنبهها بنابر تقویم شیعی و در نامگذاری روزهای هفته متعلق است به آقا «علی بن موسی الرضا (ع)»، ولینعمت ما ایرانیان، از این رو، اینکه چهارشنبههای ما بیش از هر روز دیگری از هفته، امام رضایی باشد، ضرورتی انکارناپذیر است.
کتاب «مبانی و مهارتهای پاسخگویی به پرسشها و شبهات دینی» با تبیین تفاوت پرسش و شبهه، پاسخگویی دینی را مبتنی بر قرآن، سیره معصومان و تجربه عالمان شیعه معرفی میکند. این اثر، مهارتهایی چون تحلیل پرسش، رعایت سطح مخاطب و تنظیم منطقی پاسخ را نیز میآموزد.