کارشناس مسائل دینی گفت: همه ائمه (ع) در حفظ، نهادینه کردن و تبیین و تفسیر اسلام ناب بیشترین نقش را داشته اند، اما امام رضا(ع) بخاطر فرصت هایی که به دست آوردند از این حیث ممتاز هستند و به همین جهت ایشان به عالم آل محمد(ص) معروف شدند.
تقلیل مسئله خلافت پیامبر صلی الله علیه وآله به یک انتخاب سیاسی عادی سبب وهن رسالت نبوی است.
عصمت امامان شیعه از باورهای بنیادین مکتب امامیه است؛ اما این باور بر چه اساسی شکل گرفته است؟ عالمان شیعه برای اثبات عصمت اهل‌بیت(ع) به مجموعه‌ای از دلایل عقلی و نقلی استناد کرده‌اند؛ از ضرورت مصونیت راهنمایان الهی از خطا و گناه تا حدیث ثقلین و آیه تطهیر که جایگاه ویژه اهل‌بیت(ع) را تبیین می‌کنند.
گاهی یک ذکر کوتاه، دریچه‌ای به رحمت بی‌پایان الهی می‌شود. امام صادق(ع) در روایتی ارزشمند، ذکر «ما شاء الله لا حول و لا قوة الا بالله» را از اذکاری معرفی می‌کنند که پس از دعا، زمینه‌ساز اجابت حاجت است و در روایتی دیگر می‌فرمایند تکرار هفتادباره آن، هفتاد نوع بلا را از انسان دور می‌کند؛ ذکری که یادآور توکل کامل بر خداوند و سپردن همه امور به اراده اوست.
بسیاری از خبرگزاری‌ها و آژانس‌های عکس جهان، اربعین را نه فقط به‌عنوان یک مراسم دینی، بلکه به عنوان رویدادی انسانی با ابعاد گسترده اجتماعی پوشش می‌دهند. گزارش‌های تصویری این رسانه‌ها، از حرکت سیل زائران در جاده‌های منتهی به کربلا تا خدمات‌رسانی هزاران موکب و حضور زائرانی از ملیت‌های مختلف، تصویری از یکی از بزرگترین اجتماعات سالانه جهان را به مخاطبان خود ارائه می‌کند.
یک رسانه هندی نوشته است: برای میلیون‌ها زائری که هر سال در اربعین به کربلا می‌رسند، پیام این مراسم، همزمان تاریخی و امروزی است، یعنی رفتن به سمت مزار مردی که ۱۴ قرن پیش به شهادت رسید و تأکید بر این حقیقت که ایستادگی او در برابر ظلم و بی‌عدالتی، همچنان برای جهان امروز معنا و اهمیت دارد.
پس از برآورده شدن حاجت یا رسیدن نعمتی بزرگ، بهترین راه شکرگزاری چیست؟ در آموزه‌های اسلامی، علاوه بر سجده شکر و ذکر «الحمدلله»، نماز مستحبی ویژه‌ای به نام «نماز شکر» توصیه شده است. این نماز دو رکعتی چگونه خوانده می‌شود و امام صادق(ع) چه ذکرها و دعاهایی برای آن سفارش کرده‌اند؟
دعاهای قرآنی، اسلامی و شیعی از بار فرهنگی قوی، مؤثر و سازنده‌ای برای انسان‌شناسی، خداشناسی و انسان‌سازی برخوردارند و با برانگیختن حس خیرخواهی و نیکوکاری، مسئولیت مدنی و شهروندی دعاورزان در برابر دیگری را تقویت می‌کنند.
دعا برای تعجیل فرج، سجده شکر، زیارت عاشورا و مداومت بر برخی اعمال عبادی، از مهم‌ترین سفارش‌هایی است که در روایات به عنوان وظایف شیعیان در عصر غیبت بیان شده است. این توصیه‌ها نشان می‌دهد یاری امام عصر(عج) تنها به آرزو و انتظار محدود نمی‌شود، بلکه با عمل به دستورهایی آغاز می‌شود که انجام بسیاری از آن‌ها برای همه مؤمنان ممکن است.
کارشناسان حوزه فرهنگ دینی معتقدند اهدای قرآن کریم، علاوه بر تقویت پیوندهای عاطفی، اقدامی فرهنگی و معنوی برای تشویق افراد به مطالعه و تدبر در کلام الهی به شمار می‌رود.
روز جمعه در فرهنگ شیعه به نام حضرت ولی‌عصر(عج) شناخته می‌شود و در روایات، روز امید به ظهور آن حضرت معرفی شده است. به همین مناسبت، زیارت مخصوص امام زمان(عج) با مضامینی همچون تجدید بیعت، درخواست تعجیل در فرج، یاری حضرت و پناه بردن به ساحت ایشان، قرار گرفته است.
تولی و تبری در فقه شیعه، صرفاً توصیه‌ای اخلاقی نیست، بلکه تکلیفی هم‌پای نماز و روزه است که جزئی‌ترین رفتارهای مؤمنان ــ از شرط تشیع برای مراجع تقلید گرفته تا آداب سفر و طهارت در زیارت ائمه اطهار(ع) را جهت‌دهی می‌کند.
در وجود حضرت امام محمدبن علی الباقر(ع)، دو خاندان بزرگ حسنی و حسینی(ع) به هم پیوند خوردند.
شهادت حضرت رقیه(س) از تأثیرگذارترین روایت‌های عاشوراست؛ روایتی که در کنار خطبه‌های حضرت زینب(س) و امام سجاد(ع)، به نمادی از مظلومیت اهل‌بیت(ع) تبدیل شد.
امام باقر(ع) سرآمد همه بنی هاشم در علم و زهد و تقوا در زمانه خود بود و دوست و دشمن به مقام علمی و اخلاقی او گواهی می دادند. ایشان با موقعیت شناسی از ضعف خلفای اموی وقت نهایت استفاده را برد و به نشر علوم و معارف الهی پرداخت و بن بست های علمی را گشود و زمینه را برای شکوفایی دانش در زمان امام صادق(ع) مهیا کرد. رجال و شخصیت های علمی آن روز- حتی بزرگان اهل تسنن و تنی چند صحابه رسول خدا که هنوز در قید حیات بودند – همه از محضر علمی ایشان استفاده می کردند.
مدینه در روزگار امام محمدباقر(ع)، فقط شهر خاطره‌های نبوی نبود؛ میدان برخورد قرائت‌ها، ادعاها و مرجعیت‌های رقیب هم بود. در چنین فضایی، دیدار و گفت‌وگوی امام باقر(ع) با قتادة بن دعامة، فقیه نامدار بصره، تنها یک بحث علمی ساده نیست؛ روایتی است از اینکه چگونه می‌توان بی‌هیاهو، اما قاطع، طرف مقابل را از جایگاه ادعا به جایگاه تأمل کشاند.
آیت‌الله کشمیری در پاسخ به پرسش امکان تشرف خدمت امام زمان (عج)، راهکار اصلی را دستیابی به «طهارت» و پاکی باطن از گناهان و آلودگی‌ها بیان کردند.
در اعتقاد عموم شیعیان، ماه صفر معروف به نحوست است و در روایات متعددی تاکید شده که مسلمانان در این ماه از انجام کارهای مهم پرهیز کنند و نسبت به صدقه دادن توجه بیشتری داشته باشند.
امروز اول ماه صفر است که در کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی دعای ویژه‌ای برای دور ماندن از بلایا در این ماه بیان شده است.
در برخی روایات نقل‌شده از پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع)، برای پیروان واقعی قرآن و عترت، فضیلت‌ها و جایگاه‌هایی در قیامت بیان شده است. این روایات بر تمسک به اهل‌بیت(ع)، پایبندی به ولایت و همراهی شیعیان با امامان در مسیر هدایت تأکید دارند و از پاداش‌هایی مانند ورود به بهشت و بهره‌مندی از شفاعت سخن می‌گویند.
استاد حوزه و پژوهشگر دینی گفت: زیارت عاشورا دارای سلسله سندهای مشخصی است که در آن برخی مضامین از جمله لعن افرادی چون یزید، شمر و بنی‌امیه به‌صورت صریح بیان شده است که البته دلایلی دارد؛ این موضوع ریشه در معارف قرآنی دارد، چرا که در قرآن کریم علاوه بر دعوت به ایمان، مفاهیمی همچون برائت و لعن نیز مطرح شده است.
شهادت شانزده تن از اهل بیت پیامبر(ص) زخمی عمیق بر قلب شیعه نهاد. توابین نخستین گروهی بودند که تحت تأثیر این بُعد عاطفی قیام کردند. به مرور عزاداری سالانه شکل گرفت و ادبیات شیعی به ادبیاتی مرثیه‌محور تبدیل شد.
سجده بر مهر یکی از تفاوت‌های ظاهری نماز شیعیان با اهل سنت است؛ تفاوتی که گاه با پرسش‌ها و ابهام‌هایی همراه می‌شود. بر اساس دیدگاه فقه شیعه، مهر موضوع پرستش نیست، بلکه وسیله‌ای برای سجده بر خاک یا دیگر اجزای طبیعی زمین است؛ حکمی که ریشه در روایات و سیره پیامبر اسلام(ص) دارد و هدف آن، تحقق کامل‌تر خضوع و بندگی در برابر خداوند عنوان می‌شود.
استخاره در لغت به معنای طلب خیر کردن از خداوند است. در اصطلاح دینی، استخاره به معنای درخواست راهنمایی از خداوند برای انتخاب بهترین گزینه در مواقع تردید و سرگردانی است.
در مفاتیح‌الجنان از امام صادق(ع) نقل شده است که هر کس چهل صباح دعای عهد را بخواند، در شمار یاوران حضرت مهدی(عج) قرار خواهد گرفت. این دعا نماد تعهد، بیعت و اعلام وفاداری به امام زمان(عج) است.
چهاردهم محرم، یادآور حرکت اجباری امام رضا (ع) از مدینه به مرو است؛ سفری که در ظاهر تبعیدی امنیتی برای مهارِ نفوذِ اجتماعی امام بود، اما در باطن، آغازی برای شکستن حصار روایت‌های حکومتی و تثبیت گفتمان امامت در قلب جغرافیای سیاسی آن روزگار شد.
دعای عبرات از دعاهای مشهور و پرفضیلت شیعه است که بنا بر روایتی منقول در منابعی همچون صحیفه مهدیه و مهج الدعوات، امام عصر (عج) خواندن آن را برای نجات از ظلم و گرفتاری سفارش کرده‌اند. این دعا که با نقل‌هایی از علامه حلی و سید بن طاووس همراه است، به عنوان مناجاتی برای استمداد از خداوند در برابر ستمگران، رفع اندوه و گشایش سختی‌ها شناخته می‌شود.
آیین‌های دینی در عین آن که ریشه در باورهای معنوی دارند، تصویری زنده از فرهنگ، حافظه جمعی و شیوه زیست جوامع را نیز به نمایش می‌گذارند.
بخش اصلی بهره انسان از دنیا، همان مقداری است که صرف اصلاحِ آخرت و انفاق در راه حق می‌شود و باقی‌مانده آن، تنها اندوخته‌ای برای دیگران است.
حضرت آیت‌الله شهید خامنه‌ای در تبیین سیره امام سجاد(ع) تأکید می‌کنند که آن حضرت در تمام ۳۵ سال امامت خود، پیوسته در حال مبارزه‌ای عمیق، هوشمندانه و چندلایه با دستگاه اموی بودند.