آیا آینده بشریت به علم گره خوره است؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، کتاب «درباره آینده؛ چشم‌اندازهای بشریت» نوشته مارتین ریس، اثری در حوزه فلسفه علم و آینده‌نگری است که به  چالش‌های سرنوشت بشریت در قرن ۲۱ می‌پردازد. این کتاب به تازگی از انتشارات نشر نو و به ترجمه علیرضا حسنی به دست علاقه‌مندان این حوزه رسیده است.

امروزه، با گسترش فناوری‌های نوین و تهدیدهای جهانی مانند تغییرات اقلیمی و خطرات نوآوری‌های بی‌کنترل، انسان نیاز به دیدگاهی جدی و علمی درباره آینده دارد. نویسنده با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر دانش علمی، از مخاطب می‌خواهد تا بین امید و ترس بماند.

بنابر روایت ایکنا، کتاب با تمرکز بر «پتانسیل‌های انسانی»، از طریق تحلیل علمی و نظریه‌های پیشرفته، راه‌هایی برای سرنوشت‌سازی انسانی ارائه می‌دهد. مخاطب او دانشجویان، محققان و علاقه‌مندان به علوم و فلسفه آینده‌نگری بوده و هدف نهایی او درک عمیق‌تر از چالش‌های آینده و اتخاذ تصمیمات هوشمند است.

در معرفی اجمالی کتاب آمده است: بشریت به لحظه‌ای بحرانی رسیده است. جهان ما بی‌ثبات است و به‌سرعت روی در تغییر دارد. ما در قرن پیش رو با مخاطراتی وجودی دست به گریبان خواهیم بود؛ پیامدهای مختلف خوب و بدی محتمل است، اما رویکرد ما به آینده محدود به افکار کوتاه‌مدت، مباحثات چندقطبی، لفاظی‌های بی اساس و بدبینی شده است.

مارتین ریس بر آن است که دورنمای بشریت بستگی تام به اتخاذ رویکردی یکسره متفاوت در برنامه‌ریزی برای فردا دارد. آینده بشریت به آینده علم گره خورده است و منوط است به اینکه برای مقابله با چالش‌های آتی چگونه و با چه میزان توفیق از پیشرفت‌های تکنولوژیک بهره گیریم. اگر بناست برای حل مشکلاتمان از علم استفاده کنیم و در عین حال از خطرات ویرانشهرانه آن حذر کنیم، باید بلندمدت بیندیشیم.

پیشرفت‌ها در زیست‌فناوری، فناوری سایبری، رباتیک و هوش مصنوعی می‌توانند ما را در غلبه بر تهدیداتی همچون تغییرات اقلیمی و جنگ هسته‌ای توانمند کنند. می‌توانیم منظومه شمسی و ورای آن را بکاویم، اما باید بدانیم که زمین را هیچ جایگزینی نیست و اگر هم باشد، اقلاً تا دسترسی به آن باید سیاره‌مان را پاس بداریم.

در ادامه، کتاب به سراغ تهدیدهایی می‌رود که می‌توانند مسیر تمدن انسانی را تغییر دهند؛ مانند تغییرات اقلیمی، همه‌گیری‌ها، هوش مصنوعی و زیست‌فناوری کنترل‌نشده. نویسنده این خطرها را نه اغراق‌آمیز، بلکه قابل پیش‌بینی می‌داند و توضیح می‌دهد که مشکل اصلی، بی‌توجهی و ناهماهنگی در سطح جهانی است. او به‌روشنی نقش سیاست، اخلاق و مسئولیت علمی را برجسته می‌کند و هشدار می‌دهد که پیشرفت بدون نظارت می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.

در نهایت، کتاب تصویری کاملاً ناامیدکننده یا خوش‌بینانه ارائه نمی‌دهد، بلکه خواننده را به انتخاب دعوت می‌کند. از دید ریس، آینده بشر نه از پیش تعیین شده و نه محکوم به شکست است؛ بلکه به میزان همکاری، بلوغ اخلاقی و درک محدودیت‌های انسانی بستگی دارد. همین نگاه متعادل و واقع‌گرایانه باعث می‌شود کتاب هم خوش‌خوان باشد و هم تأمل‌برانگیز، و خواننده را به فکر کردن درباره مسئولیت خودش در قبال آینده وادارد.

این کتاب به ترجمه علیرضا حسنی در ۱۷۵ صفحه و به قیمت ۳۰۰ هزار تومان از انتشارات نشر نو روانه بازار کتاب شده است.