وقتی دخل‌وخرج زندگی با هم جور درنمی‌آید، شاید آخرین چیزی که به ذهنمان برسد، بخشیدن دارایی اندکمان باشد؛ اما امام علی (ع) در حدیثی تأمل‌برانگیز، توصیه‌ای متفاوت برای روزهای تنگدستی دارد: با صدقه دادن، با خدا معامله کنید!
در روزگاری که فشارهای معیشتی انزواطلبی را دامن می‌زند، احیای پیوندهای فامیلی و رفت‌وآمدهای بی‌تکلف، امن‌ترین چتر نجات و سامانه خودجوش بیمه اجتماعی برای عبور از تنگناها است.
در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش قدرت خرید و فشارهای اقتصادی، معیشت بسیاری از خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار داده است، آموزه‌های قرآن تنها بر صبر در برابر دشواری‌ها تأکید نمی‌کند؛ بلکه حمایت از اقشار نیازمند، اصلاح الگوی مصرف، رعایت حقوق دیگران و حفظ اخلاق اقتصادی را نیز بخشی از مسئولیت مؤمنان در مواجهه با بحران می‌داند.
تفاوت در میزان روزی، ثروت و امکانات زندگی انسان‌ها همواره یکی از پرسش‌های مهم درباره عدالت الهی بوده است؛ امام علی(ع) در خطبه ۹۱ نهج‌البلاغه با تبیین فلسفه تفاوت در روزی بندگان، تأکید می‌کند که عدالت الهی به معنای برخورداری یکسان همه انسان‌ها نیست، بلکه فقر و غنا، سلامت و بیماری و فراخی و تنگی روزی، هر یک می‌توانند عرصه‌ای برای آزمون صبر، شکر و مسئولیت‌پذیری انسان باشند.
رزق و روزی در نگاه امام علی(ع) تنها نتیجه تلاش مستقیم انسان نیست؛ بخشی از آن با کوشش و تدبیر به دست می‌آید و بخشی دیگر بی‌آنکه انسان در پی آن باشد، به سراغش می‌آید. امیرالمؤمنین(ع) در نامه ۳۱ نهج‌البلاغه با تبیین این دو گونه روزی، انسان را از حرص و ناامیدی برحذر می‌دارد و بر ضرورت تلاش همراه با امید به فضل الهی تأکید می‌کند.
در شرایطی که فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها و مشکلات اجتماعی گاه جامعه و مسئولان را با احساس بن‌بست مواجه می‌کند، قرآن کریم راهی متفاوت برای گشایش پیش روی انسان می‌گذارد؛ راهی که از ایمان و تقوا آغاز می‌شود و بر اساس آیه ۹۶ سوره اعراف، می‌تواند زمینه‌ساز گشایش برکات آسمان و زمین شود.
حقوق می‌گیری، اما آخر ماه نمی‌دانی پولت کجا رفته است؟ با یک تقسیم‌بندی ساده میان هزینه‌های مشترک، پس‌انداز شخصی و لذت و رشد می‌توان هم به اقتصاد خانه کمک کرد و هم امنیت مالی خود را حفظ کرد.
گاهی اضطراب مالی کودکان با یک سؤال ساده مثل «اگر پول‌مان تمام شود چه می‌شود؟» یا حتی امتناع از خرید یک خوراکی و اسباب‌بازی خودش را نشان می‌دهد؛ نشانه‌هایی که می‌تواند زنگ خطری برای نگرانی عمیق کودک از آینده و وضعیت خانواده باشد.
بازخوانی زندگی حضرت خدیجه (س) نشان می‌دهد که چگونه یک زن می‌تواند در اوج اقتدار مالی و مدیریتی، خانه را به پناهگاهی امن برای ایمان تبدیل کند و ثروت را نه ابزار تفاخر، بلکه بالی برای پرواز خانواده بسازد.
پول می‌تواند حتی میان زوج‌هایی که رابطه‌ای صمیمی دارند، به یکی از جدی‌ترین منابع اختلاف تبدیل شود؛ از ولخرجی و بدهی گرفته تا تفاوت در میزان درآمد و شیوه پس‌انداز. اما اختلاف مالی الزاماً به معنای شکست رابطه نیست. آنچه اهمیت دارد، شیوه مواجهه زن و شوهر با این تفاوت‌هاست؛ گفت‌وگویی بدون سرزنش، توافق بر سر بودجه و احترام به استقلال یکدیگر می‌تواند دعوای مالی را به فرصتی برای همکاری و افزایش اعتماد تبدیل کند.
گاهی برای گشایش درهای روزی، بیش از هر چیز باید به خدا پناه برد؛ در آموزه‌های اسلامی، استغفار یکی از مهم‌ترین اذکار برای طلب رزق معرفی شده است. در کنار آن، دعاهای مأثور، تلاوت سوره واقعه، خواندن آیات سوره طلاق و صدقه دادن نیز از اعمالی است که برای افزایش برکت و گشایش در زندگی سفارش شده است.
اختلاف بر سر درآمد و هزینه‌های خانواده یکی از رایج‌ترین چالش‌های زندگی مشترک است؛ اما آموزه‌های اسلامی برای این مسئله راهکارهای روشنی ارائه می‌کنند. از تأکید بر مسئولیت مرد در تأمین معاش و گشاده‌دستی در هزینه‌های خانواده تا توصیه به همراهی، پرهیز از توقعات فراتر از توان و مشارکت مالی زنان در صورت امکان، مجموعه‌ای از رهنمودهاست که می‌تواند از بسیاری از تنش‌های اقتصادی میان همسران پیشگیری کند.
در جوامع انسانی همواره اقتصاد و وضعیت معیشت، یکی از دغدغه های مهم و مورد توجه بوده و افراد برای رسیدن به رفاه و وضعیت مالی مناسب و تامین نیازهای اقتصادی خود و خانواده شان تلاش می کردند.
در روزهای بحران، مهم‌ترین مسئله فقط درآمد نیست، بلکه «تاب‌آوری مالی» است؛ یعنی خانواده‌ها بتوانند با کمترین لطمه از تکانه‌ها و شوک‌های مالی عبور کنند. مدیریت پول در این شرایط، نه به معنای خساست و محرومیت، بلکه به معنای «توانمندسازی و قدرت‌گیری عضلات مالی زندگی» است.
در بسیاری از خانه‌ها، برنامه زندگی دیگر فقط با درآمد امروز نوشته نمی‌شود؛ بخشی از تصمیم‌ها به درآمد ماه‌های آینده گره خورده است. خرید خانه، لوازم ضروری، گوشی، هزینه‌های درمان یا حتی برخی نیازهای روزمره، حالا برای خیلی‌ها با حساب‌وکتاب اقساط معنا پیدا می‌کند. قسط‌ها آمده‌اند تا فاصله میان خواستن و توانستن را کمتر کنند، اما گاهی خودشان به فاصله‌ای میان آرامش امروز و نگرانی فردا تبدیل می‌شوند.
گاهی حساب بانکی‌مان خالی می‌شود، نه برای خریدهای تجملی، بلکه برای وسایل ساده‌ای که فقط «توهمِ نیاز» به آنها را داشتیم. درکِ تفاوت ظریفِ میان هوس‌های پنهان و نیازهای واقعی تفاوت خاصی را در سبک زندگی رقم می‌زند.
آموزه‌های اخلاقی امام صادق(ع) با تأکید بر کار، عدالت و صداقت می‌تواند زیرساخت اخلاقی اقتصاد در تمدن نوین اسلامی را شکل دهد.
تابستان و تعطیلی مدارس فرصت عالی برای دانش‌آموزان است که از مسیرهای درست نسبت به فراگیری یک شغل و حرفه جدید اقدام کنند.
امام علی (ع) با سازمان‌دهی بیت‌المال، تنوع‌بخشی به منابع مالی و بهره‌گیری از متخصصان برای تقسیم عادلانه اموال، اصلاحات اقتصادی نظام‌مند خود را اجرا نمودند.
تا به حال وسیله‌ای خریده‌اید که فقط یک‌بار استفاده شود و سال‌ها در انباری خاک بخورد؟ یا برای انجام یک کار ساده، متحمل هزینه‌ی سنگینِ خرید یا اجاره شده‌اید؟ اقتصاد مشارکتی پاسخِ هوشمندانه‌ای به این چالش است؛ ایده‌ای که می‌گوید به‌جای «مالکیت»، بر «دسترسی» تمرکز کنیم. این مدل که ریشه در فرهنگِ تعاون دارد، امروز با کمک فناوری، راهکاری ساده و مقرون‌به‌صرفه برای مدیریت هزینه‌های خانواده‌هاست.
برخلاف این که بسیاری از ما گمان می‌کنیم گرانی مقصر خالی شدن جیب‌هایمان است اما کارشناسان مالی می‌گویند بخش قابل‌توجهی از نشتی حساب‌های ما نه در خرج‌های بزرگ، بلکه در هزینه‌های خرد و روزمره‌ای اتفاق می‌افتد که معمولاً جدی‌شان نمی‌گیریم.
در دنیایی که همه چیز با اعداد و ارقام سنجیده می‌شود، جستجوی مفهومی به نام برکت در میان ستون‌های اکسل و اپلیکیشن‌های مدیریت مالی، چالشی است که سبک زندگی مدرن را با سنت‌های اخلاقی روبرو کرده است.
در شرایطی که افزایش هزینه‌ها و نوسانات قیمت‌ها فشار بیشتری بر بودجه خانواده‌ها وارد کرده است، مدیریت مالی شخصی به یکی از دغدغه‌های جدی تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند استفاده از روش‌های ساده‌ای مانند ثبت روزانه هزینه‌ها و بودجه‌بندی خانگی می‌تواند به شفاف‌تر شدن مخارج و جلوگیری از تمام شدن زودهنگام حقوق در طول ماه کمک کند.
احترام به همسر، به روزهای قحطی و پُری تقسیم نمی‌شود. آرامش خانه نباید کارمزد درآمد ماهانه باشد. فرزند شما نباید برای رفتار خوب پدر تخمین بزند که «امروز کیف پول بابا چقدر سنگین است؟»
رشد فردی کاسب مسلمان با نیت الهی،صداقت،امانت‌داری،پرهیز از حرام،رعایت حقوق مردم، نظم،اعتدال و افزایش دانش شکل می‌گیرد و تجارت او را وسیله تقرب به خدا می‌سازد.
در روزگاری که چرخِ معیشت سخت می‌چرخد، آموزه‌های شیعی از مفهومی به نام «برکت» سخن می‌گویند که فراتر از محاسباتِ عددی است؛ کیمیایی که داراییِ اندک را به کفایتی پایدار و آرامشی عمیق پیوند می‌زند.
کارشناس دینی در برنامه «پرسمان دینی» به چالش‌های مالی خانواده‌های دودرآمدی پرداخته و بیان می‌کنند که اختلافات مالی اغلب ریشه‌ای عمیق‌تر از خود پول داشته و ناشی از تفاوت باورها، ترس‌ها و نیازهای عاطفی زوجین است.
در شرایطی که بعضی از ما با شوک‌ها یا تکانه‌های مالی روبه‌رو هستیم، چگونه از کمک نزدیکان، بستگان یا دوستان بهره‌مند شویم؟ آیا در صورت پذیرفتن این کمک‌ها بدهکارشان می‌شویم و زیر دین آنها قرار می‌گیریم؟
بعد از شکست آمریکا در رسیدن به اهداف اساسی‌اش در جنگ نظامی حالا با محاصره دریایی به دنبال ایجاد فشار و اختلال در اقتصاد ایران است.
«در تجربه شخصی‌ام، خانم‌های بسیاری را دیده‌ام که هیچ کنترلی بر درآمد خود ندارند و همه آن را در خانه خرج می‌کنند، بدون اینکه از این وضعیت رضایتی داشته باشند».