دوران غیبت به معنای قطع ارتباط معنوی امام با شیعیان و محرومیت آنان از فیض ولایت نیست. در طول تاریخ، حکایتهایی از توسل مؤمنان به حضرت ولیعصر(عج) در شرایط دشوار نقل شده که از جمله آنها، ماجرای ابوراجح حِلّی است؛ پیرمرد شیعهای که پس از تحمل شکنجههای سخت و قرار گرفتن در آستانه مرگ، با توسل قلبی به امام زمان(عج) شفا یافت.
توسل به پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)، زیارت قبور اولیای الهی و تبرک به آثار آنان، از جمله موضوعاتی است که گاه با مفهوم «شرک» خلط میشود. علامه طباطبایی در بررسی این شبهه، میان «تأثیر مستقل» و «تأثیر به اذن خدا» و نیز میان «عبادت غیر خدا» و «شفاعتخواهی از اولیای الهی» تفاوت اساسی قائل میشود.
چگونه میتوان آغاز هر روز را با یاد خدا و توسل به اهلبیت(ع) همراه کرد؟ آیتاللهالعظمی وحید خراسانی در توصیههایی معنوی، بر نماز اول وقت، قرائت دعای عهد پس از نماز صبح، توسل همیشگی به اهلبیت(ع) و خواندن پنج مرتبه آیتالکرسی در ابتدای روز تأکید کردهاند؛ سفارشهایی که بر تقویت ارتباط روزانه مؤمن با خداوند و حضرت ولیعصر(عج) تمرکز دارد.
در روزگاری که کودکان و نوجوانان بیش از هر زمان دیگری در معرض شبکههای اجتماعی، محرکهای رسانهای و آسیبهای فرهنگی قرار دارند، تربیت دیگر با توصیههای مقطعی پیش نمیرود. حجتالاسلام محسن عباسیولدی با ترسیم چهار سبد تربیتی، از خودسازی و زمانهشناسی تا وقتگذاری، صبر، امید، توکل و توسل را بهعنوان الزامات تربیت نسل امروز مطرح میکند.
توسل یکی از مفاهیم شناختهشده در فرهنگ دینی شیعیان است؛ با این حال، پرسشهایی درباره فلسفه، مشروعیت و نسبت آن با توحید همواره مطرح بوده است.
مرحوم آیتالله ناصری درمورد توسل به امام زمان(عج) میگوید: از توسل به امام زمان(عج) غافل نشوید و هیچوقت نگویید من درب خانه امام را زدم اما پاسخی نگرفتم شاید حجاب بین شما و امام زیاد باشد و صدای شما به امام نرسیده باشد.
یاد و ذکر خدا و اولیای الهی از معارف قطعی الهی است و توسل به امامان و زنده نگه داشتن نام و یادشان در جامعه خود نوعی اقامه شعائر الهی است.
آیا پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمودهاند که به قبر پیامبران یا خود ایشان متوسل شوید؟ احادیث چه نگاهی به توسل به انبیاء دارند؟
شرک بودن توسل به اولیاء سخنی است که در قرن هفتم و هشتم از ابن تیمیه و بعد از پیروان او یعنی سلفیه یا وهابیه صادر شد و مبنای درستی ندارد. زیرا خداوند در قرآن میفرماید:(وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاّ لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّهَ تَوّابًا رَحیمًا، ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای این که به فرمان خدا، از وی اطاعت شود.
حدیث کساء تبار امامت و ولایت را به ما نشان می دهد و معین می کند این تبار، می تواند انشعاب داشته باشد یا خیر؛ لذا بسیاری از فرقه های موجود می توانستند با توسل به اهل بیت(ع) از طریق حدیث کساء، نجات پیدا کنند و منحراف نشوند.