«وَأد»؛ نامی که با یکی از تلخترین تصاویر دوران جاهلیت گره خورده است؛ اما آیا همه عربها دختران خود را زندهبهگور میکردند؟ روایتهای تاریخی از ماجرای قیس بن عاصم و دختران بنیتمیم تا داستان نجات صدها دختر توسط صعصعة بن ناجیه، تصویری پیچیدهتر از این پدیده ارائه میکنند؛ رفتاری که در بخشی از جامعه عرب پیش از اسلام وجود داشت، اما نمیتوان آن را رسمی فراگیر و یکسان در میان تمام قبایل دانست.
آیا میتوان از حقوق و حمایتهای یک نظام حقوقی بهرهمند شد، اما تکالیف و الزامات همان نظام را نپذیرفت؟ یکی از چالشهای مهم در گفتمان خانواده، همین نگاه گزینشی به احکام اسلامی است؛ رویکردی که مهریه، نفقه و حمایتهای قانونی از زن را مطالبه میکند، اما در برابر تکالیف و مسئولیتهای متقابل سکوت یا مقاومت نشان میدهد. در منطق حقوقی اسلام، حق و تکلیف دو جزء جداشدنی نیستند؛ بلکه در یک منظومه واحد، هر امتیاز با مسئولیتی متناسب همراه است و حمایتهای ویژه نیز بر پایه همین توازن معنا پیدا میکنند.