آیتالله مصباح یزدی با تأکید بر ضرورت حفظ نورانیتِ حاصل از محرم و اربعین، گناه را آفتِ این دستاوردها دانسته و توسل به اهلبیت(ع) را واسطهای ضروری برای بهرهمندی از انوار الهی و استقامت در مسیر حق معرفی میکنند.
بسیاری از خبرگزاریها و آژانسهای عکس جهان، اربعین را نه فقط بهعنوان یک مراسم دینی، بلکه به عنوان رویدادی انسانی با ابعاد گسترده اجتماعی پوشش میدهند. گزارشهای تصویری این رسانهها، از حرکت سیل زائران در جادههای منتهی به کربلا تا خدماترسانی هزاران موکب و حضور زائرانی از ملیتهای مختلف، تصویری از یکی از بزرگترین اجتماعات سالانه جهان را به مخاطبان خود ارائه میکند.
آیتالله العظمی خویی (ره) در ماههای محرم و صفر لباس مشکی میپوشید و از اصلاح سر و صورت خودداری میکرد. ریشه این رسم، نذر مادرش بود که برای بقای فرزندانش، چنین شرطی کرده بود. ایشان پس از سالها، به احترام نذر مادر، همچنان به این عمل مقید بودند.
مجالس عزاداری را نباید تنها در اجتماعات بزرگ دید؛ روضههای خانگی سابقهای دیرینه دارند و خانه را به عطر یاد اهلبیت معطر میکنند. رهبر شهید نیز خود در منزل، روضههای خانگی کوچک برگزار میکردند.
عزاداری صحیح، تنها به گریه و سینهزنی محدود نمیشود، بلکه همراه با رعایت حقالله، حقالناس و ادای حقوق اهلبیت(ع) معنا پیدا میکند. نماز، خمس، زکات و دیگر واجبات نباید به بهانه عزاداری ترک شوند و احکام دینی باید با جزئیات برای مردم تبیین شود.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «خواستگاری رفتن در ایام عزاداری» پاسخ گفتند.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «پوشیدن لباس مشکی عزاداری سیدالشهدا علیه السلام تا اربعین» پاسخ گفتهاند.
مجالس محرم در طول تاریخ مهمترین بستر انتقال معارف اهلبیت(ع) و آموزش دین بودهاند. ائمه(ع) بر برپایی این مجالس تأکید داشتند و در دورههایی که ابزارهای تبلیغی وجود نداشت، حفظ، ترویج و آموزش آموزههای دینی عمدتاً از طریق همین محافل عزاداری انجام میشد.
فقدان رهبر شهیدمان باعث شده است محرم امسال ماتم و عزای شیعیان دو برابر شود.
روز عاشورا قبل از این که امام حسین علیه السلام به شهادت برسند، خودشان برای شهدای کربلا عزاداری مختصری کردهاند. به عبارتی شاید شخص امام، اولین کسی است که برای شهدای کربلا عزاداری کرده است.
حضرت آیت الله سیستانی به استفتائی پیرامون «تأخیر نماز اول وقت در عزاداری امام حسین(ع)» پاسخ گفتند.
آیینهای سوگواری ماه محرم که امروزه با شکوهی خاص برگزار میشود، ریشههای عمیقی در پیشینه تاریخی ایرانیان دارد.