مهمترین پیام عاشورا، تقابل میان «عزت و کرامت» با «ذلت و بردگی» است. امام حسین (ع) در پاسخ به پیشنهاد بیعت با یزید فرمود: «إنّی لا أری الموت إلا سعادة، و لا الحیاة مع الظالمین إلا برما»؛ مرگ را جز سعادت و زندگی با ستمگران را جز رنج نمیبینم. این نگاه، پایهگذار فرهنگی شد که در آن، «مرگ با عزت بهتر از زندگی با ذلت» است .