اگر خداوند انسان را در «أحسن تقویم» آفریده است، پس نقص‌های مادرزادی چگونه با عدالت و حکمت الهی سازگار می‌شود؟ این پرسش از دیرباز ذهن بسیاری را درگیر کرده است. در نگاه معارف اسلامی، بیماری و نقص جسمی لزوماً نشانه بی‌عدالتی یا بی‌حکمتی خداوند نیست؛ بلکه عواملی همچون تزاحم علل طبیعی، رفتار انسان و شرایط محیطی می‌توانند در بروز برخی ناهنجاری‌ها نقش داشته باشند. در عین حال، خداوند برای رنج‌دیدگان، تکلیف متناسب با توان و پاداشی ویژه قرار داده است؛ تا آنجا که بلا و محرومیتی که انسان نقشی در ایجاد آن نداشته، می‌تواند در مسیر رشد و جبران اخروی او معنا پیدا کند.
هیچ حقی بر خداوند نداریم و تفاوت نعمت‌ها با عدالت ارتباطی ندارد، بلکه با حکمت الهی مرتبط است. ساختار علت و معلولی عالم، موجب معلولیت برخی می‌شود و خداوند این تفاوت‌ها را در مسئولیت‌ها، تکالیف و پاداش‌های اخروی جبران می‌کند.
مسئله عدل الهی یکی از اصول بسیار مهم اعتقادی است. عدل، همانند توحید، بیانگر یکی از اوصاف الهی است، ولی به دلیل اهمیت وصف ناپذیر آن، جایگاه ویژه ای در مباحث کلامی یافته است.
آنچه در پاسخ به این پرسش و سؤالات مشابه آن است در ابتدا باید توجه داشت، که تمام مواردی که در آفرینش انسان‌ها و موجودات دیگر به عنوان نابرابری لحاظ می‌شود ، تفاوت‌هایى است که در جهان وجود دارد، نه تبعیض‌ها.