در جستوجوی حقیقت، صرفِ معنوی بودن یک مسیر نمیتواند بهتنهایی ضامن درستی آن باشد؛ از نگاه مکتب اهلبیت(ع)، سلوک و تهذیب نفس باید در چارچوب قرآن، سنت پیامبر(ص) و هدایت عترت دنبال شود. از همین رو، مرزبندی ائمه(ع) با جریانهای صوفیانه صرفاً به زهد، ذکر، خلوت یا شیوه زندگی آنان مربوط نبود، بلکه به یک پرسش بنیادین بازمیگشت: آیا میتوان برای رسیدن به معرفت و قرب الهی، مسیری مستقل از آنچه پیامبر(ص) و اهلبیت(ع) تعلیم دادهاند ترسیم کرد؟
در روایات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع)، دنیا بارها به سایه، مهمانی، عاریه و حتی قطرهای در برابر دریای آخرت تشبیه شده است؛ با این حال، انسان گاهی برای از دست دادن کوچکترین داشتههای دنیوی ساعتها اندوهگین میشود، اما نسبت به فرصتهایی که هر روز برای ساختن آینده ابدی خود از دست میدهد، بیتفاوت میماند؛ روایات اهلبیت(ع) از ما میپرسند: چرا برای آنچه رفتنی است اینقدر نگرانیم، اما برای آنچه ماندگار است کمتر دغدغه داریم!
در میان شتاب و هیاهوی زندگی، گاهی دل فقط چند لحظه خلوت با خدا میخواهد؛ همان نجواهای سادهای که خستگی جان را آرام میکند و انسان را دوباره به مسیر پاکی و معنویت بازمیگرداند. این فراز از نیایشهای پیامبر(ص)، دعوتی است برای مکث، بازگشت به خویشتن و سپردن دل به پروردگار.
یک منظومه کردی که بیش از یک قرن پیش بازسرایی و کتابت شده، حالا در قالب کتاب «جنگنامه امام علی(ع) و محمد حنیفه با کفار» بازخوانی شده است؛ اثری که روایتهای حماسی درباره امیرالمؤمنین(ع) و محمد حنیفه را با عناصر تخیلی و باورهای عامه درهم آمیخته و تصویری از حضور گسترده قصههای اهلبیت(ع) در فرهنگ شفاهی کردستان به دست میدهد. این کتاب علاوه بر روایت داستان، به بررسی زبان کردی گورانی، سنت نقالی و جایگاه این منظومه در ادبیات شفاهی و دینی ایرانیان نیز پرداخته است.
از خدا و پیامبر(ص) تا نفس، اعضای بدن و پدر و مادر؛ انسان در برابر چه کسانی مسئول است و کدام حقها را بیشتر فراموش میکنیم؟
گناهان همیشه با یک لغزش بزرگ آغاز نمیشوند؛ گاهی رفتاری تکرارشونده، آرامآرام به عادت و سپس به بخشی از شخصیت انسان تبدیل میشود. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره سه گروه هشدار داده شده است: کسانی که پیوسته منت میگذارند، بسیار غیبت میکنند و میگساری را به عادت تبدیل کردهاند؛ سه رفتاری که هر کدام بهگونهای عزت، آبرو و عقل انسان را هدف میگیرد.
«فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِیلًا»؛ این فرمان الهی که در قرآن خطاب به پیامبر اکرم(ص) آمده، تنها دعوت به تحمل سختیها نیست، بلکه سخن از نوعی شکیبایی عمیق و الهی دارد؛ صبری که با شکایت، ناامیدی و بیتابی همراه نیست. «صبر جمیل» همان ویژگی برجستهای است که در زندگی حضرت ایوب(ع)، حضرت یعقوب(ع)، پیامبر اسلام(ص)، امام علی(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) به زیباترین شکل جلوهگر شده است.
در جنگ تبوک، برخی مسلمانان بهدلیل دلبستگیهای دنیوی از همراهی با پیامبر(ص) بهانه آوردند و قرآن این روحیه را نکوهش کرد. پیام این آیات آن است که یاری ولیّ خدا، با سبکبالی، دلکندن از تعلقات دنیا و آمادگی همیشگی برای انجام وظیفه الهی ممکن میشود.
شیخ حسین انصاریان گفت: در اوضاع فسادآمیز جهان امروز، کلید خیر دنیا و آخرت تنها در پیروی از اباعبدالله الحسین (ع) است.
منافقان در غدیر خم توطئه میکردند؛ بعد سوگند یاد میکردند که علیه ولایت چیزی نگفتهاند ولی پیامبر(ص) خطاب به آنها آیه ۷۴ سوره توبه را قرائت کرد که میفرماید: «به خدا قسم یاد میکنند که نگفتهاند در حالی که سخن کفر را بعد از اسلامشان بر زبان آوردهاند».
امام علی(ع) در پاسخ به سخنان زشت مردم عراق درباره خودش می فرماید: «به من خبر رسیده [بعضی از شما] می گویید: علی خلاف می گوید. خدا شما را بکشد! به چه کسی دروغ بسته ام؟ آیا به خداوند؟ حال آن که نخستین مؤمن به او بوده ام یا به پیامبرش؟» امام(ع) در جای دیگر می فرماید: «مادر آن گوینده به عزایش بنشیند، اگر آنها ظرفیت می داشتند، اینها پیمانه ای بود [از علوم و دانشها و معارف والا] که رایگان در اختیارشان قرار می گرفت و به زودی خبر آن را خواهید دانست!».
جورج شکور، شاعر مسیحی لبنانی و از پایهگذاران شعر مقاومت، دلداده اهل بیت(ع) بود و خالق آثاری چون «ملحمة الحسین(ع)» و «ملحمة الرسول(ص)» است، مقاومت لبنان را ادامه راه عاشورا میدانست.
پیامبر اکرم(ص) با بینش الهی خود، بارها صحابه را از خطر حزب سیاسی بنیامیه و توطئههایشان برحذر داشتند. اما چرا این هشدارها نادیده گرفته شد؟ تحلیل دستورات رسول خدا(ص) و تقابل تاریخی اسلام ناب با اسلام اموی، درسهای عبرتآموزی برای امروز ما دارد؛ از فتنههای دیروز تا انحرافات امروز.