مسئولیت زن در خانواده به انجام امور خانه محدود میشود یا نقشهایی فراتر از آن برای او تعریف شده است؟ در آموزههای اسلامی، زن در کنار مسئولیتهایی مانند قانت بودن و پاسداری از حریم خانواده، نقش مهمی در ایجاد آرامش، حفظ محبت میان اعضای خانواده، تربیت فرزندان، ساماندهی امور خانه، مدیریت اقتصادی و تنظیم روابط اعضای خانواده دارد؛ نقشهایی که از زن، تنها یک «خانهدار» نمیسازد، بلکه او را به یکی از محورهای اصلی مدیریت داخلی خانواده تبدیل میکند.
در میانه روایتهایی که تاریخ شرق را سرشار از محدودیت برای زنان تصویر میکنند، ماجرای «ریحانه» و ابوریحان بیرونی روایتی متفاوت پیش روی مخاطب میگذارد؛ زنی که در قرن چهارم هجری از بزرگترین دانشمند جهان اسلام خواست کتابی درباره نجوم برایش بنویسد و بیرونی نیز در پاسخ، اثر ارزشمند «التفهیم» را به او تقدیم کرد؛ روایتی که فارغ از اختلافنظر پژوهشگران درباره هویت واقعی ریحانه، پرسشهای مهمی درباره جایگاه زن و علمآموزی زنان در تمدن ایرانی ـ اسلامی مطرح میکند.