در عید غدیر مفسر قرآن کریم نکات خوبی درباره آمادگی برای غدیر و همچنین هدیه به اموات در این روز عزیز بیان کرد.
بهترین زمان ملاقات با اموات عصر پنجشنبه و جمعه است که پیامبر اکرم (ص) در باب آن فرموده است: «شاید بهتر از آن صبح جمعه بین الطلوعین باشد.» درگذشتگانمان در این شب و روز در انتظار زیارت ما و هدیهای از جانب ما هستند. ما هم برای آرام گرفتن دل خودمان و رفع دلتنگی به زیارت قبور میرویم. از قدیم گفتهاند که اگر دلتان گرفت یا اگر نیت و دعایی دارید بروید به سراغ اموات!
به طور کلی خواندن قرآن، نماز، ذکر صلوات و فاتحه جز خیرات های معنوی هستند. اما یکی از کارهایی که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته حتی سفارش ادعیه برای اموات است.
دنیای اموات و عالم آخرت از جمله عوالمی است که برای هر فرد ابهامات و سوال های فراوانی را به وجود می آورد.
زیارت قبور والدین از اعمال مستحب و مورد تأکید در روایات اسلامی است و آثار فراوانی برای زائر و میت دارد؛ از خوشحالی اموات و انس گرفتن آنان با زائر گرفته تا بخشش گناهان، ثبت حسنات و جلوگیری از عاق شدن فرزندان، همه از برکات این عمل نیکو شمرده شدهاند.
دیدن عزیزان از دسترفته در خواب، تجربهای رایج اما رازآلود است. آیا این رؤیاها صرفاً ذهنیاند یا نشانهای از ارتباط عالم برزخ با دنیا؟ روایات نقلشده از امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) از نوعی آگاهی و زیارت ارواح نسبت به خانوادههایشان حکایت دارد؛ حضوری که بر اساس اعمال و منزلت افراد متفاوت است.
خواندن قرآن، تلاوت سوره یس و آیهالکرسی، صدقه دادن و دعای صحیفه سجادیه از اعمال مستحبّی است که بر اساس روایات، شادی و آرامش روح درگذشتگان به ویژه والدین را فراهم میکند و ثواب آن برای خواننده نیز محفوظ است.
برای بهرهمندی هرچه بیشتر اموات از هدایای معنوی، خواندن چند سوره و آیه خاص مورد تأکید قرار گرفته که فضایل آن شگفتانگیز است.
فردی که برای میت عملى را انجام می دهد، گرچه در نیت باید قصد نیابت نماید، ولى قسمت عمده ثواب آن طبق روایات؛ در نامه عمل او نیز نوشته میشود.
مردگان ما پس از مرگ زنده هستند و ارتباطشان با دنیای مادی قطع نشده است، به همین دلیل سزاوار است که بازماندگان برای اموات خویش خیراتی را نثار آنها کنند.
آنچه درباره آمدن اموات به دیدار بازماندگان مطرح است، این است که بر اساس روایات، ارواح مردگان هر چند گاهی به اذن خداوند به دیدار خانوادهشان میآیند و آن ها را میبینند.
انجام کارهای خیر و نیک به نیت اموات کار بسیار پسندیده ایست، اما تاثیرات دقیق دعا و کارهای نیک برای رفتگان و اموات مسئله ایست که ائمه (ع) به آن اشاره کردهاند و در این مقاله میتوانید نظرات معصومین (ع) دراینباره را بخوانید.
در روزهای پنج شنبه یا شب های جمعه برای اموات اعمال و دعاهای خاصی در قرآن و روایات سفارش شده است که برای متوفی و شخصی که این اعمال را انجام می دهد ثواب فراوانی دارد.
امام صادق (ع) در پاسخ به این شبهه میفرمایند: «همان گونه که زندگان با هدایا، شاد میشوند اهل قبور و برزخیان نیز با ترحم و استغفار که نسبت به آنان میشود؛ شاد میگردند.»
بر اساس قرآن و احادیث ائمه اطهار(ع) بهترین خیرات برای شادی روح والدین و اموات اعمالی همچون نماز، دعا و موارد دیگر است که انجام آنها هم برای فرد و هم برای اموات ثواب دارد.
شاید سالها از رفتنشان گذشته باشد، اما روح آنها هنوز به ما چشم دوخته؛ چشمبهراه دعایی، صدقهای، یا حلالیتی که دلشان را سبک کند. مرگ عزیز پایان ارتباط نیست؛ بلکه شروع رابطهای تازه با عزیزانی است که دیگر در کنارمان نیستند. گزارش پیش رو، به مهمترین خواستههای اموات از نگاه دین و عرف میپردازد.
اینکه اموات، مخصوصاً اولیاء الهی، صدای زنده را میشنوند، امری ثابت شده است که مورد پذیرش مسلمانان است؛ با این حال وهابیها این مسأله را رد کرده و نقدهایی نسبت به سایر مسلمانان در این مسأله مطرح کردهاند که پذیرفته شده نیست و تفسیرهایی ظاهرگرایانه و بهدور از واقعیت است.
ارتباط با اموات تنها به زیارت قبر و دعا محدود نمیشود. با انجام کارهای نیک و اختصاص ثواب آن به عزیزان از دسترفته، میتوانیم پیوندی معنوی و ماندگار با آنان برقرار کنیم.
آرامستان های مشهد و به خصوص بهشت رضا(ع) روز پنجشنبه ۲۵ بهمن ماه و در سومین روز از روزهای «چراغ برات» نیز مملو از جمعیتی بود که برای گرامیداشت درگذشتگان خود و توزیع خیرات از ساعات ابتدایی روز برسر مزار اموات خود حاضر شده بودند.