استثنائات ربا در احکام شرعی؛ در چه مواردی گرفتن ربا جایز است؟

آیا حرمت ربا شامل همه افراد و معاملات می‌شود؟ بر اساس نظر فقهی حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، ربا به‌طور کلی حرام است؛ اما در سه مورد مشخص، حکم استثنا شده و گرفتن ربا جایز است.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای در پاسخ به استفتائی درباره استثنائات ربا، به مواردی اشاره کرده‌اند که حکم حرمت ربا در آن‌ها جاری نیست.

پرسش:

آیا حرمت ربا برای همه اشخاص حقیقی و حقوقی به‌طور یکسان ثابت است یا برخی موارد از این حکم استثنا شده‌اند؟

 پاسخ:

ربا به‌صورت کلی حرام است؛ به‌جز سه مورد زیر:

۱. ربا بین پدر و فرزند: ربا میان پدر و فرزند از حکم کلی حرمت ربا استثنا شده است.

۲. ربا بین زن و شوهر: گرفتن ربا میان زن و شوهر نیز در شمار موارد استثنا قرار دارد.

۳. ربا گرفتن مسلمان از کافر غیرذمّی: این مورد نیز از استثنائات حرمت ربا محسوب می‌شود.

بنابراین، اصل در احکام شرعی، حرمت رباست و تنها موارد مشخص‌شده در این استفتاء از این حکم استثنا هستند. در سایر معاملات، نمی‌توان صرفاً با استناد به این استثناها، حکم جواز ربا را نتیجه گرفت.