پیش‌بینی‌هایی درباره صحنه آینده جهان/ نباید خودزنی کنیم!

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجت‌الاسلام والمسلمین حمید شهریاری( دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی)، در گفت‌وگو با ایسنا به موضوعات و مسائل مهمی درباره آینده جهان، ایران، جهان اسلام و جهان غرب اشاره کرده است که خلاصه آن را در زیر می خوانید:

• پیش‌بینی‌ای که ما در صحنه آینده جهان داریم این است که این آرمان‌خواهی و این حقیقت‌جویی در صورتی که مقاومت به مسیر خودش ادامه بدهد و همچنان آرمان‌های خودش را دنبال کند، آرمان جدیدی را برای دنیای غرب فراهم خواهد آورد و تمامی عدالت‌خواهان، ‌حقیقت‌جویان و آرمان‌گرایان به سمت او میل پیدا خواهند کرد.

• واقعیتش ما تاثیرات بسیار گسترده‌ای در جهان اسلام و حتی دنیا به خصوص امروز با حرکت‌های دانشجویی و دانشگاهی در صحنه جهان غرب گذاشته‌ایم. این آرمان‌خواهی را به افکار جهانی توسعه داده و عدالت‌خواهی را به عنوان یک محور در مقابل استکبار جهانی عَلم کرده‌ایم. به طوری که خیلی از عدالت‌خواهان، ‌حقیقت‌جویان و آرمان‌گرایان، ذیل این عَلم جمع شدند. در عین حال ما اگر اهل تدبیر نباشیم، اهل بهره‌برداری از فرصت‌هایی که الان در میدان ایجاد شده، نباشیم و احیاناً غفلتی شکل بدهیم، این احتمال وجود دارد که آن صحنه‌ای که برای ما ایجاد شده، توسط دیگران بهره‌برداری شود. همیشه دشمنان ما ساکت ننشستند و در مقابل حرکت‌های ایجادشده، یک ضدعملیاتی را انجام دادند. و ضدتفکری را تولید کردند. ما این را در صحنه بیداری اسلامی در کشورهای عربی مشاهده کردیم.

• آنچه که در کشورهای مختلف وجود دارد مثلاً قطر و ترکیه یک رسانه قوی دارند، ترکیه تولید محصولات فرهنگی دارد، کشورهای اسلامی دیگر مثل مالزی و امثالهم دانشگاه‌های آنچنانی دارند. در این صحنه به نظر می‌رسد که جای ما خالیست. همین صحنه‌ای که می‌گوییم باعث بیداری دانشجویان خارجی شده و جمهوری اسلامی هم راه آن را باز کرده و کارهایی در حوزه آن انجام داده است؛ اگر در حوزه فرهنگی کاری نکند این قابلیت را دارد که تمام عرصه را به کشورهایی که حوزه فرهنگ و رسانه دست آنها است واگذار کند.

• ما در میانه این ۶ ماهی که عملیات طوفان‌الاقصی شروع شد، بلافاصله متوجه شدیم که باید در صحنه رسانه فعالیت جدی شکل بدهیم. به همین جهت حدود ۶۰ نفر از برجستگان جهان اسلام را دعوت کردیم و این به اولین کنفرانس بین‌المللی طوفان‌الاقصی در کشور منجر شد. این کنفرانس توفیقات گسترده‌ای داشت و در صحنه جهانی هم بروز و نمود پیدا کرد.

 

• استکبار جهانی سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی حوزه رسانه انجام می‌دهد. در عین حال تلاش می‌کند تا ما را در حوزه سرمایه‌گذاری و رسانه دچار انفعال کند. مثلاً اخیراً در مورد بودجه؛ مجموعه دستگاه‌های فرهنگی ما با هم جمع شدند و یک عددی را ارائه کردند. و گفتند دستگاه‌های فرهنگی اینقدر خرج کردند. درحالی که با خرج‌هایی که آنها در صحنه می‌کنند، اصلاً این اعداد قابل قیاس با خرج‌هایی که آنها در مقابله با محور مقاومت می‌کنند، نیست. ما باید همچنان به مسیری که رفتیم ادامه بدهیم. ما نباید از این حملات مذبوحانه آنها در حوزه رسانه دچار انفعال بشویم و احیاتاً خودزنی کنیم و منجر به این شویم که سرمایه‌گذاری در این حوزه کاهش پیدا کند. بلکه برعکس ما که اصحاب رسانه هستیم باید این تنبه را به مدیران ارشد در نظام جمهوری اسلامی و در محور مقاومت بدهیم که حتی سرمایه‌گذاری موجود کافی نیست. برای اینکه ما در صحنه جنگ نرم بتوانیم مقابله کنیم و باید هر روز متناسب با نقشه‌های دشمن در حوزه رسانه هم سرمایه‌گذاری گسترده‌ای را شکل بدهیم.

 

• در رابطه با خبرگزاری‌هایی مثل الجزیره شما باید توجه داشته باشید، سرمایه‌گذاری‌ گسترده‌ای روی این شبکه‌ها انجام شده است که گاهی یک نوع از ادبیاتی را تولید می‌کند که این ادبیات متناسب با حاکمیت جهان عرب در فضای تمدنی فعلی است. اما در مقابل این؛ دو تا مولفه دیگر است که به نظر من توفیق خوبی داشته و ما باید به این توفیقات توجه کنیم. و سرمایه‌گذاری خودمان را در این مولفه‌ها بیشتر کنیم. یکی این است که شبکه‌هایی مثل العالم و برون‌مرزی ما امروز مخاطب پیدا کردند. یعنی یک نوع روایتی را از صحنه تمدنی عرضه می‌کنند که شما را در الجزیره و بی‌بی‌سی فارسی و VOA آمریکا نمی‌بینید. و این ادبیات جذاب است. نمی‌گویم مورد قبول همه است ولی برای همه جذاب است. و مایل هستند که ببینند که آن ادبیاتی که در وقایع روزانه این خبرگزاری‌ یا این نوع روایت می‌گوید، چیست؟. خیلی‌ها دلشان می‌خواهد این روایت را بشنوند. من فکر می‌کنم ما توفیق گسترده‌ای در اینکه مخاطب گسترده‌ای برای شبکه العالم عربی و متناسب با زبان‌های دیگر داشتیم پیدا کرده‌ایم. باید سرمایه‌گذاری خودمان را توسعه و رشد بدهیم تا مخاطبان را حفظ کنیم.

 

• نکته دوم این است که امروز اصولاً روایت در صحنه جهانی صرفاً‌ توسط خبرگزاری‌هایی معتبر نامدار شکل نمی‌گیرد. ما امروز به دلیل توسعه فضای مجازی شاهد رشد «فرد رسانه‌ها» در صحنه جنگ نرم هستیم. یعنی یک سری افرادی هستند که خودشان به تنهایی یک رسانه هستند. حالا یا به دلیل اینکه افراد تاثیرگذار هستند یا به دلیل اینکه خیلی‌ها از مردم عمومی دنباله‌رو آنها هستند و از آنها حمایت می‌کنند. ‌ اخبار آنها را پیگیری می‌کنند. یک دفعه می‌بینید این فردرسانه‌ها با حضور خودشان در صحنه جهانی خط سیر رسانه را تغییر می‌دهند. آن چیزی که ممکن است رسانه‌های رسمی نتوانند بروز بدهند یا نخواهند بروز بدهند، این فردرسانه‌ها بروز می‌دهند و توسعه شبکه‌وار این فردرسانه‌ها باعث می‌شود که آن اخبار در صحنه جهانی گسترش پیدا کند. شاید خیلی از آمریکایی‌ها و خبرگزاری‌های آمریکایی‌ها مایل نباشند که مثلا خیلی از صحنه‌هایی که در دانشگاه‌های غرب اتفاق افتاد، دست به دست بچرخد. یا اتفاقاتی که در غزه افتاده، خیلی از رسانه‌های غربی تمایل به انتشار آنها ندارن.د ولی فردرسانه‌ها موبایل دست‌شان است و اینها را به خبر تبدیل می‌کنند و خبرها به صورت شبکه‌ای توزیع گسترده پیدا می‌کند. و همان نقشی را پیدا می‌کند که یک خبرگزاری رسمی دارد ایفا می‌کند.

• دو سال است در داخل کشور کنفرانس سنندج، ارومیه، گلستان و گرگان را داشتیم. همینطور در صحنه جهانی در عراق و در مالزی هم کنفرانس‌های منطقه‌ای را دنبال می‌کنیم. امسال دو کنفرانس را در داخل و خارج دنبال می‌کنیم که یکی در عراق پیگیری خواهد شد و بعدی هم در اندونزی در حال طراحی است.

• ما باید شروع کنیم این گفتمان را توسعه دهیم. الان فرصت خیلی خوبی به دلیل توفیقات نظامی که حاصل شده و همینطور نزدیک شدن فضای فکری عالم اسلام به همدیگر پیش آمده  است. قبلاً ما با سعودی‌ها و با ترک‌ها در تعارض بودیم. اما امروز یک محوری پیدا کردیم که آن محور گفتمان مشترک ما را دارد شکل می‌دهد. مراوداتی که الان بین ما و کشور سعودی شکل گرفته، بسیار در جهان اسلام موثر بوده. از نظریاتی که ما ارائه می‌دهیم استقبال می‌شود و آن تقابل از بین رفته. به نوعی ما فضا پیدا کردیم. این فضا اجازه می‌دهد گفتمان خودمان را در جهان اسلام توسعه بدهیم. این باید در صحنه‌های دیپلماسی عمومی و علمایی پیگیری شود و ما هم بخشی از صحنه را در اختیار داریم. طبیعتاً دستگاه‌های متعددی هستند که صحنه جهانی و ملی را در اختیار دارند و آنها هم باید مساعدت کنند تا بتوانیم گام‌های بیشتری را رو به جلو برداریم.

• نگاه ما به مصر صرفاً حضور در کنفرانس وحدت نیست. از نظر ما مصر دارای یک تاریخ تمدنی ملی و یک تاریخ تمدنی اسلامی است که باید به طور خاص به آن توجه شود. از نگاه ما در هر دو صحنه یک فرصت استثنایی برای تمدن نوین آینده جهانی، بخشی از آن در مصر شکل گرفته و شکل خواهد گرفت. بنابراین نگاه ما فقط به اینکه در یک کنفرانسی مصری‌ها بیایند یا نیایند، نیست. به نظر ما یک بخشی و انشعابی از تمدن اسلام که انشعاب بزرگی هم در این رودخانه تمدنی است، در طول تاریخ در مصر شکل گرفته و همین امر می‌تواند در آینده اثرگذار باشد.

• جناب آقای «احمد شیخ‌احمد الخلیلی» که مفتی اعظم عمان و یکی از شخصیت‌های برجسته جهان اسلام است،  از ایشان تجلیل خواهیم کرد و به عنوان مهمان ویژه دعوت خواهند شد. ‌ البته وضعیت جسمانی و سلامت ایشان طوری است که دکترها به او اجازه مسافرت نمی‌دهند. ایشان عملاً جایی سفر نمی‌کند. ولی ما این را در دستور کارمان داریم که به عنوان مهمان ویژه اگر خودشان می‌توانند، حضور پیدا کنند. در غیر این صورت یک نماینده از طرف ایشان خواهد آمد. و ما آیین بزرگداشت این شخصیت برجسته اسلامی را که مواضع بسیار مناسبی در قبال مقاومت و مواضع ضداسرائیلی طی سنوات اخیر داشته‌اند، برگزار خواهیم کرد.