در روزگاری که زیست انسانی با داده، شبکه و الگوریتم گره خورده است، تقلیل مسئله اینترنت به یک ابزار فنی ناکارآمد خواهد بود؛ بازخوانی منظومه اخلاقی رساله حقوق امام سجاد (ع) نشان می‌دهد اگرچه این متن کهن در پی تأسیس حقوق مدرن سایبری نبوده، اما منطق بنیادین آن در پیوند میان «حق، ابزار، قدرت و مسئولیت» می‌تواند مبنایی بومی و عمیق برای بازتعریف حدود حکمرانی، صیانت از حریم خصوصی و مهار دست‌اندازی به حقوق بنیادین شهروندان در زیست‌بوم دیجیتال ایران فراهم کند.
شهید مطهری نیز با نگاهی مصلحانه، همواره هشدار می‌داد که اگر انقلاب اسلامی به آزادی‌های مشروع بی‌توجهی کند، از درون تهی خواهد شد.
اسلام از نخستین مکاتب فکری است که آزادی اندیشه و بیان را بر پایه کرامت انسان به رسمیت شناخته؛ اما این آزادی تا کجا امتداد دارد؟ بررسی مبانی قرآنی، سیره معصومان و دیدگاه اندیشمندان اسلامی نشان می‌دهد که آزادی بیان در اسلام، هم گسترده است و هم دارای مرزهایی دقیق و هدفمند.