آیتالله شیخ مرتضی حائری یزدی از فقیهانی است که نامش بیش از آنکه در خبرها و رسانهها تکرار شود، در حافظه درس و بحث حوزه قم مانده است. بررسی جایگاه علمی او و نسبت خاندان حائری با تاسیس و استمرار حوزه قم، تصویری روشن از این واقعیت میدهد که نهاد حوزه با شهرتها نمیایستد، با تربیت و انتقال سنت اجتهاد زنده میماند.
از کسانی که مستقیماً از درس حاج شیخ بهره برده و چه در قم و چه در اراک در محضر او تلمذ کردهاند، میتوان از کسانی چون «میرزا هاشم آملی»، «محمدعلی اراکی»، «سید احمد حسینی زنجانی»، «سید محمد داماد»، «سید احمد خوانساری»، «سید محمدتقی خوانساری»، «سید کاظم شریعتمداری»، «سید محمدرضا گلپایگانی»، «سید شهابالدین مرعشی نجفی»، «سید روحالله خمینی» و «سید صدرالدین صدر» نام برد.
به بهانه سالروز افتتاح کتابخانه آیت الله حائری یزدی ( موسس حوزه علمیه قم) در 21 آبان 1309 شمسی