عهدنامه مالک اشتر صرفاً یک سند تاریخی یا توصیهنامهای اخلاقی نیست، بلکه یک دکترین جامع حکمرانی است که مشروعیت نظام سیاسی را نه در رضایت خواص و نخبگان، بلکه در بهبود وضعیت معیشتی و احقاق حقوق طبقات ضعیف جامعه میداند. امام علی (ع) با نگاهی واقعبینانه و ساختارشکانه، محرومترین بخشهای جامعه را به عنوان ستونهای اصلی خیمه حکومت معرفی میکند و به کارگزاران خود هشدار میدهد که غفلت از این گروه، فروپاشی کل سیستم را به همراه خواهد داشت.
ماجرای بخشیدن انگشتر توسط امام علی در حال رکوع، تنها یک روایت تاریخی نیست؛ بلکه آیهای از قرآن است که نشان میدهد در منطق اسلام، عبادت و مسئولیت اجتماعی از یکدیگر جدا نیستند.