آیتالله سیستانی در بیان احکام صلوات، مواردی مانند تکرار صلوات با تکرار نام پیامبر(ص)، فاصله نینداختن میان نام حضرت و صلوات و لزوم توجه به صلوات بر آل پیامبر(ص) را توضیح دادهاند.
دفتر رهبر شهید انقلاب اسلامی به استفتائی درباره حکم شرعی غسل و کفن جنین سقط شده پاسخ داد.
اگر در مسیر زیارت یا موکب، پول یا وسایلی پیدا شود و یافتن صاحب آن ممکن نباشد، در حکم «مجهولالمالک» است. چنین اموالی فقط با رعایت احکام شرعی و برای فقیر شیعه قابل مصرف است و هزینهکرد مستقیم آنها در موکب جایز نیست.
غسل جبیره برای کاشت ناخن یکی از موضوعات پرجستوجوی احکام شرعی است. بسیاری از بانوان میخواهند بدانند آیا با وجود کاشت ناخن، ژلیش یا لاک میتوان غسل یا وضوی صحیح انجام داد و در چه شرایطی غسل جبیره مطرح میشود. در این متن، مفهوم غسل جبیره را به زبان ساده توضیح میدهیم، نحوه انجام آن را بررسی میکنیم و دیدگاه مراجع تقلید درباره احکام غسل و وضو با کاشت ناخن را مرور خواهیم کرد.
بازار مجازی، خرید و فروش را آسانتر کرده است، اما همین سهولت، گاهی مرزهای صحت و بطلان معامله را هم پنهان میکند. از تخفیفهای ساختگی و عکسهای غیرواقعی گرفته تا فروش کالایی که فروشنده مالک آن نیست یا عیبش را پنهان میکند، همه اینها میتوانند معامله را دستکم شبههناک و در مواردی موجب حرمت فعل، حق فسخ یا حتی بطلان کنند. فقه اسلامی در این زمینه حرف روشن دارد: معامله باید بر پایه رضایت آگاهانه، صداقت، معلوم بودن مورد معامله و پرهیز از فریب باشد؛ حتی اگر همهچیز فقط در یک دایرکت، لینک پرداخت یا کارتبهکارت خلاصه شده باشد.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «خرید و فروش فیش مسکن ملی» پاسخ گفتهاند.
حضرت آیتالله سبحانی در پاسخ به استفتایی دربارهیِ حکمِ لمسِ حروفِ قرآنِ کریم بدونِ وضو، تصریح کردند که دست کشیدن بر تمامیِ اجزا، کلمات و حروفِ قرآن بدونِ داشتنِ وضو جایز نیست و طهارت برایِ آن الزامی است.
در پاسخ به استفتایی پیرامون آدابِ قرائتِ بانوان در نمازهای مستحبی در حضور نامحرم، فتوای حضرت آیتالله شهید خامنهای توسط حجتالاسلام والمسلمین طباطبایی تبیین شد.
حجتالاسلام والمسلمین محمدی طبق نظر حضرت امام خمینی رحمهالله، شنیدن و نواختن موسیقی مطرب حرام است؛ اما صداهایی که مطرب بودن آنها مشکوک باشد، اشکالی ندارد.
غسل زیارت، غسلی است که فرد پیش از زیارت پیامبر اکرم (ص)، ائمه اطهار (ع)، حرمهای مطهر و برخی اماکن مقدس انجام میدهد. به عبارتی منظور از غسل زیارت، شستوشوی کامل بدن با نیت آمادگی برای زیارت اولیای الهی است.
مجالس عزاداری را نباید تنها در اجتماعات بزرگ دید؛ روضههای خانگی سابقهای دیرینه دارند و خانه را به عطر یاد اهلبیت معطر میکنند. رهبر شهید نیز خود در منزل، روضههای خانگی کوچک برگزار میکردند.
استخاره در لغت به معنای طلب خیر کردن از خداوند است. در اصطلاح دینی، استخاره به معنای درخواست راهنمایی از خداوند برای انتخاب بهترین گزینه در مواقع تردید و سرگردانی است.
عزاداری صحیح، تنها به گریه و سینهزنی محدود نمیشود، بلکه همراه با رعایت حقالله، حقالناس و ادای حقوق اهلبیت(ع) معنا پیدا میکند. نماز، خمس، زکات و دیگر واجبات نباید به بهانه عزاداری ترک شوند و احکام دینی باید با جزئیات برای مردم تبیین شود.
بقاع متبرکه و امامزادگان ظرفیتهای مهمی برای بهرهبرداری فرهنگی و دینی در محرم و صفرند. میتوان از آنها برای بیان معارف، برگزاری مجالس عزاداری و برنامههای کودکان استفاده کرد، مشروط بر اینکه برنامهها کاملاً سالم و بدون آلودگی باشند.
ورود ابزار موسیقی به مجالس مذهبی و مراسم ترحیم، پدیدهای آسیبزا است که با شأن عزاداری حضرت سیدالشهدا (ع) سازگاری ندارد. بیتوجهی به تبیین احکام شرعی در سالهای اخیر موجب شده تا آیینهای سنتی و رحمانی ترحیم، جای خود را به روندی نگرانکننده بدهد که مقابله با آن نیازمند موضعگیری صریح و بهرهگیری از ابزار قلم و رسانه است.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « زندگی در جایی که دین مؤمن محفوظ نمیماند» پاسخ گفتند.
آوازخوانی لهوی (غنا) حرام است و به تأکید رهبر شهید، حتی اگر در قالب تلاوت قرآن یا روضه باشد، جایز نیست؛ باید از ورود این سبکها به مجالس حسینی جلوگیری کرد.
حفظ اصالت و وقار مجالس عزاداری، در گروی صیانت از جایگاه والای اهلبیت (علیهمالسلام) در برابر دو آسیب بنیادین است: نخست، پرهیز از افراط در بیان مقامات و تجاوز از مرزهای عقیدتی؛ و دوم، اجتناب از سبکهای اجرایی و مرثیهخوانی که با وقار این مجالس مقدس سازگار نبوده و به کیفیتهای لهوی یا غناگونه نزدیک باشد.
آیتالله سیستانی ـ مرجع تقلید شیعیان در فتوایی ـ اعلام کرد که «ریختن فاضلاب تصفیهنشده، پسماندهای جامد، و همچنین ضایعات پزشکی و شیمیایی در رودخانهها جایز نیست؛ زیرا این کار موجب وارد آمدن زیان عمومی به مردم میشود. کسی که چنین کاری انجام دهد، از نظر شرعی گناهکار است.»
حضرت آیت الله مکارم شیرازی به استفتائی پیرامون «خواستگاری رفتن در ایام عزاداری» پاسخ گفتند.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «پوشیدن لباس مشکی عزاداری سیدالشهدا علیه السلام تا اربعین» پاسخ گفتهاند.
هرگونه روضهخوانی و اشعار باید دارای مستند معتبر باشد. نسبت دادن سخنان به معصومین (ع) تنها در صورتی جایز است که یا سندیت قطعی داشته باشد (زبانقال) یا کاملاً متناسب با شأن و مقام آن بزرگواران باشد (زبانحال)؛ در غیر این صورت، ورود به این مباحث ممنوع است.
مجالس محرم در طول تاریخ مهمترین بستر انتقال معارف اهلبیت(ع) و آموزش دین بودهاند. ائمه(ع) بر برپایی این مجالس تأکید داشتند و در دورههایی که ابزارهای تبلیغی وجود نداشت، حفظ، ترویج و آموزش آموزههای دینی عمدتاً از طریق همین محافل عزاداری انجام میشد.
این پاسخ فقهی، ابهام رایج درباره «حرمت کار در روز عاشورا» را با تفکیک بین «حکم شرعی» و «آثار معنوی» برطرف میکند. طبق نظر آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی، آنچه در روایات نکوهش شده، دنبال کردنِ حاجاتِ دنیوی و مادی در این ایام است که منجر به «عدم برکت» میشود.
حجتالاسلاموالمسلمین فلاحزاده در پاسخ به استفتائی درباره شرایط صحت سجده زیارت عاشورا، بر لزوم رعایت احکام کلی سجده تأکید کرده و شرایط پیشانی گذاشتن بر مُهر و اشیای مجاز را تبیین نمودند.
احکام شرعی محدود به موضوعات گذشته نیست و با پیدایش مسائل جدید، گستره فقه نیز توسعه مییابد. همه رفتارهای اختیاری انسان نیازمند حکم شرعی هستند. عزاداری برای سیدالشهدا(ع) نیز از این قاعده مستثنا نیست؛ بنابراین شیوههای عزاداری باید بر اساس موازین شرع باشد، نه سلیقه و خواسته شخصی، تا مورد رضایت خداوند و اهلبیت(ع) قرار گیرد.
آیت الله شبیری زنجانی به استفتائی پیرامون «استفاده از آلات موسیقی در عزاداری» پاسخ گفتند.
حضرت آیت الله سیستانی به استفتائی پیرامون «تأخیر نماز اول وقت در عزاداری امام حسین(ع)» پاسخ گفتند.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «انجام مراسم عزاداری در ادارات» پاسخ گفتهاند.
حضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «تأثیر عدم پرداخت اجاره در صحت نماز» پاسخ گفتهاند.