افزایش ثروت، موفقیت و گشایش در زندگی همیشه نشانه رضایت خداوند نیست؛ گاهی انسان در میان نعمت‌هایی که به دست آورده، به‌تدریج از مسیر بندگی فاصله می‌گیرد، بی‌آنکه متوجه این تغییر شود. قرآن کریم از این وضعیت با عنوان «استدراج» یاد می‌کند؛ حالتی که در آن، مهلت و برخورداری بیشتر، به‌جای آنکه زمینه توبه و بازگشت باشد، ممکن است بر غفلت و غرور انسان بیفزاید. اما عذاب استدراجی چیست و چگونه می‌توان نسبت به نشانه‌های آن در زندگی خود هوشیار بود؟
نعمت، همواره نیازمند مراقبت است. هر نعمتی که انسان را از خدا غافل کند، در واقع نقمت است. اگر دیدیم که پس از معصیت، راه رزق و نعمت همچنان باز است، باید بیش از پیش استغفار کنیم؛ چراکه شاید آن نعمت، آزمایش پایانی باشد.