آیت‌الله العظمی جوادی آملی با تأکید بر اینکه زندگی انسان به حیات دنیوی محدود نمی‌شود، گفت: انسان موجودی ابدی است و برای پیمودن مسیر پس از مرگ، به فرهنگی ابدی نیاز دارد؛ فرهنگی که حقیقت وجود انسان، مقصد آفرینش و مراحل حیات اخروی را تبیین کند و عمیق‌ترین معارف آن را تنها می‌توان در قرآن کریم جست‌وجو کرد.
حضرت آیت‌الله جوادی آملی با تبیین ابعاد اعتقادی و کلامی سخنان حضرت زینب کبری(س) در برابر عبیدالله بن زیاد، تأکید کرد که پاسخ تاریخی آن حضرت در کوفه، مرزبندی روشنی میان اراده الهی و مسئولیت انسان بود؛ پاسخی که با رد تفکر جبرگرایانه حاکمان اموی، مسئولیت عاملان جنایت کربلا را آشکار ساخت.
اگر برای رشد انسان سقفی وجود داشته باشد، آن سقف کجاست؟ قرآن کریم با تعبیر «أَحسَنِ تَقویم» از حقیقتی درباره انسان پرده برمی‌دارد که فراتر از ظاهر و توانایی‌های جسمانی اوست؛ انسانی که می‌تواند مسیر تعالی را تا عالی‌ترین مراتب ممکن ادامه دهد و در این مسیر، نه‌تنها از ظرفیت‌های درونی خود، بلکه از تمام امکانات عالم ماده نیز بهره بگیرد.
دستگاه عصبی تنها شبکه‌ای برای انتقال پیام‌های عصبی و کنترل حرکت و احساس نیست؛ میلیاردها فرایند دقیق و هماهنگ در مغز و اعصاب، زندگی انسان را لحظه‌به‌لحظه مدیریت می‌کنند. از ثبت خاطرات و شکل‌گیری ادراک تا تنظیم فعالیت‌های ارادی و غیرارادی بدن، همه چیز در این سامانه پیچیده بر پایه نظمی حیرت‌انگیز پیش می‌رود؛ نظمی که تأمل در آن می‌تواند پرسشی اساسی را پیش روی انسان قرار دهد: آیا این همه هماهنگی و پیچیدگی، می‌تواند نشانی از علم و قدرت آفریدگار جهان باشد؟
وقتی ظاهر زن به معیار جذب مشتری، افزایش فروش یا پذیرش در محیط کار تبدیل می‌شود، مرز میان «انتخاب شخصی» و «فشار برای دیده‌شدن» کجاست؟ زن و مرد در کرامت انسانی برابرند، اما هنگامی که ارزش زن با زیبایی ظاهری و میزان توجهی که از دیگران دریافت می‌کند سنجیده شود، این خطر وجود دارد که انسانِ پشت این ظاهر به حاشیه برود. پرسش اصلی اینجاست: آیا ارزش یک زن را باید در نگاه دیگران جست‌وجو کرد یا در حقیقت وجود و کرامت انسانی او؟
دنیا در نگاه قرآن نه مقصد نهایی انسان است و نه عرصه‌ای بی‌ارزش؛ «مزرعه آخرت»، «تجارتخانه اولیای خدا» و «کلاس درس» انسان است؛ اما در همین جهانِ پرجاذبه و سرشار از آزمون، انسان میان عقل و فطرت از یک سو و هواهای نفسانی از سوی دیگر قرار گرفته و برای رسیدن به کمال، به هدایت پیامبران نیاز دارد.
انسان موجودی برخوردار از عقل، شهوت و اختیار است؛ ظرفیتی که او را میان سقوط و تعالی قرار می‌دهد. جهل، نبودِ توجه به عقل و علم است و همین امکان انتخاب، زمینه رشد انسان و رسیدن او به مقامی فراتر از فرشتگان را فراهم می‌کند.
معجزه بزرگ نبوت، شکافتن دریا یا کوه نیست؛ بلکه ساختن انسان‌های خوب و متخلق به فضایل است. پیامبران می‌آیند تا انسان‌هایی را که همه گونه اقتضای جنایت و فساد در آنها هست، چنان بپرورانند که همان وحشی دیروز، به انسانی با عظمت تبدیل شود.
در جامعه غیراسلامی، انسان با وجود میل به خوبی و دینداری، به دلیل فشار محیط نمی‌تواند متدین باشد و همه عوامل او را از یاد خدا دور می‌کنند؛ اما در جامعه اسلامی، بازار، مسجد، حکومت، خانواده و دوستان همگی انسان را به یاد خدا می‌اندازند و اگر حکومت نبوی و علوی ادامه می‌یافت، پس از پنجاه سال همه منافقان مؤمن واقعی می‌شدند.
حدیث شریف امیرالمومنین علی (ع) می‌فرمایند: «فِی تَقَلُّبِ الاَْحْوَالِ، عِلْمُ جَوَاهِرِ الرِّجَالِ» در دگرگونی و تغییر حالات زندگی، ماهیت و ذات حقیقی انسانها آشکار می‌شود. این حدیث شریف، با تأیید آیات قرآن کریم، نشان می‌دهد که آزمایش‌ها و چالش‌ها، نه تنها برای جداسازی افراد صادق از دروغگو، بلکه برای رشد و تعالی شخصیت انسانها ضروری هستند. درک این حقیقت انسان را یاری می‌کند تا در مواجهه با فراز و نشیب‌های روزگار، با بصیرت عمل کرده و به جای فریب ظاهر، به دنبال گوهر واقعی خود و دیگران باشد.
خدا ما را امتحان می‌کند اما چه نیازی به امتحان کردن ما دارد؟ او که به ظاهر و باطن همه ما آگاه است، پس امتحان برای چیست؟
یادداشتی به قلم آیت الله دکتر سیدمصطفی محقق داماد و محمد درویش‌زاده
رمان «سفر به سپیده دم» نوشته هومن خشندیش توسط نشر خزه منتشر و راهی بازار نشر شد.
مبلغ / حجت الاسلام علیرضا پیروزمند می گوید: با وجود تلقی ساده لوحانه‌ای که نگاه ابزاری به فناوری دارد؛ فناوری مبنا دارد و اگر این مبنا تغییر کند سرنوشت فناوری نسبت به اینکه چه فناوری و بر چه اساس و منظوری ساخته شود، متفاوت خواهد بود.
مبلغ/ ترسیم آرمان در مسیر رشد و شکوفایی، منافاتی با رشد تکنولوژی و توسعه‌ی اجتماعی در هر راستا نخواهد داشت و، باعث پویایی بیشتر در این مسیر می‌شود. آرمان‌های معنویت‌گرایانه، نه تنها دست‌وپاگیر نیست بلکه در کنار استعدادهای انسانی باعث رشد و بهره‌مندی بیشتر و سلامت در زندگی خواهد شد.
مبلغ/ پیشرفت باید همه جانبه باشد و نه فقط در پول، باید در اخلاق، تقوا، دین، عقل و انسانیت نیز پیشرفت کنیم. پیشرفت مقوله‌ای جامع است و هنگامی جامعه‌ای انسانی پیشرفت کرده که در انسانیتش پیش برود.
مبلغ/ کلان‌تاریخ سی سال پیش به‌یک‌باره پا به عرصه گذاشت، آن هم با این نوید که با روایت گذشتۀ انسان در مقیاس کیهانی، به رشتۀ کسالت‌بار و بیش‌ازحد تخصصیِ تاریخ جان تازه‌ای ببخشد. کلان‌تاریخ قصد داشت داستانی از حیات ارائه دهد که با آمیزه‌ای از کیهان‌شناسی، زمین‌شناسی، زیست‌شناسی تکاملی، باستان‌شناسی و انسان‌شناسی بتوان آن را فهمید. این روایت‌ها که امروزه در قالب کتاب‌هایی مثل انسان خردمند هراری پرفروش شده‌اند، جذاب‌اند اما مشکلات بنیادینی نیز دارند.
مبلغ/ اخوت با اشاره به آیه «وَالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ» گفت: اگر هر کدام از آیات قرآن را حق بدانیم، یعنی به تعداد آیه‌ها راجع به حق منبع داریم. اینگونه فقط قرآن نمی‌خوانیم، بلکه گویی به ملاقات حق رفته‌ایم. در این دیدار زیبا، خدا سخن می‌گوید و مستمع به سویی می‌رود که به مرتبه کلیم‌الله شدن نزدیک شود.
بررسی کتاب «مهدیان دروغین» اثر دکتر رسول جعفریان، استاد تاریخ دانشگاه تهران