اگر فردی به خدا، پیامبران، قرآن، معاد و دیگر اصول اعتقادی ایمان داشته باشد اما نماز نخواند یا برخی واجبات را انجام ندهد، آیا همچنان مسلمان است؟ پاسخ این پرسش به یک تفاوت مهم بستگی دارد: «انکار وجوب» با «ترک عمل از روی سستی» یکسان نیست. از سوی دیگر، عبادت در قرآن تنها به نماز محدود نمیشود و هر عمل همراه با خضوع و اطاعت از فرمان الهی میتواند در گستره مفهوم عبادت قرار گیرد.
مؤمن آلفرعون در آیات ۳۴ تا ۴۰ سوره غافر با یادآوری سرنوشت تکذیبکنندگان پیامبران، هشدار میدهد که ریشه هلاکت دشمنان حق در تکبر و لجاجت آنان است. این آیات در مقابل، ایمان و عمل صالح را راه نجات معرفی میکند و وعده میدهد که سرانجام جبهه حق، بهرهمندی از پاداش بیحساب الهی است.
ایمان فقط همین نیست که انسان در دلش گروش و گرایشی به یک مطلب داشته باشد. آن وقتی ایمان راستین در کسی وجود دارد که بر طبق آن ایمان عمل کند. مؤمن واقعی کسی است که به لوازم و تعهدات ایمان پایبند باشد. اگر زندگیِ مدعی خداباوری با زندگیِ منکر خدا هیچ فرقی نداشته باشد، این چه جور ایمانی است؟ قرآن میگوید اگر مؤمنید، اطیعوا الله و الرسول.
فقر و ثروت در نگاه دینی نه نشانه بیایمانیاند و نه ایمان را از بین میبرند، بلکه هر دو وسیلهای برای آزمون الهی و سنجش ایمان انساناند.
آیا فقر ایمان را تضعیف میکند و ثروت به بیایمانی میانجامد؟ آموزههای قرآن و روایات اهلبیت(ع) نشان میدهد که نه فقر نشانه بیدینی است و نه ثروت علامت سقوط معنوی؛ بلکه هر دو صحنهای برای امتحان الهی و سنجش صبر، شکر و تقوای انساناند.
آیه ۸ سوره عنکبوت با زبانی روشن میگوید احترام و نیکی به پدر و مادر همیشگی است، اما و اگر هم ندارد، مگر آنجا که انسان به شرک و انحراف از ایمان دعوت شود.
آیات ۴۴ تا ۵۳ سوره نور، پیش از آنکه خطاب به مؤمنان باشد، رو در روی کسانی میایستد که اصل وجود خدا را انکار میکنند، آیاتی که از نظم بیوقفه شب و روز و راز آفرینش آغاز میشود و قدمبهقدم نشان میدهد مسئله فقط ندیدن نشانهها نیست، بلکه گریز از پذیرش داوری و قانون است.
از امیر المؤمنین معنى ایمان را پرسیدند، فرمود: ایمان را چهار پایه است: شکیبایى و یقین و عدل و جهاد.
ترس و یا شادی ما از موضوعات مختلف به میزان درک و معرفت ما نسبت به آن موضوع برمیگردد. وقتی انسان مرگ را بهخوبی بشناسد قطعا هراس و ترسش از مرگ کمتر خواهد شد.
ایمان واقعی آن است که انسان در فقر نیز به سراغ حرام نرود و بداند خدا همیشه حاضر است. ثروت و فقر جابهجا میشوند، اما وظیفه انسان در همه حال صبر و استقامت بر فرمان الهی است. خدا بندگان را با ترس و دشواریها میآزماید تا روشن شود چه کسی حقیقتاً به او ایمان دارد.
همه عبادات را کرده باشی، اگر ایمانت نباشد چه مصرف؟ میترسم ایمان از دست برود. سبب از دست رفتنش چه چیز است؟ یکی این است که میترسم اصل اعتقاد، تصوری نه یقینی باشد. این میرود و همراهت نمیآید و یکی کثرت گناه.
نعمت را به خودتان نسبت ندهید، یادتان باشد نعمت ها همه از جانب خداست.
آیتالله سید محمدتقی مدرسی بر اهمیت ایمان به خداوند متعال و تأثیر آن در دستیابی به پیروزی در زمینههای مختلف تأکید کرد.
یقین، آن درجه بالای ایمان است كه دیگر تردیدی در آن راه نمییابد.
اعتقاد و ایمان به خدا و دین و دستورها و باورهای دینی از دو راه حاصل میشود: یکی از راه تحقیق و بررسی، وقتی انسان در مورد خداوند و آثار الهی در جهان خلقت و تدبیر و نظم جهان و شاهکارهای جهان خلقت و احکام و دستورهای الهی، تعمّق و تدبّر و تحقیق کرد و برایش یقین حاصل شد، ایمان او به خداوند کاملتر و عمیقتر و مستحکمتر میشود.