تاریخ معاصر ایران
سرکوب مردم، امنیت نمیآورد
رضاشاه در کمتر از دو دهه ارتشی منظم، راهآهن، سازمان اداری متمرکز و نظام مالیاتی جدید ایجاد کرد، اما همین دولت مقتدر در شهریور ۱۳۲۰، بدون مقاومت مؤثر در برابر نیروهای شوروی و بریتانیا، فروپاشید. بررسی این سقوط در پرتو سخن امیرالمؤمنین علیه السلام که فرمود حکومت با کفر میماند، اما با ظلم نمیماند، نشان میدهد قدرت نظامی بدون عدالت و رضایت مردم، امنیتی شکننده و موقتی میسازد.
ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود/بنیانگذاری آموزش مدرن در ایران
دوران صدارت میرزا تقیخان امیرکبیر، با وجود کوتاهیِ زمانی آن، یکی از درخشانترین و سرنوشتسازترین برهههای تاریخ معاصر ایران بهشمار میرود.
بانی قیام مسجد گوهرشاد علیه مدرنیزاسیون اجباری پهلوی که ۳۰سال اسیر بود
در تاریخ معاصر ایران، کمتر شخصیتی را میتوان یافت که مانند شیخ محمدتقی بهلول گنابادی، ابعاد مختلف حیات سیاسی، عرفانی، حماسی و فردی او در هم تنیده شده و روایتی شگفتانگیز خلق کرده باشد.
آیت الله برهان میگفت باید مراقب ورودیها و خروجیهای «نفس» باشیم
آیتالله شیخ علیاکبر برهان از فقیهان مجاهد، عارفان مکتب تشیع و مربیان برجسته اخلاق بود که نقشی محوری در بازسازی هویت دینی و احیای پایگاههای مذهبی پایتخت ایفا کرد.
«بازگشت به خویشتن» شریعتی؛چالشبرانگیزترین مفهوم تاریخ روشنفکری ایران
موضوع «بازگشت به خویشتن» در اندیشه دکتر علی شریعتی، یکی از کلیدیترین و در عین حال چالشبرانگیزترین مفاهیم در تاریخ معاصر روشنفکری دینی ایران است.
![واشنگتنپست: [امام]خمینی ریگان را هم به سرنوشت کارتر دچار میکند؟!](https://moballeq.net/wp-content/uploads/2026/06/امام-خمینی-450x300.jpg)
واشنگتنپست: [امام]خمینی ریگان را هم به سرنوشت کارتر دچار میکند؟!
این سند برگرفته از مقالهای است که در ۲۳ اکتبر ۱۹۸۴ در روزنامه واشنگتنپست به قلم «جک اندرسون»، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی آمریکایی، منتشر شده است. مقاله مذکور بازتابدهنده بخشی از نگرانیها و ارزیابیهای امنیتی و سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۹۸۴ است. پرسش اساسی مقاله اینچنین است: آیا [امام]خمینی ریگان را هم به سرنوشت کارتر دچار میکند؟
قومیتها راوی قصهی خود در قاب انقلاب شوند
پژوهشگر برجستهی مطالعات قومی در ایران معاصر از سه مؤلفهی راهبردی «عدالت روایی» در مواجهه با تنوع قومی و مذهبی ایران میگوید.
نگاه نظامساز و تمدنی به دین، ویژگی مهم رهبر شهید انقلاب اسلامی بود
مدرس دانشگاه گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای رهبرشهید انقلاب اسلامی، نگاه راهبردی و تمدنی به دین و انقلاب اسلامی است؛ نگاهی که دین را صرفاً مجموعهای از باورهای فردی نمیداند.
اسلام عامل عقبماندگی نیست، بلکه عنصر هماهنگ با استعداد فرهنگیست
«خدمات متقابل اسلام و ایران» نوشته مرتضی مطهری، با هدف بررسی رابطه تاریخی و فرهنگی ایران و اسلام نگاشته شده و نشان میدهد این رابطه، رابطهای هم افزا، دوطرفه و تمدنساز بوده است.
امام خامنهای «رهبر شهید» و سازماندهی ساختارهای انقلابی در دوران مبارزه
در میان این حجم عظیم از فعالیتهای غیرمنظم، چهرهای که مسئولیتهای متعددی را بر دوش میکشید، امام خامنهای بود.
سه رکن اصلی مدیریت رهبر شهید؛ از تعهد و معنویت تا نقشآفرینی مردم
«مدیریت علمی و تخصصمحور»، «تعهد و معنویت» و «توجه به نقش و نظارت مردم» سه مؤلفه اصلی در شیوه مدیریت رهبر شهید انقلاب بود که در تمام سالهای مسئولیت ایشان مبنای انتخاب و عملکرد مدیران بود.
وحدت ملی مهم است؛ نگذارید دشمنان وحدت را به هم بزنند
«دشمن دو نقطه اساسی را هدف گرفته: یکی وحدت ملی، یکی امنیت ملی. وحدت ملی مهم است؛ نگذارید وحدت را به هم بزنند… در مسائل اساسی کشور، آنجایی که پای منافع ملت در میان است، اختلافات مذهبی، اختلافات سیاسی، اختلافات گروهی، اختلافات قومی باید به کنار گذاشته بشود…».
صَالِحٌ بَعْدَ صَالِح | نقطه عطف تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام
در پی شهادت جانگداز رهبر معظم انقلاب، آیتالله خامنهای، تحلیلها بر عمق این ضایعه و ابعاد بینظیر شخصیت ایشان متمرکز شده است. این حادثه که "فوز عظیم" برای رهبر و "سرّ خفیه" برای ملت ایران توصیف شده، نه تنها نقطه عطفی در تاریخ معاصر، بلکه آزمونی الهی برای همبستگی بیشتر مسلمانان و ملت ایران تلقی میگردد.
مدیریت مبتنی بر قرآن شاخصه برجسته در سیره مدیریتی رهبر انقلاب بود
ریاست دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم گفت :یکی از شاخصههای مهم در مدیریت رهبر شهید انقلاب، توجه جدی به «کاربردیسازی قرآن» در عرصههای مختلف زندگی است.
بشنوید| اتحاد مردم، دشمن را انگشت به دهان کرده است
سمیه اسلامی؛ نویسنده و محقق ادبیات پایداری و مقاومت در پیامی با اشاره به آنکه این شبها من نیز مانند شما در خیابانها و میدانهای شهر هستم و شاهدم زن، مرد، پیر و جوان، همه با هم در خیابان حضور دارند و یکصدا فقط یک نام را فریاد میزنند: «ایران»؛ «ایران» و «ایران» اظهار کرد: اتحاد مردمان در این یک کلمه، کاری کرده که دشمن انگشت به دهان بماند.
بدون استقرار چه عقلانیتی جامعه به توسعه نمیرسد؟/معجزه حاکمیت قانون
توسعهیافتگی در جهان امروز، دیگر تنها به معنای افزایش نرخ رشد اقتصادی یا انباشت سرمایههای فیزیکی نیست.
فقه عزت، فقیه غرور و غیرت ملی-دینی
رهبر شهید و کبیر انقلاب اسلامی به عنوان یک فقیه و مجتهد، نقش مهمی در اعتلا و تقویت هویت ملی و دینی ایرانیان داشتهاند.
پدر ایران و سپر بلای فرزندان
پدر ملت هرگز خود را در سایهی کوهها پنهان نکرد بلکه خود به کوهی تبدیل شد که ملت در پناهش امنیت و امید یافت.
کدام مرجع تقلید همراهی با مخالفان مشروطه را محاربه با امام زمان دانست؟
نقش آخوند خراسانی در تاریخ معاصر ایران، فراتر از یک مرجع تقلید سنتی، به مثابه نظریهپردازی بود که توانست میان آموزههای کهن فقهی و ضرورتهای دنیای مدرن، پیوندی وثیق برقرار کند.
تشرف تاریخی امام خمینی(ره) به حرم حضرت عبدالعظیم(ع)
با اینکه نهایت احتیاط را در این زمینه انجام دادیم که کسی باخبر و شلوغ نشود و به رغم اینکه شب بود و بازار حرم بسته، اما جمعیت یکباره جوشید و در همه جا پخش شد و بازار و صحن را پر کرد وقتی امام سوار ماشین شدند جمعیت مانع از حرکت ایشان شد. چند نفری هم تا میدان شهرری روی کاپوت ماشین نشسته بودند.
سنگرهای مقابله با اسلامزدایی/ تجلی پیوند روشنفکری مذهبی و مبارزه سنتی
تاریخ معاصر ایران با نام مساجدی گره خورده است که فراتر از یک مکان عبادی، به مثابه سنگرهای استراتژیک، پارلمانهای مردمی و مراکز کادرسازی عمل کردند.
حکومتی که با تحقیر زنان و کشتار عشایر ساخته شد
بررسی اسناد تاریخی و روایت پژوهشگران نشان میدهد سیاستهای رضاخان در قبال عشایر ایران، فراتر از اقدامات امنیتی، به سرکوب سازمانیافته جوامع محلی انجامید؛ روندی که با خلع سلاح، اعدام، غارت و تحقیر گسترده همراه بود و آثار آن تا امروز در حافظه تاریخی کشور باقی مانده است.
علامهای که سه فرزندش در نوزادی جان سپردند
علامهای که لقب قاضی را نپذیرفت و «طباطبایی» را زیبنده خود کرد، ۳۹ سال با همسرش عاشقانه زندگی کرد و سه فرزندش در نوزادی و کودکی جان سپردند. او ۱۰ سال از عمرش را صرف بیل زدن و آبادانی زمینهای کشاورزی روستا کرد و نوشتن ماندگارترین اثر مکتوب تاریخ را بعد از ۱۷ سال به پایان رساند.
ثمره انقلاب مشروطه این بود که باید قدرت به نام قانون محدود شود
اهمیت انقلاب مشروطه، بهویژه در مواجهه میان سنت و مدرنیته، از آن جهت است که برای نخستین بار نیروهای اجتماعی مؤثر به این نتیجه رسیدند که باید قدرت حکومت به نام قانون محدود شود.
عکس | روحانی ترور شده منافقین همراه منبری معروف در سال 1335
آیت الله عطاءالله اشرفی اصفهانی، از روحانیون مبارز انقلاب در سال ۱۳۵۷، امام جمعه و نماینده امام خمینی در کرمانشاه بود. او در ۲۳ مهر ۱۳۶۱، هنگام اقامه نماز جمعه در مسجد جامع کرمانشاه توسط سازمان مجاهدین خلق (منافقین) ترور شد.
تصاویر| داستان مصور روایت آیتالله خامنهای از ماجرای ۳۰ تیر ۱۳۳۱
“نقش روایت”، داستانهای مصور روایت حضرت آیتالله خامنهای از وقایع و حوادث گوناگون است.
