در آستانه محرم سال ۶۱ هجری، جهان اسلام یکپارچه و هم‌صدا نبود؛ شام با ساختار منسجم و تبلیغات سازمان‌یافته زیر سایه یزید اداره می‌شد، عراق در التهاب و دودستگی می‌سوخت و حجاز در سکوتی سنگین و محافظه‌کارانه فرو رفته بود. همین سه فضا، نقشه سیاسی واقعه کربلا را شکل دادند.