آیا می‌توان با هدف اصلاح خطا، ناخواسته زمینه تضعیف دوستان و شادی مخالفان را فراهم کرد؟ روایت قرآنی برخورد حضرت موسی(ع) و حضرت هارون(ع)، پاسخی تأمل‌برانگیز به این پرسش می‌دهد؛ روایتی که ضمن تأکید بر ضرورت مقابله با انحراف، از اهمیت حفظ همبستگی و پرهیز از رفتارهایی می‌گوید که بهانه شماتت بدخواهان را فراهم می‌کند.
حضرت مهدی(عج) تنها در مسئله ظهور و قیام، موضوع روایات امام صادق(ع) نیست؛ در سخنان آن حضرت، زندگی و دوران غیبت امام مهدی(عج) با سرگذشت پیامبرانی چون موسی، یوسف، عیسی، خضر، نوح و صالح(ع) و همچنین رسول اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) پیوند خورده است. از ولادت پنهانی و ناشناخته ماندن در میان مردم تا طولانی شدن غیبت و حتی شیوه مواجهه با مخالفان؛ شباهت‌هایی که به گفته این روایات، بخشی از رازهای مهدویت و استمرار سنت الهی در مسیر هدایت بشر را آشکار می‌کند.
«خدا با ماست» فقط یک جمله برای آرام کردن دل در روزهای سخت نیست؛ کتاب اکبر شریفی تلاش می‌کند نشان دهد «معیت الهی» چگونه می‌تواند از یک مفهوم قرآنی به مبنایی برای امید، توکل، مسئولیت و استقامت تبدیل شود. این اثر با تکیه بر بیانات شهید آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای و منابع اسلامی، از ماجرای حضرت موسی(ع) تا عاشورا را در امتداد یک پرسش اساسی بازخوانی می‌کند: در لحظه‌ای که همه محاسبات ظاهری علیه انسان است، چه چیزی او را از تسلیم شدن بازمی‌دارد؟
فرعون کار خود را با سرکشی آغاز کرد، اما طغیان او به جایی رسید که در برابر مردم ایستاد و گفت: «أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَىٰ»؛ ادعایی که قرآن آن را نتیجه مستقیم نپذیرفتن دعوت به پروردگار حقیقی می‌داند. سوره نازعات در کنار روایت رویارویی حضرت موسی(ع) با فرعون، از سرانجام این طغیان، نشانه‌های قدرت خداوند در آفرینش و روزی سخن می‌گوید که انسان درمی‌یابد زندگی دنیا در برابر حقیقت آخرت چه اندازه کوتاه بوده است.
وقتی فرزند در معرض سیل محتوای فضای مجازی، تغییرات فرهنگی و آسیب‌های اخلاقی قرار می‌گیرد، اضطراب والدین قابل درک است؛ اما آیا پدر و مادر باید تصور کنند سرنوشت تربیتی فرزند کاملاً در دست آنهاست؟ آموزه‌های توحیدی با تأکید بر ماجرای حضرت موسی(ع) و مادرش، تصویری متفاوت ارائه می‌کنند: والدین باید نهایت توان خود را برای تربیت به کار بگیرند، اما نتیجه را به خدا بسپارند؛ خدایی که می‌تواند حتی در قلب کاخ فرعون، زمینه رشد و هدایت یک انسان را فراهم کند.
انتظار فرج نه به معنای دست روی دست گذاشتن، بلکه به مفهوم امید، مقاومت و باور به برطرف شدن سختی‌ها تبیین شده و با اشاره به داستان حضرت موسی(ع) و بنی‌اسرائیل، نقش این امید در ایستادگی مؤمنان تشریح می‌شود.
پژوهشگر دینی با تأکید بر اینکه انسان ذاتاً الگوپذیر است، گفت: کوتاهی در معرفی الگوهای حقیقی دینی موجب شده نسل جدید بیش از گذشته به شخصیت‌های خیالی و ابرقهرمان‌های ساخته‌شده در رسانه‌های غربی گرایش پیدا کند. وی با اشاره به داستان مادر حضرت موسی(ع)، آرامش‌بخشی خداوند به قلب این مادر مؤمن را مهم‌ترین پیام تربیتی این روایت قرآنی دانست.
خداوند در سوره دخان با روایت نجات حضرت موسی(ع) و بنی‌اسرائیل و غرق شدن فرعون، این حقیقت را یادآور می‌شود که هرگاه خدا اراده یاری مؤمنان کند، حتی دریا نیز به خدمت جبهه حق درمی‌آید.
در قرآن مجید و طی آیات متعدّدی سخن از تکلّم خداوند با حضرت موسی(ع) شده است. باید توجّه داشت که تکلّم خداوند از سنخ سخن گفتن انسان که نیازمند به ابزار مادّی ـ مثل زبان ـ است، نمی باشد؛ بلکه منظور «انتقال و تفهیم پیام» پروردگار به پیامبران الهی است، یعنی همان «وحی» که در قالب های متفاوتی (الهام مستقیم. من وراء حجاب، انتقال بواسطه جبرائیل) جلوه می کند. اختصاص صفت «کلیم الله» به حضرت موسی(ع) شاید به خاطر این باشد که ایشان غالبا وحی را بدون واسطه دریافت می نمود.
یک پژوهشگر قرآنی گفت: در عصر کنونی با گونه‌ای از سامری‌گری مواجهیم که نه در قالب دشمنی آشکار، بلکه در قامت جریان‌های فکری نفوذی و با ابزارهای سحرآمیز رسانه‌ای، اراده سیاسی جامعه مؤمنان را هدف گرفته‌اند.
سامری در فرهنگ قرآن، نه‌تنها یک صنعتگر ماهر و دارای موقعیت معتبر اجتماعی، بلکه فتنه‌گری است که با سوارشدن بر بستر جهل و سطحی‌نگری جامعه و با بهره‌گیری از سرمایه اعتماد عمومی، حقایق را وارونه‌سازی می‌کند.
شیخ حسین انصاریان گفت: خداوند محبت خود را به انسان عطا کرده و بسیاری از انسان‌ها با وجود برخورداری از این نعمت بزرگ، از آن غافل‌اند.
یهودیان به دلیل برخی باورها و حوادث تاریخی،جبرئیل را دشمن خود می‌دانستند،اما قرآن مخالفت با جبرئیل را مخالفت با خدا معرفی کرد؛زیرا فرشتگان تنها مجری فرمان الهی.
شواهد زبانی، تاریخی و باستان‌شناسی نشان می‌دهد واژه‌های «بحر» و «یم» در داستان فرعون به معنای دریا هستند و غرق شدن او در دریای واقعی، نه رود، قابل‌پذیرش‌تر است.
سوره غافر آیه ۲۸، داستان مردی مؤمن از خاندان فرعون را آشکار می‌سازد که ایمانش را پنهان داشت و در لحظه‌ای حساس، شجاعانه از حضرت موسی (ع) دفاع کرد و توطئه قتل او را خنثی نمود.
طولانی‌ترین سفری که قرآن آن را روایت می‌کند، سفر قوم بنی‌اسرائیل است؛ قومی که علی‌رغم هدایت حضرت موسی(ع)، چون خودشان نخواستند، عاقبت‌المجرمین شدند.
بیانات رهبر شهید انقلاب آیت الله سیدعلی خامنه‌ای: پیغمبران خدا، در مشکلات بزرگشان، متوسّل میشدند و دعا میکردند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی با اشاره به افزایش کمّیت و کیفیّت جوانان مؤمن در کشور نسبت به اوایل انقلاب، تأکید کردند که رضایت از وضع موجود نباید موجب غفلت از توکل، صبر و استقامت شود؛ عواملی که بی‌توجهی به آن‌ها، بنی‌اسرائیل را پس از پیروزی دچار انحطاط کرد.
آیات ۲۹ تا ۳۵ سوره قصص، نقطه آغاز رسالت حضرت موسی(ع) را به تصویر می‌کشند، جایی که او در مسیر بازگشت از مدین، در دل تاریکی شب، با ندای الهی روبه‌رو می‌شود و این تجربه معنوی، سرآغاز مأموریتی بزرگ برای هدایت بنی‌اسرائیل و مقابله با فرعون می‌گردد.
حکایت موسی و دختران شعیب در سوره قصص بخشی سرنوشت‌ساز از زندگی حضرت موسی علیه‌السلام را روایت می‌کند، جایی که او پس از ترک مصر، با دختران شعیب در مدین روبه‌رو می‌شود و کمک صادقانه و حیای او، فصل تازه‌ای از زندگی را به اذن خدا رقم می‌زند.
قرآن در آیات ۱۴ تا ۲۱ سوره قصص از لغزشی بزرگ در زندگی موسی(ع) پیش از رسالت می‌گوید، قتلی ناخواسته که با توبه‌ای صادقانه و بخشش الهی همراه شد.
در سال ۶۲۲ قبل از میلاد، کاهنی در معبد اورشلیم مدعی کشف کتاب شریعت گمشده می‌شود - پس از سه قرن غیبت کامل. این بازیابی شگفت‌انگیز، آغاز داستانی پرتناقض است که اصالت تورات امروزی را زیر سؤال می‌برد و مسیر گمشدن‌ها و بازیافت‌های مشکوک یک کتاب آسمانی را روایت می‌کند.
شاید فکر می‌کنیم وقتی زندگی سخت می‌شود، خداوند برای ما بد می‌خواهد. اما یک روایت از حضرت موسی (ع) همه چیز را روشن می‌کند: خداوند همیشه خیر ما را می‌خواهد و آنچه به ما آسیب می‌زند، اغلب نتیجه انتخاب‌ها و رفتار خودمان است.
هم عمران، پدر حضرت موسی علیه السلام، و هم عمران، پدر حضرت مریم علیه السلام، از طایفه بنی‌اسرائیل هستند، با این تفاوت که هر یک از قبیله‌ای متفاوت و در قرن‌های جداگانه می‌زیستند.
خدا در سوره کهف نشان می‌دهد همان‌گونه که موسی با شتاب در قضاوت، گرفتار خطا شد، ملت‌ها نیز اگر در برابر حوادث پیچیده صبر استراتژیک نداشته باشند، تحلیل‌های سطحی و هیجانی جای حقیقت را می‌گیرد و این دقیقاً همان نقطه‌ای است که دشمن امروز برای نفوذ و برهم‌زدن انسجام جوامع روی آن سرمایه‌گذاری می‌کند.
حضرت موسی علیه‌السلام در اوج خستگی و گرسنگی، پاداش کارش را نپذیرفت؛ زیرا آن را تنها برای خدا انجام داده بود، و این یعنی ارزش اخلاص، فراتر از هر ثروت زمینی است.