امام علی(ع) در خطبه 138 نهج البلاغه به شرایط سخت دوران آخرالزمان اشاره میکند و تشبیهات دقیق و هشداردهندهای ارائه میدهد.
در خطبه ۱۹۹ نهجالبلاغه، امیرالمؤمنین علی (ع) در آستانه یکی از نبردها، یاران خود را به پایبندی به اصول بنیادین دین دعوت میکند. ایشان نماز را عامل پاکی از گناه، زکات را مایه نزدیکی به خدا، امانتداری را معیار صداقت و انسانیت و آگاهی از علم الهی را ضامن تقوا و خودکنترلی معرفی میکنند؛ مجموعهای از اصول که بهعنوان نقشه راه زندگی مؤمنانه ترسیم شده است.
امام علی (ع) در خطبه ۱۱۳ کتاب شریف نهج البلاغه بیانات درخشانی در مذمت دنیا دارند.