انسان امروز با انبوهی از آزمونها و دادههای روانشناختی درباره ویژگیهای خود روبهروست، اما انباشت اطلاعات روانشناختی لزوما به شناخت عمیق نمیانجامد؛ تفاوتی بنیادین میان توصیف رفتاری مدرن و سنت علوی وجود دارد که خودشناسی را نه ایستگاهی برای توجیه خطاها، بلکه مقدمهای برای مسئولیتپذیری، محاسبه نفس و اصلاح اخلاق میداند.