سجده در برخی آیات قرآن تنها یک فرمان عبادی نیست؛ این آیات انسان را به تواضع در برابر خداوند و دوری از تکبر دعوت میکنند. اما چرا در برخی آیات، سجده واجب شده و ماجرای سجده همزمان مسلمانان و مشرکان هنگام تلاوت سوره نجم چه بوده است؟
حجتالاسلام رضا محمدی در پاسخ به پرسشی درباره بهترین ذکر برای تقرب به خدا، «لا إله إلا الله» را برترین ذکر دانست و بر فضیلت گفتن اذکار در حال سجده تأکید کرد.
سجده فقط یک حرکت عبادی نیست؛ لحظهای است که انسان با نهایت فروتنی پیشانی بر خاک میگذارد و به خدا نزدیکتر میشود. این عمل عبادی، علاوه بر آثار معنوی، به باور برخی پژوهشگران و متخصصان میتواند فوایدی برای سلامت جسم و روان نیز به همراه داشته باشد.
یک قرآن پژوه گفت: بر اساس آیات جزء چهاردهم قرآن کریم، یاد خدا بهترین راهکار مبارزه با دلتنگی و افسردگی است، به ویژه اگر این عمل در قالب سجده باشد.
سجده بر مهر یکی از تفاوتهای ظاهری نماز شیعیان با اهل سنت است؛ تفاوتی که گاه با پرسشها و ابهامهایی همراه میشود. بر اساس دیدگاه فقه شیعه، مهر موضوع پرستش نیست، بلکه وسیلهای برای سجده بر خاک یا دیگر اجزای طبیعی زمین است؛ حکمی که ریشه در روایات و سیره پیامبر اسلام(ص) دارد و هدف آن، تحقق کاملتر خضوع و بندگی در برابر خداوند عنوان میشود.
عاشورا یادآور این حقیقت است که رنجهای بزرگ میتوانند سرچشمه بیداریهای بزرگتر باشند، که انسانهای بزرگ را پرورش میدهند.
تربت امام حسین(ع) یادگارِ خاکِ کربلا و نشانهای از پیوند با فرهنگِ ایثار و ولایت است. در روایات، برای آن آثارِ معنوی و شفابخشی نقل شده و مؤمنان آن را با نیتِ توسل و طلبِ شفا به کار میبرند.
براساس آیات قرآن، همه موجودات هستی، از گیاه گرفته تا جانور و جماد در برابر خداوند سجده میکنند، ولی درباره چگونگی و کیفیت سجده این گروه از موجودات، دیدگاههای مختلفی وجود دارد و درک آن از توان عموم مردم بیرون است؛ سجدهای حقیقی و همراه با ادراک به تناسب ظرفیت وجودی گیاه و دیگر موجودات.
طبق آیات قرآن هر یک از موجودات عبودیت مخصوص به خود را دارند و درخت و ستاره نیز بر اساس هدف الهی تعیینشده، خضوع خود را در برابر خدای متعال نمایان میکنند.
شیعه معتقد است که سجده بر هر خاکی جایز است، اما چون سجده بر خاک پاک اهمیت دارد، از مهر که قطعهای از خاک پاک است برای سجده استفاده میشود. سجده بر مهر امام حسین به دلیل تقدس آن و ارتباطش با امام حسین (ع) برای شیعیان از اهمیت خاصی برخوردار است.
امام صادق علیه السلام در حدیثی اوج عبادت بنی آدم را بیان فرموده اند.
آیت الله سیستانی به استفتائی درباره شرایط خواندن آیه های سجده دار پاسخ گفتند.
رهبر معظم انقلاب به استفتائی پیرامون «سجده زیارت عاشورا» پاسخ گفتند.
یک کارشناس مذهبی گفت: امام علی (ع) در برابر ماموریتی که برای رسول خدا (ص) انجام دادند و به موفقیت رسیدند نیز سجده شکر به جای آوردند و اولین سجده شکر در عالم اسلام نیز در آن زمان اتفاق افتاد.
امام صادق(ع) اهمیت دعا کردن در سجده را نزدیکترین حالت بنده به خداوند بیان میفرمایند.
استاد مرتضی مطهری درباره اهمیت تربت سیدالشهدا (علیه السلام) به نکته ای اشاره کرده است.