«وثیقةالمدینه» صرفاً یک رویداد یا قرارداد تاریخی نیست، بلکه الگویی عینی، عملیاتی و عینی از چگونگی گذار یک جامعه متکثر، متشتت، چندپاره و بحرانزده که در مدینه آن روزگار با قبایل مختلف اوس و خزرج و گروههای یهودی و مشرکان و نیز مهاجران تازه وارد، نمونه بارز آن بود، به سوی یک نظم اجتماعی پایدار، یکپارچه و قانونمند را به ما ارائه میدهد.