قرآن کریم در کنار دعوت انسان به ایمان و عمل صالح، بر صبر و استقامت در دشواری‌ها، امید به رحمت الهی، مسئولیت‌پذیری و پرهیز از غفلت تأکید دارد؛ آموزه‌هایی که می‌تواند مسیر زندگی فردی و اجتماعی انسان را به سوی حق و رستگاری هدایت کند. در همین چارچوب، آیه ۱۲۸ سوره اعراف با تأکید بر یک وعده روشن می‌فرماید: «وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِینَ»؛ و سرانجام نیک برای پرهیزکاران است.
یک خرید غیرضروری، لباسی که فقط یک‌بار پوشیده می‌شود، سفره‌ای که نیمی از آن باقی می‌ماند یا مهمانی‌ای که بیشتر برای چشم‌وهم‌چشمی برپا شده است؛ آیا اینها هم اسراف‌اند؟ قرآن کریم در آیه ۳۱ سوره اعراف، در کنار اجازه بهره‌مندی از نعمت‌ها، با صراحت از اسراف نهی می‌کند و می‌فرماید: «بخورید و بیاشامید، ولی اسراف نکنید.» هشداری که در روزگار مصرف‌گرایی، معنایی فراتر از دور نریختن غذا پیدا می‌کند.
سوره اعراف عدالت را فقط در دادگاه و حکومت جست‌وجو نمی‌کند؛ از یک معامله درست آغاز می‌کند و تا مقابله با تهدید و فساد اجتماعی پیش می‌رود.
در آیه ۴۴ سوره «فرقان» می خوانیم: «آنها که معبودشان هوای نفسشان است، همچون چهارپایانند، بعد از آن ترقی کرده و اضافه می کند: «بلکه از آنها گمراه ترند!». شبیه این تعبیر در آیه ۱۷۹ سوره «اعراف» نیز آمده است که درباره دوزخیانی که به حکم استفاده نکردن از گوش و چشم و عقل خود، به چنان سرنوشتی گرفتار می شوند، می فرماید: «آنها همچون چهارپایانند بلکه گمراه تر».
در شرایطی که اختلافات خانوادگی و نزاع‌ها به اوج خود می‌رسند، دعاهای معنوی می‌توانند نقش مؤثری در رفع این تنش‌ها ایفا کنند. یکی از دعاهای پرخیر و موثر، دعای حضرت شعیب (ع) است که در قرآن آمده و در زمان‌های سخت برای حل مشکلات و برقراری صلح در میان مردم، به ویژه در خانواده‌ها، توصیه شده است. این دعا، که در سوره اعراف و آیات مختلف قرآن ذکر شده، با توکل به خداوند، راهی برای برقراری عدالت و آشتی میان افراد در نظر گرفته شده است.
آیه ۳۵ سوره اعراف گاه به‌اشتباه به‌عنوان دلیلی بر «بازبودن باب نبوت» پس از پیامبر اسلام معرفی می‌شود؛ حال آن‌که با دقت در سیاق آیات، نوع خطاب «یا بنی‌آدم» و کارکرد افعال و جملات شرطی در زبان عربی، روشن می‌شود این آیه ناظر به آینده رسالت نیست و هیچ تعارضی با اصل قرآنی خاتمیت ندارد.
مس شیطان، نوعی ضرب و زدن به نفس با شدتی است که گاهی فرد، تعادل خود را از دست می‌دهد و توهّم پیدا می‌کند و واژگون و به‌هم‌ریخته سخن می‌گوید.
عاقبت به معنای فرجام، پایان و نتیجه كاركردها است،و عاقبت به خیری یعنی مجموعۀ فعالیت‌ها و كاركردهایی كه پایان آن خیر و خوشبختی را برای انسان به دنبال دارد.