حضور شخصیتهایی چون شمس تبریزی و یا اشارات مثبت به برخی صوفیان که در نگاه برخی، التزام کافی به ظواهر شریعت نداشتهاند، یکی از علل برخی مخالفت ها با مثنوی مولانا بود.
پیش از آنکه از مثنوی معنوی و فیه ما فیه سخن بگوییم، باید به خورشیدِ جانِ مولانا، شمس تبریزی، اشاره کنیم. مردی که از تبریز به قونیه آمد و با چند پرسش ساده، دنیای مولانا را دگرگون ساخت.