صبر حضرت زینب(س) فراتر از تحمل مصیبت و رنج بود، سیره آن حضرت در کوفه و شام نشان داد که میتوان در اوج سختیها، بدون تسلیمشدن در برابر ظلم، از حق دفاع کرد و با روشنگری و شهامت، اجازه نداد دشمن حقیقت را تحریف کند.
چرا با قدرت گرفتن جریان اسلام، جبهههای مختلف مخالف در برابر آن صفآرایی میکنند؟ رهبر شهید انقلاب اسلامی با اشاره به ماجرای جنگ احزاب، این تقابل را پدیدهای قابل پیشبینی دانستند و با استناد به آیات قرآن تأکید کردند که هجمه دشمن نباید مؤمنان را به تردید و ناامیدی بکشاند.
در روزهایی که سایه تهدید و نگرانی بر فضای جامعه سنگینی میکند، حفظ آرامش و انسجام عمومی به اندازه آمادگیهای امنیتی اهمیت دارد. آموزههای قرآن و توصیههای معنوی، در کنار مسئولیتهای اجتماعی و اقتصادی، میتوانند مسیر عبور جامعه از اضطراب و فشار را هموارتر کنند؛ از صبر و توکل گرفته تا پرهیز از شایعه و تقویت تابآوری.
زندگی همیشه آرام و بیدغدغه پیش نمیرود؛ گاهی سختیها و بحرانها چنان سنگین میشوند که انسان را تا مرز ناامیدی پیش میبرند. با این حال، در آموزههای اسلام، مؤمن واقعی کسی است که در میان همین تندبادها، با تکیه بر یاد خدا، صبر و توکل، آرامش خود را حفظ میکند و همچون کوهی استوار از آزمونهای دشوار عبور میکند.
گاهی انسان نه به دلیل بزرگی مشکلات، بلکه بهخاطر تمام شدن توان صبرش از ادامه مسیر بازمیماند؛ اما اگر صبر به ذکر و ارتباط با خداوند گره بخورد، دیگر پایانی برای آن تصور نمیشود. در این نگاه، نماز و یاد خدا نیرویی میسازند که انسان را در برابر موانع مقاوم نگه میدارد و مسیر حرکت او به سوی قلههای علم، معنویت، اخلاق و اقتدار را متوقف نمیکند.
گاهی راه عبور از پیچیدهترین بحرانها، در سادهترین عادتهای روزمره پنهان شده است؛ قرآن دو ابزار قدرتمند را برای روزهای سخت معرفی میکند: صبر و نماز.
هر بار که کسی عطسه میکند، بعضیها میگویند «صبر کن، عطسه شگون ندارد!»؛ اما آیا این باور واقعاً ریشه دینی دارد؟ در روایات اسلامی، عطسه نه نشانه بدیمنی، بلکه امری مرتبط با سلامت و شکرگزاری دانسته شده و برای عطسهکننده و کسی که عطسه او را میشنود، آدابی نیز بیان شده است. پس ماجرای «بعد از عطسه باید صبر کرد» از کجا آمده است؟
در سیره پیامبر اکرم(ص)، احترام به انسان یک رفتار تشریفاتی نبود؛ بخشی از سبک زندگی آن حضرت بود. سلام کردن به هرکس، همنشینی با فقرا، احترام به سالمندان، مهربانی با کودکان و گذشت از خطاهای مردم، تنها بخشی از تصویری است که از اخلاق کریمانه پیامبر(ص) به یادگار مانده است.
در روزهایی که فشارهای زندگی و ناملایمات، صبر و آرامش بسیاری از ما را تحتتأثیر قرار میدهد، قرآن کریم و ادعیه اهلبیت(ع) راهکارهایی برای تقویت استقامت و آرامش قلب معرفی کردهاند؛ از سورههای انبیاء و یوسف(ع) تا دعای «رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَیْنَا صَبْرًا» که میتوان آنها را در هنگام سختی و بیقراری تلاوت کرد.
«فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِیلًا»؛ این فرمان الهی که در قرآن خطاب به پیامبر اکرم(ص) آمده، تنها دعوت به تحمل سختیها نیست، بلکه سخن از نوعی شکیبایی عمیق و الهی دارد؛ صبری که با شکایت، ناامیدی و بیتابی همراه نیست. «صبر جمیل» همان ویژگی برجستهای است که در زندگی حضرت ایوب(ع)، حضرت یعقوب(ع)، پیامبر اسلام(ص)، امام علی(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) به زیباترین شکل جلوهگر شده است.
ظلم و بیعدالتی از سختترین آزمونهای زندگی است؛ آزمونی که گاه انسان را جز به صبر و توسل به خداوند پناهی نیست. دعای رهایی از ظلم و ستم، منقول از صحیفه سجادیه، از جمله مناجاتهای پرفیضی است که برای آرامش دل مظلومان، طلب یاری الهی و واگذاری دادخواهی به پروردگار توصیه شده است.
کلید رسیدن به آرامش و موفقیت در زندگی صبر است، زیرا همه اعمال شایسته از نماز و روزه گرفته تا ترک گناه و اطاعت از خدا به صبر نیاز دارند. صبر ابتدا سخت و تلخ است، اما با استمرار در انجام واجبات و پرهیز از محرمات تربیت شده و تقویت میشود. این تمرین صبر، زمینه رشد ایمان و استقرار آرامش در زندگی فرد را فراهم میکند.
گاهی والدین با نیت محبت، نیازهای کودک را فوری برطرف میکنند و اراده او را تضعیف میکنند. این رفتار باعث میشود کودک صبر و مدیریت خواستهها را نیاموزد و در بزرگسالی توانایی کنترل و تصمیمگیریاش کاهش یابد.
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه هر کسی در برابر حق بایستد به هلاکت دچار میشود، اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در کلامی میفرماید «مَنْ أَبْدَى صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ، هَلَکَ» [هر كه در برابر حق بايستد هلاك شود]؛ زیرا حق، شکستبردار نیست و هر مخالفتی با آن چیزی جز حسرت و سقوط به دنبال ندارد.
حسادت انسان را به رفتارهای ناپسند، تهمت و فحش سوق میدهد و «ذخایر معنوی» او را خالی میکند. برای پیشگیری، باید نسبت به نعمات دیگران حسادت نکنیم و صبر را تمرین کنیم؛ صبر سپری در برابر گناه است و به انسان قدرت حفظ اخلاق و پرهیز از ارتکاب اعمال ناشایست میدهد.
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه صبر و تضرع به درگاه الهی قطعا انسان را به مقصد می رساند، گفتند: انسان تنها با سلاح گریه و ناله صادقانه میتواند بر دشمن درونی پیروز شود.
روایات اهلبیت نشان میدهند که صبر موجب تقویت ایمان، شادکامی، تحمل سختیها، کاهش اثر مصیبت، پیروزی بر دشمنان و گرهگشایی از مشکلات میشود.
اعتقاد به تاثیر گذاری عطسه هنوز هم در جوامع امروزی کم و بیش اعتبار دارد و به نظر برخی، یک عطسه نشانه نحوست و بدی آن کار و دو عطسه نشانه خوبی و میمنت آن کار است.
خداوند در سوره یوسف به سلاحی اشاره میکند که حضرت یعقوب نبی از آن استفاده کرد و با آن نقشههای دشمن را خنثی کرد و پیروز شد و آن سلاح صبر بود، صبر جمیل.
حکمت ۵۵ نهج البلاغه، صبر را به دو نوع تقسیم میکند: صبر در برابر انجام کارهای ناخوشایند و صبر در برابر ترک کارهای دلخواه. امام علی (ع) در این حکمت، اهمیت هر دو نوع صبر را برای رسیدن به کمال و پایداری انسان توضیح میدهند.
مرحوم آیت الله مجتهدی تهرانی، در خاطرات خود روایتی از شیخ کریم را نقل می کند که وقتی امام زمان را دید، به ایشان گفت: شما مصیبت اجاره نشینی نکشیدی!
آن چه بین عوام مشهور است كه هنگام عطسه تك باید صبر كرد، صحت ندارد و در احادیث اثرى از این حرف نیست.
افراد بى ایمان در میان غرور و یأس دست و پا مىزنند افراد با ایمان در میان شکر و صبر قرار دارند.
چه کسی حکم اعدام آیت الله محمد باقر صدر و بنت الهدی صدر را صادر کرد؟
راهکارهایی برای تحقق اخلاق عملی در زندگی امروز
جواد محدثی
جمعی از مراجع عظام تقلید، با صدور پیام های جداگانه ای درگذشت شهادت گونه حجت الاسلام والامسلمین رئیسی و همراهان ایشان را تسلیت گفتند. به گزارش مبلغ، یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ بالگرد حامل رئیس جمهوری اسلامی ایران و همراهانش که برای بازدید از سد خداآفرین و افتتاح چندین طرح ملی و استانی به آذربایجان شرقی […]
دکتر محمد شیخالاسلامی
گزارش آماری خانه کتاب و ادبیات ایران از پرفروشهای نمایشگاه مجازی ۱۴۰۲
مبلغ/ آن رفتاری که میتواند معضلات فرهنگی را برطرف کند کار فرهنگی است. نخبگان و هنرمندان، علما، حوزویان و دانشگاهیان همه باید در تولید برنامههای صحیح فرهنگی کمک کنند. امر به معروف و نهی از منکر را باید به روش درست در جامعه پیاده کنیم نه این که این مقوله در قالب برخوردهای چکشی قرار بگیرد و عاملی برای ایجاد تفذقه در جامعه شود.