اگر خویشاوندی با باورها و ارزشهای ما مخالف باشد یا حتی رفتار آزاردهندهای داشته باشد، آیا باید رابطه با او را قطع کرد؟ آموزههای دینی، صلهرحم را حتی در برابر اختلاف و آزار توصیه میکنند؛ اما این ارتباط بیمرز نیست. از نیکی و مدارا با خویشاوند مخالف تا پرهیز از مجالس گناه و مرزبندی با دشمنی و انحراف، دین برای حفظ پیوند خانوادگی در عین پاسداری از ایمان، چارچوب روشنی ترسیم کرده است.
همیشه به ما گفتهاند که خانواده پشتوانه است، اما گاهی همین پشتوانه به جای تکیهگاه، به عامل اصلی فروپاشی روانی تبدیل میشود. تشخیص لحظهای که گذشت، دیگر فضیلت اخلاقی نیست و به سادهلوحی بدل میشود، مهمترین مهارت برای بقای یک خانواده سالم است.
این روزها چشموهمچشمی و تجملاتِ نمایشدادهشده در فضای مجازی، گاهی آنقدر معیارهای مهمانی را بالا برده که خانوادهها از ترس هزینه و قضاوت دیگران، درِ خانههایشان را به روی اقوام و دوستان میبندند. در حالی که در فرهنگ اهلبیت(ع)، مهمانی و صلهرحم با تجمل و تشریفات معنا نمیشود؛ یک سفره ساده، روی گشاده و دیداری صمیمانه میتواند همان برکتی باشد که خانه و خانواده به آن نیاز دارند.
صلهٔ رحم، فریضهای واجب و فارغ از اشتراکات فکری است که در صورت وجود عناد، باید با مدیریتِ هوشمندانه و حفظ ارتباطِ حداقلی، از قطعِ کامل آن پیشگیری کرد.
صله رحم از توصیههای مؤکد اسلام است که در آیات قرآن و روایات، آثار قابلتوجهی برای آن برشمرده شده؛ از افزایش رزق و روزی و طول عمر گرفته تا دفع بلا، استحکام روابط خانوادگی و آرامش روان. در مقابل، قطع رحم از گناهان بزرگ دانسته شده و نسبت به پیامدهای دنیوی و اخروی آن هشدار داده شده است.
بر اساس آیات قرآن و احادیث پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، صله رحم یکی از مهمترین واجبات اسلامی است که آثار شگفتانگیزی همچون افزایش رزق، طول عمر، آسانی حساب قیامت و استحکام روابط خانوادگی را به همراه دارد، در حالی که قطع رحم از گناهان بزرگ شمرده شده است.
این پرسش که اگر زمان مرگ هر انسان از پیش در علم الهی مشخص است، چگونه در روایات اسلامی از تأثیر صدقه و صلهرحم در تأخیر اجل سخن گفته میشود، از جمله شبهات رایج در حوزه معارف دینی است. بر اساس آموزههای قرآنی و دیدگاه اندیشمندان شیعه، اعمال نیک میتوانند «اجل معلق» یا مشروط را به تأخیر بیندازند، بیآنکه تغییری در علم ازلی خداوند ایجاد شود.
قطع رحم گناهی خانمانسوز است که با بریدن پیوند انسان با خداوند و جامعه، موجب تباهی عمر، رزق و آرامش در دنیا و آخرت میشود.
حضرت آیتالله سبحانی حضور در مجلسی که در آن شراب نوشیده میشود را جایز ندانسته و بر ترک آن تأکید کردند.
همه ما وقتی سخن از صله رحم میشنویم، ناخودآگاه تصویری از شام و ناهار در خانه اقوام، یا دیدارهای کوتاه و رسمی در ذهنمان شکل میگیرد. اما حقیقت صله رحم فراتر از این تصورات ساده است.
صله رحم در اسلام به قدری با اهمیت است که خداوند در قرآن می فرماید: «اگر [از این دستورها] روی گردان شوید، جز این انتظار می رود که در زمین فساد و قطع پیوند خویشاوندی کنید؟!». هم چنین پیامبر(ص) می فرماید: «پیوند با خویشاوندان، شهرها را آباد، و بر عمرها می افزاید هر چند انجام دهندگان آن از نیکان نباشند»، و در مقابل، زشتی قطع رحم به حدی است که باز حضرت فرمودند: «مبغوض ترین عمل در پیشگاه خداوند پس از شرک، قطع رحم است».
نوروز یک عید طبیعی در جهان آفرینش است و اختصاص آن به زرتشتیان محل تردید است. برخی اعمال عید نوروز مثل صله رحم و نظافت و هدیه دادن و... مورد سفارش اسلام نیز می باشد و در روایات اهل بیت(ع) نوروز و برخی اعمال آن مورد تایید گرفته است. نوروز مقارن با برخی اتفاقات تاریخی مهم دیگر مثل عید غدیر و... نیز می باشد. البته اسلام همه مراسمی را که به عنوان نوروز انجام می شود تایید نمی کند.
در روایتی است که خدا دو قدم را که انسان بر میدارد خیلی دوست دارد. یک قدمی که در راه جهاد بر میدارد که برود در صف مجاهدین حضور پیدا کند. یکی هم قدمی که برای برقراری رابطه با آن خویشاوندی که قطع رابطه کرده است. اگر خویشاوندی قطع رابطه کرده با شما؛ شما رفتید طرف او رابطه برقرار کنید؛ خدا برایتان اجر میفرستد.
صله رحم در ماه رمضان، با تأکید آیات و روایات، فرصتی بینظیر برای تجلی محبت و مودت، احیای پیوندهای خانوادگی و اجتماعی است. افطاریهای جمعی و فضای معنوی این ماه، بستر مناسبی برای رفع کدورتها و تقویت ارتباطات خانوادگی فراهم میکند. صله رحم، علاوه بر افزایش برکت و طول عمر، به تقویت هویت جمعی، رضایت الهی و پاداش اخروی منجر شده و جامعهای پر از مهر و عطوفت را به ارمغان میآورد.
صله رحم دامنه وسیعی دارد و از مهربانی، لطف، ترحم و دلسوزی به بستگان گرفته تا انواع رسیدگی به آنان اعم از مالی و غیرآن را شامل می شود.
خوشاخلاقی، اقامه نماز شب، صلهرحم، انس با قرآن کریم و توجه به کسب درآمد حلال بخشی از اعمالی هستند که دقت در انجام آنها میتواند رزق و روزی را فراوان کند.
پیوند خویشاوندی در آموزههای قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) فراتر از رابطه خانوادگی ساده است؛ احترام، محبت، احسان و حمایت مالی از خویشان، از نشانههای ایمان و کلید زندگی اجتماعی سالم به شمار میآید. این آموزهها، هم به نیازهای مادی خویشاوندان پاسخ میدهند و هم راهنمایی معنوی برای رفتار اخلاقی و حفظ پیوندهای خانوادگی ارائه میکنند.
فرزندان با تعامل مستمر با اقوام، مهارتهای ارتباطی و اجتماعی خود را تقویت میکنند. این تعاملات به آنها یاد میدهد که چگونه در موقعیتهای مختلف رفتار کنند و چگونه با تنوع شخصیتها و دیدگاهها تعامل داشته باشند.
در آموزههای اسلامی، صلهی رحم به عنوان یکی از مهمترین و باارزشترین اعمال، جایگاه ویژهای دارد. این عمل نه تنها به تحکیم روابط خانوادگی و اجتماعی منجر میشود، بلکه آثار و برکات بیشماری را در دنیا و آخرت برای فرد به ارمغان میآورد.
صله رحم یکی از واجبترین وظایف شرعی است که متأسفانه کمتر دربارهاش بحث میشود. در صورتی که بعد از احسان به والدین یکی از بزرگترین واجبات است.
امام صادق علیه السلام: هر که در راه خدا و برای خدا به دیدن برادر خود رود، در روز قیامت میان جامههایی از نور میخرامد و بر هر چه میگذرد آن را روشن میکند.
برای پاسخ به این سؤال که «اگر زمان مرگ هر انسانی در علم الهی معین شده است، چرا در روایات آمده برای تأخیر زمان مرگ صدقه و صلهرحم داشته باشید» باید گفت بر اساس تعالیم قرآن، قضای الهی سهگونه است.
احساس ایمنی، کاهش اضطراب اجتماعی و فشارهای روانی از جمله فواید صلهرحم است که در یک اینفوگرافی و با استناد به آیات قرآن و تحلیلهای روانشناسانه به آنها پرداخته شده است.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « صله رحم با افرادی که خمس نمیدهند » پاسخ گفتند.
صله رَحِم محبت و سلوک داشتن و عشق و علاقه با خویشان و نزدیکان است. «صله» در لغت به معنای احسان و دوستی آمده است و مراد از «رَحِم» خویشاوندان و بستگان میباشد.
سیره عملی حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام به مسلمانان میآموزد که احترام به والدین و حفظ صله رحم، علاوه بر جلب رضایت الهی، موجب گسترش محبت و آرامش در خانواده و جامعه میشود.
صلهی رحم یک وظیفه شرعی و اخلاقی است که نسبت به تمام خویشاوندان باید انجام شود. از سوی دیگر صله رحم نباید انسان را به گناه و آلودگی و تباهی بکشاند.
حضرت آیت الله سیستانی به استفتائی پیرامون «وجوب صله رحم و شرایط آن در صورت وجود گناه» پاسخ گفتند.
ماه رمضان، فرصتی مغتنم برای توجه به محرومان و دستگیری از آنان است. با انجام این فرایض، جامعه اسلامی میتواند به سوی عدالت و برابری گام بردارد و رنگ و بوی همدلی و مهربانی را بیش از پیش احساس کند.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره « صله رحم » پاسخ گفتند.