رعایت مبانی مشترک و بدیهی اندیشه، از جمله محال بودن اجتماع نقیضین، شرط اساسی هر گفتوگوی علمی و مسیری برای رسیدن به حقیقت است. انسان زمانی میتواند با بهرهگیری درست از عقل و دوری از پیشداوریها و آفتهای اخلاقی همچون حسادت و لجاجت، به شناخت مبدأ هستی دست یابد.
در روایات مختلف از معصومین، این واقعه مهم ذکر شده است. بهعنوان مثال، امام علی (ع) فرمودند که پس از مرگ، دو فرشته به نامهای منکر و نکیر برای پرسش از فرد به سراغ او میآیند. همچنین امام سجاد (ع) و پیامبر اکرم (ص) نیز در سخنان خود به این سؤالات اشاره کردهاند و به اهمیت آماده بودن برای پاسخ به این پرسشها تأکید کردهاند.