چرا یک تذکر کوتاه میتواند دل برخی را بیدار کند، اما روشنترین استدلالها هم در دل بعضی دیگر اثر نمیگذارد؟ قرآن از این تفاوت با تعبیر «شرح صدر» و «ضیق صدر» یاد میکند و روایات، گناه، دنیاپرستی، لجاجت و دوری از یاد خدا را از عوامل سختی و قساوت قلب میدانند.
تضرع و ارتباط با خداوند، نرم شدن دل و رهایی از قساوت قلب، زمینهساز نورانیت انسان و دریافت هدایت الهی است. بر اساس این نگاه، دعا و تضرع تنها برای درخواست حاجت نیست، بلکه راهی برای اصلاح درون، افزایش امید و حرکت در مسیر درست زندگی به شمار میآید.
مرحوم استاد عبدالله فاطمی نیا که در اخلاق و عرفان از اساتید برجسته بودند، قساوت قلب را خطرناک ترین بیماری باطن عنوان کردند.
آیتالله بهجت (ره) با تأکید بر اهمیت خواندن قرآن و ادعیه، زیارت اماکن متبرکه و علما، بر لزوم افزایش بصیرت و انس با عبادت تأکید میکنند.