طی ماه عزای حسین، جامعهٔ مؤمنان بار دیگر ارتفاع گرفتن را تجربه میکند؛ ارتفاعی که از جنس پرواز روح است.
در آستانه ماهی که رنگ شهرها را دگرگون میکند، گوشهگوشه ایران با آیینهایی ریشهدار و چندصدساله خود را برای میزبانی از عزای سیدالشهدا(ع) آماده میکند؛ آیینهایی که از غبارروبی مساجد در خراسان تا برافراشتن خیمههای عاشورایی در فارس، روایتگر پیوند عمیق فرهنگ ایرانی با نهضت عاشوراست.
همزمان با آغاز ماه محرمالحرام، در منابع دینی مجموعهای از اعمال مستحب برای شبها و روزهای این ماه بهویژه شب اول، روز اول و شب و روز عاشورا توصیه شده است. شبزندهداری، دعا، نمازهای مستحبی و روزه در برخی روزهای این ماه از جمله اعمالی است که در روایات بر آن تأکید شده و در کنار آن، عزاداری برای امام حسین(ع) بهعنوان مهمترین عمل این ایام مورد توجه قرار گرفته است.
راز ماندگاری قیام عاشور را باید در الهی بودن هدف، اخلاص، پیوند با قرآن، عزت، شهادت و پیامرسانی پس از کربلا جستوجو کرد.
امام حسین(ع) با مشاهده آثار خستگی و تشنگی در چهره سپاهیان دشمن، علیرغم کمبود آب، دستور دادند که طشتها را با آبِ مشکها پر کنند تا هم سربازان حر و چهارپایان سپاهش سیراب شوند.
شیعیان عزاداری را از اول محرم آغاز میکنند نه از روز عاشورا؛ نخست به تأسی از امام کاظم (ع) که با ورود محرم، غم بر چهرهاش چیره میشد، و دوم اینکه اخبار ناگوار از همان روزهای اول محرم بر اهلبیت (ع) وارد میشد. از اینرو، سزاوار است شیعیان در تمام دهه اول محرم، حزین باشند.
افشین علا همزمان با فرارسیدن ماه محرم الحرام، شعری در اولین سال نبود رهبر شهید انقلاب در عزای سرور و سالار شهیدان سروده است.
برای آخرین روز ماه ذیالحجه که روز آخر سال قمری نیز است، به نقل از کتاب اقبالالاعمال مرحوم سیدبنطاووس رحمهالله اعمالی ذکر شده است.
امشب شب اول ماه محرم است، ماهی که یادآور پیروزی خون بر شمشیر و حق بر باطل است و برای شب و روز این ماه مبارک اعمالی سفارش شده است.
امام سجاد (علیهالسلام) در سالهای پس از واقعه کربلا، با بهرهگیری از سوگواری و گریههای هدفمند، نهتنها یاد و پیام عاشورا را زنده نگه داشتند، بلکه پایههای یک سنت پایدار مذهبی را در جامعه اسلامی بنا نهادند؛ سنتی که عزاداری برای امام حسین (ع) را به یک فرهنگ ریشهدار و الهامبخش تبدیل کرد.
حضور کودکان در مجالس دینی، نه یک مزاحمت، بلکه سرمایهگذاری برای آینده معنوی جامعه است، اما آیا هیئتهای مذهبی این حضور را فرصت میبینند یا تهدید؟ در اولین شماره از مجموعه «گام اول در راه حسین(ع)»، اهمیت جایگاه کودک در هیئتهای مذهبی و رویکردهای موجود در مواجهه با کودکان را مرور میکنیم.
دبیرکل آستان مقدس حسینی با تأکید بر بازتاب جهانی مراسم تعویض پرچم حرم امام حسین(ع) و آغاز ماه محرم، گفت: این آیین امروز به رویدادی بینالمللی با آثار گسترده فرهنگی و معنوی تبدیل شده است.
پس از حضور پرشور زائران در آخرین شب جمعه ماه ذیالحجه در کربلا، خادمان حرم حضرت عباس (ع) امروز در حالی که ۳ روز تا برپایی مراسم تعویض پرچم باقی مانده، صحنهای این آستان را سیاهپوش کردند.
استاد فاطمینیا تأکید کردند: محرم فقط عزاداری نیست، فرصتی برای تحول درونی و پاکسازی دلهاست. با خلوص و آمادگی قلبی به مجالس امام حسین (ع) وارد شویم و فیوضات این دهه را دریافت کنیم.
رهبر شهید انقلاب با نقل حکایتی از مثنوی، تأکید میکنند که اگر فلسفه قیام و شهادت امام حسین(ع) درک نشود، عزاداری ظاهری کافی نخواهد بود. به گفته ایشان، پیروان حقیقی حسین(ع) باید تکلیف خود را در قبال رسالت عاشورا بشناسند و از خواب غفلت بیدار شوند.
شعار «در خیمه حسینیم، خونخواه و جانفداییم» با هشتگ نحنالمنتقمون به عنوان شعار مشترک جامعه محبان اهل بیت علیهمالسلام و هیئتها در ماه محرم امسال، انتخاب شد.
از آنجا که او برابری ندارد، راهی برای وصف و شناخت عظمت و احاطهاش نیست، با اندیشه یا تفکر نمیتوان به او راه یافت و با شهود و تجربه نمیتوان او را شناخت، مگر با تحقیق وجود او و مگر با گرایش به غیب و یقین به غیبی که در وجود ماست.
امام سجاد (ع) بنا به روایتی در روز ۲۵ محرم سال ۹۵ هجری قمری به وسیله زهری که هشام بن عبدالملک دستور آن را داده بود به شهادت رسیدند.
محفل روضههای خانگی، میراث ماندگار در اصفهان است که قدمت آن به قرنها پیش میرسد و معنویت را در دل کوچه و خیابانهای این شهر گسترش میدهد.
هرچه را که خداوند در وجود آدمی قرار داده است، فایدهایی برای انسان دارد وگرنه خدای حکیم آن را در وجود انسان قرار نمیداد. اشک و گریه نیز برای انسان فایدههای دارد.
عمارت بزرگی که گنجایش چندین هزار نفر را دارد برای نمایش تعزیه بنا شده که تمام خصوصیات یک تئاتر جدید را داراست ولی صحنه نمایش آن به جای آنکه در جلو ساختمان باشد، به صورت یک سکوی بلند در وسط قرار گرفته.
نفی علو و فساد هم در بعد فردی هشدار جدی برای پرهیز از برتریجویی و ثروتاندوزی است و هم در بعد اجتماعی خطاب به حکمرانان برای اجرای احکام الهی. دشمن با غبارآلود کردن فرهنگ و باور مردم میکوشد معالم دین را پنهان کند، در حالی که امام حسین(ع) برای نمایاندن این معالم قیام کرد. راهکار مقاومت، حفظ شعائر الهی، برگزاری مراسم عزاداری پرشور و تقویت ارتباط با ولیزمان و پیروی از رهبر انقلاب است.
حضرت زینب (س) در عرصه سیاست، تحلیل اجتماعی، تربیت، مقاومت و انتقال پیام نهضت حسینی، چهرهای منحصر به فرد از خود به جا گذاشت. حرکت این بانوی مکرم به عنوان حامل پیام عاشورا و تکمیلکننده اهداف قیام امام حسین (ع)، جایگاهی منحصر به فرد به ایشان بخشید.
در پی حوادث پس از عاشورا، منابع تاریخی به غارت خیمهها و تعرض به اهل بیت امام حسین (ع) اشاره دارند. بررسی دقیقتر نشان میدهد که اگرچه اموال و پوشش زنان مورد هجوم قرار گرفت، اما برهنگی به معنای عدم پوشش کامل نبوده و در صورت وقوع، ناشی از اجبار و خشونت دشمن بوده است. زنان اهل بیت با وجود شرایط سخت، به حفظ حجاب و کرامت خود پایبند بودند.
چون تکیه در زمستان سرد است فاصله به فاصله منقلهایی میگذارند. هرکس تلاش میکند که خود را بدین کانون گرما نزدیک کند.
حضرت زینب(س) پس از آنکه بیوفایی و نیرنگ کوفیان را به آنها بازگو کرد، امام سجاد(ع) به ایشان فرمود: اى عمّه سکوت کن، باقیماندگان باید از گذشتگان عبرت گیرند و تو بحمد اللَّه عالمی هستی که احتیاج به تعلیم نداری و نیاموخته خردمندی.
استاد تاریخ اسلام حوزه و دانشگاه با بیان اینکه چرا تاریخهای روایتگرا در مورد عاشورا زیادتر شده است، گفت: دلیل این مسئله آن است که مردم کم سواد هستند و اهل مطالعه نیستند و نخبگان ما نیز کمتر به این موضوع توجه دارند.
برای پرواز در آسمان ملکوت در شب و روز عاشورا که دلها در گروی عشق امام حسین (ع) است، اعمال مهمی توصیه شده است.
روایت امام صادق درباره تاسوعا و عاشورای حسینی بیانگر آن است که غم شهادت امام حسین نه تنها اهل زمین، بلکه اهل آسمان را نیز در برگرفته و در دل همه جهانیان، مخصوصاً مؤمنان، اندوهی عمیق و ماندگار بر جای گذاشته است.
تصویری از مراسم روز عاشورای محرمالحرام سال ۱۳۰۹هجری قمری در حرم مطهر امام رضا (ع) منتشر میشود.