در تقابل میان سنت محاسبه نفس و مفهوم مدرن شفقت با خود، پرسش بنیادین این است که آیا انسان مؤمن می‌تواند داور رفتار خویش باشد و همزمان دشمن خود نشود؟ بازخوانی این چالش در پرتو آموزه‌های اسلامی، مرز میان نقد سازنده رفتار و تحقیر هویت انسانی را آشکار می‌سازد.