یکی از آسیبهای جدی در رفتارهای فردی و اجتماعی، پدیده «غضب» یا عصبانیت است. حجتالاسلام والمسلمین فلاح با اشاره به روایت نورانی امام صادق (علیهالسلام) که میفرمایند: «اَلْغَضَبُ مِفْتَاحُ کُلِّ شَرٍّ»، به تحلیل این ویژگی مخرب پرداخته و تأکید میکند که برخلاف تصورِ برخی، نمیتوان از مسیر خشم به خیر و برکت دست یافت.
مدیریت هیجانات در محیط های پرفشار کاری یکی از چالش های اصلی نیروی انسانی در عصر حاضر است که امیرالمومنین علی علیه السلام در حکمت ۳۹ نهج البلاغه با ارائه یک راهکار عملیاتی، مسیر مهار خشم و حفظ ثبات روانی را ترسیم کرده اند.
پاسخی برگرفته از روایات معصومان(ع) نشان میدهد که ذکر خدا تنها به گفتن الفاظ محدود نمیشود؛ بلکه طهارت، حضور قلب، اخلاص، تعظیم خداوند و نشاط در عبادت، از مهمترین آدابی هستند که ذکر را از یک تکرار زبانی به حضوری عمیق و اثرگذار در زندگی انسان تبدیل میکنند.
در دنیای شلوغ امروز که قهرمانهای خیالی با سلاحهای ویرانگر در پی نجات جهان هستند، سیره امام سجاد نشان میدهد که چگونه میتوان با سلاح صلحآمیز دعا و کلام زیبا با بزرگترین ستمگران تاریخ مبارزه کرد و راه درست زندگی را به دیگران آموخت.
در روزگاری که یک جمله نسنجیده میتواند از یک جمع خانوادگی تا فضای عمومی جامعه التهاب بسازد، نهجالبلاغه از زبان بهعنوان نعمتی یاد میکند که اگر مهار نشود، از شمشیر هم پرخسارتتر میشود. سخنان امیرالمؤمنین علیهالسلام نشان میدهد آشفتگیهای اجتماعی فقط از خیابان و اقتصاد و سیاست آغاز نمیشود؛ گاهی از دهانهایی شروع میشود که پیش از فکر کردن، سخن میگویند.
یک روانشناس کودک و نوجوان گفت: بسیاری از نوجوانان امروز از خانواده فاصله میگیرند زیرا احساس میکنند هر کلمهشان زیر ذرهبین والدین قرار دارد و مورد قضاوت و سرزنش قرار میگیرند. این احساس، سکوت یا حتی پرخاشگری نوجوانان را تقویت و ارتباط خانوادگی را تضعیف میکند.
خشم، هیجانی طبیعی اما پرهزینه در روابط انسانی است؛ هیجانی که اگر در محیط خانواده مهار نشود، میتواند به کاهش اعتماد، افزایش تعارضات زناشویی و تضعیف سلامت روان اعضای خانواده بینجامد. بررسی راهکارهای دینی و روانشناختی نشان میدهد کنترل خشم، یکی از مهمترین مؤلفههای حفظ آرامش و پایداری خانواده است.
حس خشم و انتقام در در برابر ظلمی که به ما می شود، طبیعی به نظر میرسد؛ اما بخشش و عفو از خطای دیگران توصیهای است که اسلام به آن تأکید فراوان کرده است.
حجت الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی در یکی از سخنرانی های خود به راههای ششگانه بهشتی شدن در قرآن کریم اشاره کرد.
در سفر حج کنترل هیجانات در ارتباط با سایر همراهان بسیار مهم و ضروری است. «خشم» و «شادی افراطی»، از موارد مهمی هستند که کنترل آنها به مدیریت بخش مهمی از هیجانات فرد حجگزار و برقراری ارتباط موثر با سایر مسلمانان منتهی میشود.
آیتالله بروجردی، مرجع بزرگ شیعه، پس از تندی به یکی از شاگردانش، نذر کرد که یک سال روزه بگیرد تا خشم خود را کنترل کند. این واقعه، یادآور اهمیت تواضع و خودسازی در زندگی روحانی است و به ما میآموزد که باید در برابر چالشها، به اخلاق و رفتار نیکو پایبند باشیم.
مبلغ/ یک روانشناس گفت: شاید هرکسی تجربه متفاوتی از عصبانیت داشته باشد، عصبانیتی قابل کنترل است که تا آخر عمرتان با شما خواهد ماند، حملات عصبی اپیزودی و حاد و غیرقابل کنترل، حالات عصبیای که ناشی از ناتوانی در برقراری روابط اجتماعی ست و عصبانیتی که ناشی از اختلال وسواس فکری- عملی است.
مبلغ/ برخی میگویند: روزه دارها به بهانه گرسنگی وتشنگی، بدخلق و عصبانی ترهم میشوند، اما این درست نیست، تنها فردی که درحالت عادی بدخلق است درماه رمضان هم بدخلق ترمیشود، این درحالی است که ماه رمضان فرصتی تا آستانه تحملمان را بالاترببریم. دراین گزارش مهارتهایی را میآموزیم تا بتوانیم خشم مان را کنترل کنیم.