• انتشار : 12 سپتامبر 2026 - 22:42
  • کد خبر : 103648

    • امر به معروف؛ «در دنده بودن» برای حرکت دادن جامعه

    آیت‌الله حائری شیرازی با تشبیه امر به معروف و نهی از منکر به چرخ‌دنده‌های یک ساعت، بر نقش این فریضه در پیوند رفتار فردی و اجتماعی تأکید می‌کند و معتقد است خوبی زمانی در جامعه اثرگذار می‌شود که افراد نسبت به یکدیگر بی‌تفاوت نباشند.
    امر به معروف یعنی دنده‌های جامعه درگیر یکدیگر باشند
    آیت‌الله حائری شیرازی در تبیین مفهوم امر به معروف و نهی از منکر، این دو فریضه را به چرخ‌دنده‌های یک ساعت تشبیه می‌کند؛ چرخ‌دنده‌هایی که در هم قرار گرفته‌اند و حرکت یکی، دیگری را نیز به حرکت درمی‌آورد.او می‌گوید امر به معروف به معنای آن است که «دنده» انسان در دنده دیگری قرار بگیرد؛ یعنی رفتار درست یک فرد بتواند در رفتار دیگران نیز اثر بگذارد. در مقابل، ترک امر به معروف مانند قرار دادن وسیله در حالت «خلاص» است؛ هر چرخ می‌چرخد، اما ارتباطی میان حرکت آن و چرخ دیگر وجود ندارد.
    وقتی خوبی‌ها شخصی می‌شوند
    به گفته آیت‌الله حائری شیرازی، زمانی که امر به معروف و نهی از منکر در جامعه کنار گذاشته شود، افراد از یکدیگر فاصله می‌گیرند. در چنین شرایطی، ممکن است فردی به‌تنهایی رفتار خوبی داشته باشد، اما این خوبی به دیگران سرایت نکند.او تأکید می‌کند که اگر خوبی‌ها صرفاً به زندگی شخصی افراد محدود شوند و ارتباطی میان رفتار افراد جامعه وجود نداشته باشد، هرکس مسیر خود را طی می‌کند؛ یکی به سمت خوبی حرکت می‌کند و دیگری ممکن است به انجام منکر ادامه دهد. در نتیجه، «مجموعه جامعه» نمی‌تواند هماهنگ و درست حرکت کند.
    سالم بودن فردی کافی نیست
    آیت‌الله حائری شیرازی در ادامه به شرایطی اشاره می‌کند که انسان احساس می‌کند توان تغییر دیگری را ندارد. در این حالت، ممکن است فرد تصمیم بگیرد تنها مراقب رفتار خودش باشد؛ برای مثال، اگر دیگران نماز خود را به تأخیر می‌اندازند، او نماز خود را در اول وقت بخواند و وارد رفتار نادرست آنان نشود.اما از نگاه او، این تنها بخشی از مسئولیت انسان است. هنر آن است که انسان ضمن حفظ سلامت و دینداری فردی خود، نسبت به جامعه نیز بی‌تفاوت نباشد و برای اصلاح دیگران و گسترش خوبی‌ها تلاش کند.
    جامعه زمانی حرکت می‌کند که افراد به یکدیگر متصل باشند
    این تشبیه نشان می‌دهد که امر به معروف و نهی از منکر صرفاً تذکر دادن به دیگران نیست، بلکه نوعی احساس مسئولیت اجتماعی است. همان‌طور که چرخ‌دنده‌ها برای حرکت یک مجموعه باید با یکدیگر درگیر باشند، افراد جامعه نیز برای حرکت جمعی به سوی خیر و صلاح، نمی‌توانند نسبت به رفتار یکدیگر کاملاً بی‌تفاوت باشند.از این منظر، «در دنده بودن» یعنی انسان هم مراقب مسیر خود باشد و هم تلاش کند خوبی‌ها در جامعه جریان پیدا کند؛ چراکه جامعه‌ای که هر فرد در آن تنها به حرکت شخصی خود فکر کند، ممکن است از حرکت جمعی و اصلاح اجتماعی بازبماند.
  • نویسنده : فاطمه احمدوند
  • منبع : سخنرانی آیت‌الله حائری
    • برچسب ها