حکمت حضرت یوسف(ع) از کجا آغاز شد؟
آیتالله حائری شیرازی با استناد به آیه ۲۲ سوره یوسف میگوید خداوند پس از رسیدن حضرت یوسف(ع) به رشد و قوت، به او «حکم» و «علم» عطا کرد و سپس میفرماید: «وَکَذَٰلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ»؛ یعنی نیکوکاران را اینگونه پاداش میدهیم.از نگاه او، این نیکوکاری میتواند از دوران کودکی آغاز شده باشد؛ چراکه کودک نیز میتواند در همان سنین پایین، میان درست و نادرست تمایز بگذارد و از انجام برخی رفتارهای نادرست خودداری کند.
کودک هم میتواند «محسن» باشد
به گفته آیتالله حائری شیرازی، اگرچه کودکان هنوز به سن تکلیف نرسیدهاند، اما دارای عقل و اختیار هستند و همین مسئله به آنها امکان انتخاب رفتار درست را میدهد.ممکن است بسیاری از کودکان کاری نادرست انجام دهند، اما در میان آنها کودکانی نیز هستند که وقتی عقلشان کاری را نادرست تشخیص میدهد، حاضر به انجام آن نیستند. چنین کودکانی میتوانند از همان دوران کودکی در شمار «محسنین» قرار گیرند.
کودکانی که حاضر نیستند دروغ بگویند
آیتالله حائری شیرازی برای روشنتر شدن این موضوع به رفتارهای روزمره کودکان اشاره میکند و میگوید برخی کودکان حتی در سنین پایین حاضر نیستند دروغ بگویند یا به وعدهای که دادهاند عمل نکنند.او توصیه میکند والدین رفتار فرزندان خود را با دقت بیشتری ببینند؛ چراکه ممکن است در میان کودکان، افرادی باشند که پایبندی به صداقت و وفای به عهد را حتی زمانی که برایشان دشوار است، رها نکنند.
رفع تکلیف به معنای بیاثر بودن خوبیهای کودک نیست
در ادامه، آیتالله حائری شیرازی به روایت «رُفِعَ الْقَلَمُ عَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ» اشاره میکند؛ روایتی که بر برداشته شدن قلم تکلیف از کودک تا زمان بلوغ دلالت دارد.او تأکید میکند که این موضوع به معنای بیاثر بودن اعمال نیک کودک نیست؛ بلکه کودک از تکلیف شرعی به معنای خاص آن معاف است. بنابراین، انتخاب آگاهانه رفتارهای نیک و پرهیز از رفتارهای نادرست میتواند زمینهساز رشد اخلاقی و عقلانی او باشد.
نیکوکاری در کودکی، زمینهساز حکمت در بزرگسالی
بر اساس این نگاه، تربیت اخلاقی کودک را نباید به دوران پس از بلوغ موکول کرد. کودکی میتواند آغاز مسیر «احسان» باشد؛ مسیری که به تدریج عقل، اختیار و شخصیت اخلاقی انسان را رشد میدهد.آیتالله حائری شیرازی با تکیه بر آیه قرآن، میان «محسن بودن» و رسیدن به «حکمت» ارتباطی معنادار برقرار میکند؛ به این معنا که نیکوکاری در دوران کودکی میتواند زمینهای برای رشد و برخورداری از حکمت در مراحل بعدی زندگی باشد.
این مطلب بدون برچسب می باشد.