مبلغ – سرویس جامعه: کشتار و استثمار گسترده انسان‌ها معمولاً به تصمیمی ناگهانی و بدون زمینه نیاز ندارد. پیش از آنکه گروهی به بردگی گرفته شود، از حقوق اجتماعی محروم بماند یا در مقیاسی صنعتی به قتل برسد، باید وضعیتی شکل بگیرد که در آن تعرض به زندگی و کرامت اعضای آن گروه دیگر به‌مثابه تعرض به یک انسان هم‌ارز تلقی نشود. این تغییر در نگاه به قربانی، یکی از کارکردهای اصلی فرایند «انسانیت‌زدایی» است.
در انسانیت‌زدایی، قربانی صرفاً دشمن یا فردی خطاکار معرفی نمی‌شود؛ هویت انسانی او به‌تدریج انکار یا مخدوش می‌شود. ممکن است او به حیوان، انگل، بیماری، نیروی کار، شیء یا تهدیدی برای بقای جامعه تشبیه شود. در این چارچوب، حقوق و رنج او اهمیت اخلاقی خود را از دست می‌دهد و خشونت علیه او می‌تواند در قالب دفاع، پاک‌سازی، ضرورت اقتصادی یا حتی وظیفه‌ای اخلاقی توجیه شود.
برده‌داری فراآتلانتیک و هولوکاست دو تجربه تاریخی متفاوت‌اند که در فاصله زمانی و در بسترهای سیاسی و اقتصادی جداگانه شکل گرفتند. یکی نظامی چندقرنی از اسارت، خریدوفروش انسان و بهره‌کشی موروثی بود و دیگری پروژه‌ای نسل‌کشانه با هدف نابودی یهودیان اروپا و کشتار گروه‌های دیگری که رژیم نازی آن‌ها را نامطلوب می‌دانست. بااین‌حال، مقایسه این دو تجربه می‌تواند سازوکار مشترکی را آشکار کند: چگونه زبان، ایدئولوژی و نهادهای قدرت، مرز میان «انسان برخوردار از حق» و «موجودی که می‌توان بر او سلطه یافت» را بازتعریف می‌کنند.
برده‌داری؛ تبدیل انسان به مالکیت
تجارت برده در اقیانوس اطلس، که از قرن پانزدهم آغاز شد و تا قرن نوزدهم ادامه یافت، میلیون‌ها آفریقایی را به اجبار از سرزمین‌هایشان منتقل کرد. این نظام تنها بر خشونت نظامی، اسارت و اجبار اقتصادی استوار نبود؛ برای استمرار آن، به دستگاهی از باورها و طبقه‌بندی‌های نژادی نیاز داشت که بردگی انسان‌های آفریقایی را طبیعی و قابل‌قبول جلوه دهد.
در مراحل اولیه گسترش تجارت برده، توجیهات مذهبی، سیاسی و اقتصادی در کنار یکدیگر قرار داشتند. اما به‌تدریج، رنگ پوست و منشأ جغرافیایی به مبنایی برای تعریف جایگاه اجتماعی و حقوقی انسان‌ها تبدیل شد. تفاوت‌های ظاهری به نشانه‌هایی از تفاوت ذاتی در توانایی عقلانی، اخلاقی و فرهنگی تعبیر شدند و نظریه‌های نژادی جدید برای این سلسله‌مراتب، ظاهری علمی فراهم کردند.
جمیما پیر، در مقاله «برده‌داری، دانش انسان‌شناختی و نژادی‌سازی آفریقایی‌ها» که در سال ۲۰۲۰ در نشریه Current Anthropology منتشر شده، نشان می‌دهد که تجارت برده فراآتلانتیک در شکل‌گیری و تثبیت تصور مدرن از نژاد نقش مهمی داشت. در این فرایند، هویت‌های متنوع قومی و فرهنگی مردمان آفریقا در یک طبقه‌بندی فراگیر و تحقیرآمیز ادغام شدند. در سوی دیگر، گروه‌های متنوع اروپایی نیز به‌تدریج در قالب هویتی مشترک با عنوان «سفیدپوست» تعریف شدند. به این ترتیب، نظام برده‌داری فقط نیروی کار را تصاحب نکرد؛ در ساختن مرزهای نژادی و تثبیت برتری سفیدپوستان نیز نقش داشت.
این نژادی‌سازی پیامد حقوقی و اقتصادی مشخصی داشت. در نظام برده‌داری موروثی، وضعیت بردگی در بسیاری از مستعمرات به فرزندان منتقل می‌شد و انسان‌ها می‌توانستند خریدوفروش، وثیقه‌گذاری و به ارث گذاشته شوند. قوانین برده‌داری در مستعمرات آمریکا و کارائیب، محدودیت‌های گسترده‌ای بر آزادی رفت‌وآمد، مالکیت، آموزش، تشکیل خانواده و دسترسی به دادگاه اعمال می‌کردند. در این ساختار، انسان به موضوع مالکیت تبدیل می‌شد و حقوق او تابع منافع صاحب برده قرار می‌گرفت.
بااین‌حال، تقلیل برده‌داری به این گزاره که «انسان‌ها مانند اشیا تلقی می‌شدند» ممکن است بخشی از پیچیدگی تاریخی آن را پنهان کند. نیکلاس رینهارت در مقاله «انسانی که چیز بود: بازاندیشی در کالایی‌شدن انسان در برده‌داری» (۲۰۱۶) هشدار می‌دهد که مفهوم کالایی‌شدن، اگر بدون دقت به کار رود، می‌تواند تجربه انسانی بردگان را به موقعیت اقتصادی آن‌ها تقلیل دهد. افراد به‌اسارت‌گرفته‌شده، با وجود محرومیت از حقوق و تبدیل شدن به دارایی قانونی دیگران، همچنان انسان‌هایی با روابط خانوادگی، حافظه، اراده، فرهنگ و شیوه‌های مقاومت بودند. نظام برده‌داری می‌کوشید این ابعاد را نادیده بگیرد یا سرکوب کند، اما نمی‌توان نتیجه گرفت که انسانیت آنان واقعاً از میان رفته بود.
این تمایز اهمیت دارد: انسانیت‌زدایی بیش از آنکه توصیفی از ماهیت قربانی باشد، سازوکاری در نگاه و رفتار سلطه‌گر است. برده‌دار می‌توانست انسانیت برده را در عمل انکار کند، اما این انکار به معنای فقدان انسانیت در فرد به‌اسارت‌گرفته‌شده نبود.
زبان؛ نخستین ابزار سلب انسانیت
یکی از مهم‌ترین ابزارهای تثبیت برده‌داری، زبانی بود که انسان‌های به‌اسارت‌گرفته‌شده را در قالب دسته‌هایی نژادی و اقتصادی تعریف می‌کرد. در اسناد تجاری، گزارش‌های کشتی‌ها و مکاتبات شرکت‌های برده‌دار، انسان‌ها اغلب با اصطلاحات مربوط به شمارش، قیمت، سن، توان جسمی و ظرفیت کار توصیف می‌شدند. چنین زبانی، روابط انسانی را به محاسبات بازرگانی تبدیل می‌کرد و خشونت نهفته در جابه‌جایی و فروش انسان‌ها را از متن روایت حذف می‌کرد.
مایکل توماس رولند در پژوهشی درباره اسناد تجارت برده هلند نشان می‌دهد که زبان به‌ظاهر فنی و تجاری، در عادی‌سازی و بازتولید نظام برده‌داری نقش داشت. واژگان، شیوه‌های ثبت اطلاعات و روایت‌های اقتصادی، انسان‌های اسیر را در چارچوبی قابل‌محاسبه و قابل‌مبادله قرار می‌دادند. به این ترتیب، زبان اداری و تجاری صرفاً واقعیت را ثبت نمی‌کرد؛ در شکل دادن به نوع نگاه جامعه به برده‌داری نیز مؤثر بود.
در کنار این زبان اقتصادی، کلیشه‌های نژادی نیز به کار گرفته می‌شدند. آفریقایی‌ها در روایت‌های نژادپرستانه، افرادی فاقد عقلانیت، تنبل، خشن، کودک‌صفت یا ناتوان از اداره زندگی مستقل معرفی می‌شدند. این تصویرسازی دو کارکرد متناقض اما مکمل داشت: از یک سو، برده‌داری را به‌عنوان ضرورتی اقتصادی توجیه می‌کرد و از سوی دیگر، آن را نوعی سرپرستی یا حتی آموزش برای مردمانی معرفی می‌کرد که گویا توانایی اداره خود را نداشتند.
در این منطق، بهره‌کشی به‌جای آنکه نقض آزادی انسان تلقی شود، گاهی شکلی از نظم‌بخشی و تربیت جلوه می‌کرد. کار اجباری می‌توانست به‌عنوان راهی برای متمدن کردن فردی معرفی شود که از پیش در جایگاه پایین‌تری قرار داده شده بود. بدین‌ترتیب، زبان نه‌فقط خشونت را پنهان می‌کرد، بلکه برای آن معنایی ظاهراً اخلاقی می‌ساخت.
ایدئولوژی نازی؛ تعریف دوباره مرز انسانیت
در آلمان نازی، انسانیت‌زدایی در چارچوبی متفاوت و با هدفی به‌مراتب رادیکال‌تر سازمان یافت. نازیسم بر پایه تصور نژادی از جامعه بنا شده بود که در آن، ملت آلمان به‌عنوان اجتماع برتر و حامل رسالتی تاریخی معرفی می‌شد. در مقابل، یهودیان و گروه‌های دیگری همچون روماها، افراد دارای معلولیت و برخی جمعیت‌های اسلاو، در درجات مختلف، تهدیدی برای سلامت نژادی و آینده ملت آلمان قلمداد می‌شدند.
یوهانس اشتاینزینگر در مقاله «اهمیت انسانیت‌زدایی: ایدئولوژی نازی و پیامدهای روان‌شناختی آن» (۲۰۱۸) استدلال می‌کند که برای فهم انسانیت‌زدایی در نازیسم، نباید به توضیح‌های صرفاً روان‌شناختی اکتفا کرد. این پدیده درون یک دستگاه ایدئولوژیک شکل گرفته بود که تعریف خاصی از انسان ارائه می‌داد. اشتاینزینگر با تمرکز بر اندیشه آلفرد روزنبرگ، از نظریه‌پردازان اصلی نازیسم، نشان می‌دهد که ایدئولوژی نازی میان انسان به معنای زیستی و انسان به معنای کامل و برخوردار از جوهر فرهنگی و معنوی تمایز می‌گذاشت. در این نگاه، گروه‌هایی مانند یهودیان از انسانیت کامل محروم معرفی می‌شدند و به موجوداتی فروتر تقلیل می‌یافتند.
این تحلیل نشان می‌دهد که انسانیت‌زدایی نازی صرفاً به تشبیه یهودیان به حیوانات محدود نبود. دستگاه فکری نازی می‌کوشید آن‌ها را از جایگاه اعضای برابر جامعه انسانی خارج کند و در عین حال، حضورشان را تهدیدی برای موجودیت و سلامت دیگران جلوه دهد. این تصویر، خشونت علیه آنان را نه اقدامی علیه انسان‌های بی‌گناه، بلکه دفاعی ضروری از جامعه معرفی می‌کرد.
در تبلیغات نازی، یهودیان بارها به انگل، موش، ناقل بیماری و عامل آلودگی تشبیه می‌شدند. این استعاره‌ها تصادفی یا صرفاً توهین‌آمیز نبودند. وقتی یک گروه اجتماعی به بیماری یا موجودی انگلی تشبیه شود، حذف آن می‌تواند در ذهن مخاطب از قلمرو خشونت انسانی خارج و به عملی شبیه پاک‌سازی یا درمان تعبیر شود.
موزه یادبود هولوکاست ایالات متحده در توضیح تبلیغات نازی نشان می‌دهد که رژیم هیتلر پس از به قدرت رسیدن در سال ۱۹۳۳، با تسلط بر رسانه‌های مستقل، رادیو، سینما و مطبوعات، امکان انتشار گسترده این تصویرسازی‌ها را فراهم کرد. در فیلم‌ها و مواد تبلیغاتی، یهودیان با موش‌ها و عوامل بیماری‌زا مقایسه می‌شدند و در مقابل، تصویر آلمانیِ آرمانی و برخوردار از خلوص نژادی به نمایش درمی‌آمد. تبلیغات، از این طریق، مرز میان اعضای جامعه مطلوب و کسانی را که باید از آن حذف شوند، به بخشی از زندگی روزمره تبدیل می‌کرد.
از استعاره تا سیاست؛ انسانیت‌زدایی چگونه به کشتار راه می‌برد؟
انسانیت‌زدایی به‌تنهایی و به‌صورت خودکار به نسل‌کشی منتهی نمی‌شود. جوامع ممکن است از زبان تحقیرآمیز و کلیشه‌های نژادی استفاده کنند، بی‌آنکه الزاماً وارد مرحله کشتار جمعی شوند. همچنین، خشونت گسترده همیشه به این معنا نیست که عاملان آن قربانیان را کاملاً غیرانسانی تصور می‌کنند. بااین‌حال، انسانیت‌زدایی می‌تواند یکی از سازوکارهای مهم کاهش موانع اخلاقی در برابر خشونت باشد؛ به‌ویژه هنگامی که با قدرت سیاسی، دستگاه اداری، قوانین تبعیض‌آمیز و سازمان‌های اجرایی پیوند بخورد.
در آلمان نازی، این فرایند را می‌توان در چند مرحله تاریخی مشاهده کرد. ابتدا تبلیغات و گفتمان رسمی، یهودیان را به‌عنوان بیگانگان و دشمنان جامعه معرفی کردند. سپس قوانین نورنبرگ در سال ۱۹۳۵، حقوق شهروندی یهودیان را محدود و ازدواج میان یهودیان و افراد دارای تابعیت آلمانیِ خون آلمانی یا خویشاوندی نژادی مشابه را ممنوع کرد. در سال‌های بعد، محرومیت‌های شغلی و اقتصادی، مصادره اموال، جداسازی اجتماعی و خشونت سازمان‌یافته گسترش یافت. با آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال بخش‌های وسیعی از اروپا، سیاست آزار و اخراج به حبس در گتوها، کشتارهای جمعی و در نهایت اجرای نظام‌مند نسل‌کشی رسید.
در این مسیر، زبان اداری نیز نقش مهمی داشت. واژگانی مانند «اسکان مجدد»، «تخلیه» و «راه‌حل نهایی» واقعیت کشتار و تبعید را در قالب اصطلاحاتی فنی و غیرمستقیم پنهان می‌کردند. این زبان، خشونت را به مجموعه‌ای از اقدامات اداری و اجرایی تبدیل می‌کرد که مأموران می‌توانستند آن‌ها را در قالب وظیفه سازمانی انجام دهند، بی‌آنکه در اسناد رسمی با معنای انسانی و اخلاقی اقدامات خود مواجه شوند.
البته نباید چنین تصور کرد که همه عاملان نسل‌کشی صرفاً قربانی فریب تبلیغات بودند یا از ماهیت جنایت‌های خود آگاهی نداشتند. ایدئولوژی، فرصت‌های نهادی، اطاعت سازمانی، منافع شخصی، جاه‌طلبی و انتخاب‌های فردی در رفتار عاملان نقش داشتند. انسانیت‌زدایی بخشی از سازوکار مشروعیت‌بخشی به خشونت بود، نه توضیحی کامل برای همه انگیزه‌ها و رفتارهای مرتکبان.
تفاوت برده‌داری و هولوکاست؛ شباهت در سازوکار، تفاوت در هدف
مقایسه برده‌داری فراآتلانتیک و هولوکاست زمانی روشنگر است که تفاوت‌های اساسی آن‌ها نادیده گرفته نشود. در نظام برده‌داری، هدف اصلی بهره‌کشی از نیروی کار و تبدیل انسان به دارایی اقتصادی بود. برده‌دار به استمرار زندگی فرد اسیر، دست‌کم تا زمانی که از نظر اقتصادی سودمند بود، نیاز داشت. البته این نیاز مانع شکنجه، قتل، جداسازی خانواده‌ها و خشونت‌های گسترده نمی‌شد؛ اما منطق اقتصادی برده‌داری بر حفظ و بهره‌برداری از نیروی کار استوار بود.
در هولوکاست، هدف نهایی سیاست نازی علیه یهودیان، حذف فیزیکی آنان بود. رژیم نازی در جریان جنگ، نه صرفاً به دنبال کنترل یا بهره‌برداری از جمعیت یهودی، بلکه در پی نابودی آن در سراسر قلمرو تحت سلطه خود بود. اردوگاه‌های کار اجباری و مراکز کشتار، در کنار گتوها و واحدهای سیار کشتار، بخشی از ساختار این سیاست بودند. برخی زندانیان برای مدتی در نظام کار اجباری مورد بهره‌کشی قرار گرفتند، اما این بهره‌کشی در نهایت در چارچوب پروژه‌ای قرار داشت که نابودی یهودیان را دنبال می‌کرد.
تفاوت دیگر به جایگاه حقوقی و تاریخی قربانیان مربوط است. نظام برده‌داری فراآتلانتیک در طول چند قرن و در بستر امپراتوری‌های استعماری و اقتصادهای مبتنی بر مزارع شکل گرفت؛ هولوکاست در بستر یک دولت تمامیت‌خواه، جنگ جهانی و ایدئولوژی نژادی نسل‌کشانه رخ داد. بنابراین، نباید برده‌داری را نوعی هولوکاست طولانی‌مدت یا هولوکاست را شکلی دیگر از برده‌داری دانست. چنین قیاس‌هایی تفاوت اهداف، ساختارها و تجربه تاریخی قربانیان را محو می‌کند.
بااین‌حال، هر دو تجربه نشان می‌دهند که چگونه طبقه‌بندی انسان‌ها بر اساس نژاد می‌تواند به محرومیت حقوقی، حذف اجتماعی و خشونت سازمان‌یافته منجر شود. در هر دو مورد، گروهی از انسان‌ها به‌عنوان کسانی تعریف شدند که حقوق و کرامتشان در برابر منافع یا اهداف گروه مسلط اهمیت کمتری دارد. این شباهت، نقطه آغاز مقایسه است، نه دلیلی برای یکسان دانستن دو تجربه.
پیامد روان‌شناختی؛ هم بر قربانی، هم بر عامل خشونت
انسانیت‌زدایی فقط در سطح نظریه‌ها و تبلیغات باقی نمی‌ماند. این فرایند در زندگی روزمره قربانیان و در شیوه رفتار عاملان خشونت اثر می‌گذارد. برای قربانی، مواجهه مستمر با محرومیت از حقوق، تحقیر، جداسازی و خشونت می‌تواند به فروپاشی روابط اجتماعی، آسیب به هویت فردی، اضطراب، ترس و احساس بی‌پناهی منجر شود.
در اردوگاه‌های کار اجباری و مرگ نازی، این وضعیت به شکل افراطی خود را نشان داد. پریمو لوی، نویسنده و بازمانده آشویتس، در روایت خود از اردوگاه، از سازوکاری سخن می‌گوید که هدفش تقلیل زندانیان به موجوداتی گرفتار در نیازهای ابتدایی زیستی بود. محرومیت از نام و هویت فردی، گرسنگی، فرسودگی جسمی، تحقیر و اجبار به رقابت برای بقا، بخشی از شرایطی بود که روابط انسانی را در معرض تخریب قرار می‌داد.
اشتاینزینگر با استناد به روایت‌های لوی نشان می‌دهد که میان انسانیت‌زدایی در سطح ایدئولوژی و واقعیت اردوگاه‌ها ارتباطی دوسویه وجود داشت. تبلیغات نازی تصویری از یهودیان به‌عنوان موجوداتی فروتر می‌ساخت و ساختار اردوگاه‌ها نیز می‌کوشید زندانیان را به همان تصویری که ایدئولوژی تولید کرده بود نزدیک کند. در این وضعیت، انسانیت‌زدایی فقط راهی برای توجیه خشونت علیه قربانی نبود؛ خودِ خشونت نیز به ابزاری برای تحمیل شرایط غیرانسانی بر او تبدیل می‌شد.
برای عاملان خشونت نیز این فرایند پیامدهایی داشت. وقتی قربانی به‌عنوان انسانی هم‌ارز شناخته نشود، همدلی با او دشوارتر و فاصله اخلاقی میان آزارگر و قربانی بیشتر می‌شود. تقسیم کار اداری، استفاده از زبان فنی و اطاعت از دستورهای سازمانی می‌توانند این فاصله را تقویت کنند. فرد ممکن است به‌جای مواجهه با نتیجه انسانی عمل خود، آن را بخشی از یک وظیفه اداری، اقتصادی یا سیاسی ببیند.
بااین‌حال، این سازوکار به معنای آن نیست که انسانیت‌زدایی تمام مسئولیت اخلاقی عاملان را از میان می‌برد. حتی در نظام‌هایی که تبلیغات و نهادها خشونت را عادی‌سازی می‌کنند، افراد همچنان در موقعیت انتخاب و مسئولیت قرار دارند. توضیح شرایطی که ارتکاب خشونت را آسان‌تر می‌کند، نباید به توجیه رفتار مرتکبان تبدیل شود.
اخلاق پس از آشویتس؛ مسئله فقط شرارت فردی نیست
کتاب «اخلاق پس از آشویتس: چالش رادیکال اخلاق نازی» نوشته پیتر جی. هاس، پرسشی دشوار را پیش می‌کشد: اگر هولوکاست را نمی‌توان صرفاً به رفتار گروهی از افراد سادیست یا فاقد اخلاق نسبت داد، پس باید درباره رابطه اخلاق، ایدئولوژی و جامعه چه تجدیدنظری کرد؟
هاس در این اثر به این واقعیت توجه می‌دهد که بسیاری از عاملان جنایت‌های نازی، خود را افرادی اخلاق‌مدار و وفادار به وظیفه می‌دانستند. آن‌ها در چارچوب نظام ارزشی نازی، اطاعت، وفاداری به ملت و دفاع از نژاد را فضیلت تلقی می‌کردند و حذف یهودیان را با همین ارزش‌های منحرف‌شده توجیه می‌کردند. در چنین وضعیتی، مسئله فقط فقدان اخلاق نبود؛ بلکه شکل‌گیری دستگاهی اخلاقی‌نما بود که در آن، ارزش‌هایی مانند وفاداری و مسئولیت از معنای انسانی خود جدا و در خدمت خشونت قرار گرفته بودند.
این تحلیل، یکی از دشوارترین درس‌های هولوکاست را آشکار می‌کند: انسان‌ها لزوماً برای ارتکاب جنایت‌های بزرگ، خود را موجوداتی شرور و بی‌اخلاق نمی‌دانند. گاهی می‌توانند اعمال خود را در قالب وظیفه، انضباط، مصلحت عمومی یا حتی خیر جمعی تفسیر کنند. هنگامی که مرزهای اخلاقی به‌وسیله ایدئولوژی بازتعریف می‌شوند، فرد ممکن است خشونت علیه گروهی از انسان‌ها را نه نقض اخلاق، بلکه اجرای یک تکلیف اخلاقی تصور کند.
این مسئله به معنای نسبی شدن همه ارزش‌های اخلاقی یا بی‌اعتبار شدن امکان داوری اخلاقی نیست. برعکس، ضرورت بازاندیشی در مبانی اخلاقی را نشان می‌دهد. اگر یک نظام ارزشی بتواند گروهی از انسان‌ها را از دایره حقوق و مسئولیت‌های متقابل خارج کند، صرف ادعای وفاداری به ارزش‌ها برای مشروعیت بخشیدن به رفتارها کافی نخواهد بود. اخلاق باید بتواند در برابر قدرت، ایدئولوژی و فشار جمعی نیز از شأن انسانی افراد دفاع کند.
مرز انسانیت را چه کسی تعیین می‌کند؟
برده‌داری فراآتلانتیک و هولوکاست نشان می‌دهند که خشونت سازمان‌یافته فقط با سلاح، قانون و نیروی اجرایی پیش نمی‌رود. پیش از آن، معمولاً فرایندی فکری و زبانی شکل می‌گیرد که قربانی را از جایگاه انسانی برابر خارج می‌کند. در این فرایند، تفاوت نژادی به نشانه فرودستی، حضور یک گروه به تهدیدی برای جامعه و بهره‌کشی یا حذف او به ضرورتی اقتصادی و سیاسی تبدیل می‌شود.
بااین‌حال، انسانیت‌زدایی را نباید صرفاً محصول کلمات دانست. زبان زمانی قدرت ویرانگر پیدا می‌کند که با ساختارهای حقوقی، اقتصادی، آموزشی، رسانه‌ای و سیاسی پیوند بخورد. استعاره‌های نژادپرستانه در صورتی به ابزار سلطه تبدیل می‌شوند که قوانین تبعیض‌آمیز آن‌ها را تثبیت کنند، نهادها بر اساس آن‌ها عمل کنند و جامعه به تدریج محرومیت و خشونت علیه گروه هدف را بپذیرد.
نکته اساسی این است که انسانیت قربانی واقعاً از میان نمی‌رود؛ آنچه تغییر می‌کند، شیوه نگاه و رفتار جامعه مسلط با اوست. انسانیت‌زدایی تلاشی برای سلب شناسایی اخلاقی از انسان است، نه اثبات فقدان انسانیت در او. به همین دلیل، مسئولیت اخلاقی مقابله با آن تنها به محکوم کردن کشتار پس از وقوع محدود نمی‌شود. این مسئولیت از جایی آغاز می‌شود که زبان، قانون و نهادهای اجتماعی، گروهی از انسان‌ها را به موجوداتی کم‌حق‌تر، کم‌ارزش‌تر یا سزاوار محرومیت معرفی می‌کنند.
تجربه تاریخی برده‌داری و هولوکاست یادآور می‌شود که مرزهای اخلاقی جامعه زمانی در معرض خطر قرار می‌گیرند که برخورداری از کرامت و حق، نه به انسان بودن، بلکه به تعلق فرد به یک نژاد، ملت، طبقه یا هویت مطلوب مشروط شود. در آن نقطه، خشونت دیگر صرفاً نقض اخلاق نیست؛ می‌تواند در پوشش اخلاق و با ادعای دفاع از خیر عمومی اجرا شود.